కొత్తమల్లి, కొతిమేర - ధనియా పత్తా - 53

అథ చ్ఛత్త్రా వితున్నకమ్||

కుస్తుంబురు చ ధాన్యాదికం||   ౬౧౫ ; 

వైశ్యవర్గము ; ద్వితీయ కాండము - అమర కోశమ్ - 

౧. ఛాదయతి పిత్తాది దోషాన్ అభిభవతీతి ఛత్రా - ఛద అపవారణే = 

పిత్తాది దోషాలను నివారించేది ; 

౨. విశేషేణ పిత్తాది రోగాన్ తుదతీతి వితున్నకం - 

తుద వ్యథనే = పిత్తాది రోగాలను పోగొట్టేది ;; 

౩. కుత్సితం దాహాది రోగం తుంపతీతి కుస్తుంబురు = ఉ. న. తుబి అర్దనే ;- 

కుత్సితమైన దాహాది రోగములను చెరచునది ;;

౪. ధాన్య సాదృశ్యమకతీతి ధాన్యాకం =

ధాన్యముతో సమాన సాదృశ్యాన్ని పొందేది - విలువైనది ;;

ఈ ౪. [ నాలుగు = 4 ] కొత్తిమీరి/ కొత్తిమేర పేర్లు ;; [ CORIANDER ;;  కొత్తమల్లి ] ;;

&

🧵🧵1 EXTRA ;-  Corianrum sativum L. ;-

Family ;- APIACEAE ;

[Carrot / or - Coriander / Parsley - Family ;

vernacular name ;- `

హిందీ ;- సోంఫ్ కుటుంబం = सौंफ फैमिली ; 

vernacular name ;- 

సంస్కృతం ;- ధాన్యక ;

హిందీ = ధనియా పత్తా ; 

మరాఠీ ; బెంగాలీ ;- ధనా/ ధనియా ;;    

మరాఠీ = కొడవఝ ; ఏలపత్తి  ;; 

మలయాళం, తమిళ్ = కొత్తంబాల ; కొత్త మల్లి = கொத்தமல்லி ;;

తెలుగు = కొత్తిమేరి / కొతిమేర & ధనియాలు ;;

కన్నడం = కొతిమేరి సప్పి ;; కొతంబ్రీ ;;

ఒరియా, పంజాబీ, = ధనియా ;; 🧵🧵

======================================  ,  

kottamalli, kotimeara - dhaniyaa pattaa - 53 ;

tha cCattrA witunnakamm||

kustumburu ca dhaanyaadikam|| 

waiSyawargamu ; dwiteeya kAMDamu - amara kOSamm - 

౧. CAdayati pittAdi dOshaan abhibhawateeti CatrA - Cada apawAraNE = 

pittAdi dOshaalanu niwaarimceadi ; 

౨. wiSEshENa pittAdi rOgaan tudateeti witunnakam - 

tuda wyathanE = pittAdi rOgaaalanu pOgoTTEdi ;; 

౩. kutsitam daahaadi roagam tumpateeti kustumburu = u. na. tubi ardanea ;- 

kutsitamaina daahaadi roagamulanu ceracunadi ;;

౪. dhAnya sAdRSyamakatIti dhAnyaakam =

dhAnyamutoa samaana saadRSyaanni pomdeadi - wiluwainadi ;;

ee ౪. [ naalugu = 4 ] kottimeeri/ kottimeara pearlu ;;  `

 CORIANDER ;;  కొత్తమల్లి ;;  = ` kottamalli ;;

kotimeara mokka speshaaliTI EmiTamTE - anni BAgaalu- iTu wamTalaloanuu, aTu waidyamloanu aamuulaagram winiyoagam autunnawi.

citaram eamiTamTE - mokka pearu kottimeara -

kaanee - gimjala pearu dhaniyaalu ;;  

himdee ;- soamph kuTumbam = सौंफ फैमिली ; 

`vernacular name` ;- 

samskRtam ;- dhaanyaka ;

himdee = dhaniyaa pattaa ; 

marAThI ; bemgaalee ;- dhanaa/ dhaniyaa ;;    

marAThI = koDawajha ; ealapatti  ;; 

malayaalham, tamilh = kottambaala ; kotta malli ;;

telugu = kottimeari / kotimeara & dhaniyaalu ;;

kannaDam = kotimeari sappi ;; kotambree ;;

oriyaa, pamjaabee, = dhaniyaa ;; 

*******************************************   , 

EXTRA ;-  `Corianrum sativum L. ;- 

Family ;- APIACEAE ;

[Carrot / or - Coriander / Parsley - Family ;

❤️💚 ; Prev post = సుక్కు, చుక్కు శొంఠి - 52

అథ శుంఠీ మహౌషధం ||న|| ;;

జూన్ 2026 ; సుక్కు, చుక్కు శొంఠి - 52 ;- అథ శుంఠీ మహౌషధం ||న|| ;; 

******************************************* , 

&  లేబుళ్లు: అమరకోశంలో చెట్లు - దేశములు ;; &  prev = ఆర్ద్రా నక్షత్రం - అల్లం పుట్టుక - 51 & 

1994 = ఇందు -  సినిమా [ప్రభుదేవా, రోజా] నుండి సరదా పాట - TAMIL Song ; 

కొత్తమల్లి [కొరియాండర్ !!?? ] ;; 

Tamil cinema song ;- https://www.youtube.com/watch?v=y8bUHr2y7P4  ;;

 

సుక్కు, చుక్కు శొంఠి - 52

అథ శుంఠీ మహౌషధం ||న|| ;; 

స్త్రీనపుంసకయోర్విశ్వం విశ్వమ్ ||నాగరమ్ - విశ్వభేషజమ్ ||న||  శ్లోకమ్ ౩౮ ;; 

౧. శుంఠతి శుష్యత్ ఇతి శుంఠీ = ; ఈ. సీ. 

శుంఠి శోషణే = ఎండినది ;

point= భారత దేశములో చిన్నపాటి కుటీర పరిశ్రమ అని చెప్పవచ్చును -

సాంప్రదాయ పద్ధతిలో - అల్లం = ginger ని ఎండబెట్టి తయారు చేస్తారు. 

౨. మహచ్చదౌషధం మహౌషధం = 

ఈ సొంఠి కొమ్ము గొప్ప ఔషధము ;; గొప్పది, దొడ్డ ఔషధము ;; 

౩. విశ్వ దోష జిత్వా "విశ్వం" =

 సమస్త దోషాలను చెరిచేది - నయం చేసేది ;; 

౪. నాగరాఖ్య దేశే భవం నాగరం = 

నాగర దేశములో  బహు ప్రచురం ఐనది ;

౫. విశ్వాఖ్య భేషజత్వాత్ విశ్వభేషజమ్ =

విశ్వము = అనే నామం కలిగిన ఔషధము, మందు ;;  

ఈ ౫ [ఐదు = 5] సొంఠి/ శొంఠి పేర్లు ; 

&  తెలుగు = శొంఠి ;;

తమిళ్ ;  சுக்கு ; సుక్కు ;; 

సంస్కృతం ; విశ్వభేషజమ్ ; 

హిందీ ; सौंठ  ; సొంఠ్ ;; 

మలయాళం ; ചുക്കു ; చుక్కు ;;  

తమిళ్ ;  சுக்கு ; సుక్కు ;; 

హిందీ ; सौंठ  ; సొంఠ్ ;;

మలయాళం ; ചുക്കു ; చుక్కు ;;   

&  [ LINK - below ;- పర్యాయ పదాలు ] ;; 

పర్యాయ పదాలు ;- అవ్యథా ;; కటుగ్రంధి ;; కటుభాగా ;

నగర్ ; నాగరాహ్వ ;; నార్ ;; పృధ్వీ ; మహాద్రిక ;; విశ్వభేషజ్ ;  విశ్వా ;; 

శుంఠి ;; శుణ్ఠీ ; శుంఠీ ;; సొంఠ్ ; సొంఠ్ ;; సొమంఠ్ ;; శృంగ్ ;;  

&अर्थ : सुखाया हुआ अदरक।

उदाहरण : सोंठ का सेवन शरीर के लिए लाभकारी होता है।

पर्यायवाची : अव्यथा, कटुग्रंथि, कटुग्रन्थि, कटुभंगा, नागर, नागराह्व, नार, पृथ्वी, महार्द्रक, विश्वभेषज, विश्वा, शुंठि, शुंठी, शुण्ठि, शुण्ठी, शृंग, सोंठ ;;

& Extra ;- ఆత్రేయుడు - సిద్ధయోగము - సుశ్రుతుడు ;- 

ఆత్రేయుడు - శిష్యుడు సుశ్రుతునికి నేర్పిన సిద్ధయోగము ;- 

1] మాధ్యమిక నగరి - చితోర్‌ఘర్ - రాజస్థాన్ ; 

2] మహాభారతమ్ ;- పాండవులు - రాజసూయ యాగం - 

నకులుడు ఈ ప్రాంతాలను గెలిచెను ;

3] యవనులు= గ్రీకుల దండయాత్రలు జరిగినవి ; 

==========================================   , 

atha SumThI mahaushadham ||na|| [౬౧౫ ] ;; 

streenapumsakayoarwiSwam wiSwamm ||naagaramm - 

wiSwabhEshajamm ||na||  SlOkamm ౩౮ ;; 

౧. SumThati Sushyat iti SumThee = ; ii. see. 

SumThi SOshaNE = emDinadi ;

`point`= Baarata dESamulO cinnapATi kuTIra pariSrama ani ceppawaccunu -

saampradaaya paddhatiloa - allam = `ginger` ni emDabeTTi tayaaru ceastaaru. 

౨. mahaccadaushadham mahaushadham = 

ee somThi kommu goppa aushadhamu ;; goppadi, doDDa aushadhamu ;; 

౩. wiSwa doasha jitwaa "wiSwam" =

 samasta doashAlanu cericeadi - nayam ceaseadi ;; 

౪. naagarAKya dESE bhawam naagaram = 

naagara dESamulO  bahu pracuram ainadi ;

౫. wiSwAKya bhEshajatwaat wiSwabhEshajamm =

wiSwamu = anea naamam kaligina aushadhamu, mamdu ;;  

ee ౫ [aidu = 5] somThi/ SomThi pearlu ; 

&  LINK = paryaaya padaalu ;- awyathaa ;; kaTugramdhi ;; kaTubhaagaa ;

nagar ; naagaraahwa ;; naar ;;

pRdhwI ; mahaadrika ;; 

wiSwaBEshaj ;  wiSwaa ;; SumThi ;; SuNThee ; SumThI ;; somTh ; somTh ;; sommTh ;; SRmg ;; 

& telugu = SomThi ;;

tamilh ;  சுக்கு ; sukku ;; 

samskRtam ; wiSwabheashajamm ; 

himdee ; सौंठ  ; somTh ;; 

malayALam ; ചുക്കു ; chukku ;;  

&

अर्थ : सुखाया हुआ अदरक।

उदाहरण : सोंठ का सेवन शरीर के लिए लाभकारी होता है।

पर्यायवाची : अव्यथा, कटुग्रंथि, कटुग्रन्थि, कटुभंगा, नागर, नागराह्व, नार, पृथ्वी, महार्द्रक, विश्वभेषज, विश्वा, शुंठि, शुंठी, शुण्ठि, शुण्ठी, शृंग, सोंठ ;; 

& naagara dESamu ;- simdhunadi parisara praamtam - alegjAMDar waccina nagara seema ; 

EXTRA ;- aatreayuDu - siddhayoagamu - suSrutuDu ;- 

aatreayuDu - SishyuDu suSrutuniki nearpina siddhayoagamu ;

&  ఽ ఽ  ఌ ఌ ౧ ౨ ౩ ౪ ౫ ౬ ౭ ౮ ౯ ౧౦   ;

చితోడ్‌ఘర్ - రాజస్థాన్ state - 

LINK = నగరి [ = city] ;; 

EXTRA ;- 1] maadhyamika nigari - citoar^ghar - raajasthaan ; 

2] mahaabhaaratamm ;- paamDawulu - raajasuuya yaagam - 

nakuluDu ee praamtaalanu gelicenu ; 

3] yawanulu= greekula damDayaatralu jariginawi ; 

 i,  ii, iii, iv, vi -vii -viii - ix - x - xi - xii - xiii  ; 

EXTRA  = [ see ] - Dionysopolis and Nysa ;;  

Arunad Yavanah Sāketam" ("The Yavanas (Greeks) were besieging Saketa")

"Arunad Yavano Madhyamikām" ("The Yavanas were besieging Madhyamika" (the "Middle country").

 1st century BC Hathibada Ghosundi Inscriptions, some of the earliest inscriptions in Sanskrit, were found near Nagari 

LINK = ఆత్రేయుడు - సిద్ధయోగము - సుశ్రుతుడు

prev ;- ఆర్ద్రా నక్షత్రం - అల్లం పుట్టుక - 51 = ఆర్ద్రకం శృంగబేరం స్యాత్||  ౩౭ శ్లోకమ్ ;; వైశ్యవర్గము ; ద్వితీయ కాండము ; ; 52 ;; 

ఆర్ద్రా నక్షత్రం - అల్లం పుట్టుక - 51

ఆర్ద్రకం శృంగబేరం స్యాత్||  ౩౭ శ్లోకమ్ ;;

వైశ్యవర్గము ; ద్వితీయ కాండము - అమర కోశమ్ - 

కొన్ని చెట్లు, ప్రాణులు - కొన్ని కొన్ని నిర్దేశిత కాలములలో ఉద్భవిస్తాయి -

అంటే ఆయా గ్రహ కాల అనుసరణ ప్రకారం అన్న మాట -

ఆర్ద్రా నక్షత్రం - కాలంలో జన్మించే దుంప ఉన్నది, తెలుసా!? 

అదే అల్లం = GINGER ;; 

ప్రాచీన కాలంలోనే ఇంత అద్భుత ప్రాకృతిక విశేషాలను గుర్తుపట్టిన 

మన హైందవ విజ్ఞాన సంపద ఎంత గొప్పదో కదా!!  

౧. ఆర్ద్రాయాం భవం ఆర్ద్రకం =

       "ఆర్ద్రా నక్షత్రం"లో పుట్టినది ;; 

౨. శృంగవత్ బేరం - వపుః అస్య - శృంగబేరం ;-

కొమ్ముల వంటి ఆకృతిని కలిగిఉన్నది ;; 

ఈ ౨ [ రెండు - 2 ] అల్లం పేర్లు ;; & 

అల్లం దుంప ;- ఇది పూలు పూయును - ఈ మొక్క వేరు / దుంప - ఆహారపదార్ధాలకు రుచిని ఇచ్చే మసాలా గా బహుళంగా ఉపయోగపడుతున్నది.

`Extra points `   ;-  206 BC - Analects = Confucius disciples 

కంఫ్యూషియస్ అనుయాయి - శిష్యులు - 

అల్లం  యొక్క గొప్ప ప్రయోజనాలను - తెలిపారు ;;  

వారు - ప్రజలు, సముద్రయానాలు చేసే వారు - 

"అల్లమును ప్రతి భోజనంలోనూ తినాలి" అని నొక్కి వక్కాణించారు.

& `Zingiber officinale ;-flowering plant ;; ginger root or GINGER used as SPICE and FOLK Medicine ` ;  206 BC - Analects =  Confucius disciples `told people - GINGER must be used in every meal ; 

ఇతర స్థానిక భాషలలో పేర్లు ;- `

Various languages - names / Regional names ` ;-

తెలుగు = శొంఠి ;;  కన్నడ ;  అల్ల ; ఆషి శుంఠి ; అద్రక ;;  

  కొంకణీ = అల్లే  ; నేపాలీ = ఆదువా ;; 

మైథిలి = ఆద్ ;;  తమిళ్ ; Inji & మలయాళం ;  = హషి శుంఠీ ;; 

అస్సామీస్ & బెంగాలీ = ఆదా ;; 

మరాఠీ = ఇనయ్ ;; &

`Zingiber officinale ;- flowering plant ;; ginger root or GINGER used as SPICE and FOLK Medicine ` ;

========================================= ,

Ardrakam SRmgabearam syAt||  ౩౭  Sloakamm ; 

waiSyawargamu ; dwiteeya kAMDamu - amara kOSamm - 

konni ceTlu, prANulu - konni konni nirdeaSita kaalamulaloa udbhawistaayi -

amTE aayaa graha kaala anusaraNa prakaaram anna mATa -

aardraa nakshatram - kaalamloa janmimcea dumpa unnadi, telusaa!? 

adea allam = `GINGER` ;

praaceena kaalamloanea imta adbhuta praakRtika wiSEshaalanu gurtupaTTina mana haimdawa wijnaana sampada emta goppadoa kadA!!  

౧. aardraayaam Bawam aardrakam =

       "ArdrA nakshatram"loa puTTinadi ;; 

ARDRA STAR - born - ginger ; 

౨. SRmgawat bearam - wapu@h asya - SRmgabearam ;-

kommula wamTi AkRtini kaligiunnadi ;; 

ee ౨ [ remDu - 2 ] allam pearlu ;;  

& ఽ ఽ ఌ ౡ 🏆  i,  ii, iii, iv, vi - vii -viii - ix - x - xi - xii - xiii ;

206 BC - Analects = Confucius disciples ;- 206 BC - Analects = Confucius disciples `told people - GINGER must be used in every meal ;

kanphyuushiyas anuyaayi - Sishyulu - allam yokka goppa prayoajanaalanu - telipaaru ;;

waaru - prajalu, samudrayaanaalu ceasea waaru - allamunu prati BOjanamloanuu tinaali" ani nokki wakkANimcaaru. 

 ౧ ౨ ౩ ౪ ౫ ౬ ౭ ౮ ౯ ౧౦  -  १  २  ३  ४  ५  ६   ७   ८  ९  १०   🏆 

Link ;- Ardra star - GINGER ; 

ఆర్ద్రా నక్షత్రం - అల్లం పుట్టుక -  - 51 ;

PREV ;- దేవకుసుమం - Clove - 50 = లవంగం దేవకుసుమం శ్రీసంజ్ఞమ్|| 

దేవకుసుమం - Clove - 50

లవంగం దేవకుసుమం శ్రీసంజ్ఞమ్|| 

౧. లూయతే ఛిద్యతే లవంగః|| - శ్లోకమ్ ౧౨౫ ;; 

౨. దేవానాం ప్రియం కుసుమం - దేవకుసుమం =

దేవతలకు ప్రియమైన కుసుమము ; 

౩. శ్రీయ స్సంజ్ఞా అస్య - శ్రీసంజ్ఞ =

శ్రీమహాలక్ష్మి పేర్లు కలిగి ఉన్నది ;; 

ఈ ౩ [మూడు - 3 ] కరాంబువు పేర్లు ;; &

Botanical names ;- బొటానికల్ నేమ్స్ ;- Syzygium aromaticum [Linn.] ;; Merr. & 

      L.M. perry [ Synonyms ; Eugenia aromatica - Eugenia Caryphyllata ] :: 

Family = Bosonym of Drug ;;   

సంస్కృతం = శ్రీప్రసూన ;; దేవకుసుమం ;; కరాంబువు ; 

ఇంగ్లీష్ = clove ; ;

తెలుగు = లవంగం ; 

కన్నడం = ಲವಂಗ ; 

హిందీ ;- లౌంగ్ ;

గుజరాతీ = లవింగ్ ;;

మలయాళం ;- గ్రంపుస్ ;

& CLOVE - many benefits - 

 లవంగ్/ లవంగం/ క్రంబు ;-  krambu ;; 

chinese- dingxiang ;; 

============================= ,  

lawamgam deawakusumam SrIsamj~namm||  - SlOkamm ౧౨౫ ;; 

౧. luuyatea CidyatE lawamga@h||

౨. deawaanAm priyam kusumam - deawakusumam =

deawatalaku priyamaina kusumamu ; 

౩. SrIya ssamj~naa asya - SrIsamj~na =

SrImahAlakshmi pErlu kaligiunnadi ;; 

ee ౩ [mUDu - 3 ] karaambuwu pearlu ;;

& 

Botanical names ;- Syzygium aromaticum [Linn.] ;; Merr. & 

      L.M. perry [ Synonyms ; Eugenia aromatica - Eugenia Caryphyllata ] ::  

Family = Bosonym of Drug ;;  ` 

imgliish = `clove` ;;

samskRtam = Sreeprasuuna ;;

telugu = లవంగం = lawamgam ; 

kannaDam = ಲವಂಗ ;; 

himdee ;- laumg ;

gujaraatee = laving ;;

malayaalham ;- grampus ;

&

దేవకుసుమం - Clove - 50  ;;

LINK - 1 ;-  లవంగం - సాగు - Cloves 

LINK - 2 ;-  Cloves - లవంగం Cloves - లవంగం - 50 ;;

PREV =  చేదు సామ్రాట్, కిరాతదేశ తరువు - 49 ;- కిరాత తిక్తః - భూనింబః - అనార్యతిక్తః|| కిరాతిక్తో భూనింబోఽనార్యతి క్తః||  ` Gentiana Cherayta  

చేదు సామ్రాట్, కిరాతదేశ తరువు - 49

కిరాత తిక్తః - భూనింబః - అనార్యతిక్తః|| 

కిరాతిక్తో భూనింబోఽనార్యతి క్తః||  ` Gentiana Cherayta  ;;

శ్లోకమ్ -142 ; వనౌషధి వర్గం, అమరకోశమ్ ;

౧. తిక్తరస యోగా తిక్తః, కిరాత దేశే భవః తిక్తః = తిక్తం = చేదు రుచి ;

కిరాతదేశమునందు పుట్టిన చేదు ఐన వేము ;

౨. భువి నింబో భూనింబః =  నేల వేము ;; 

౩. అనార్యాః కిరాతాః తద్దేశే భవః తిక్తః = 

ఈ ౩ [మూడు = 3 - three] నేల వేము పేర్లు ;`

`extra` ;- మ్లేచ్ఛ దేశము = ` వైశ్యవర్గం - ఔదుంబరం = రాగి ; 

& బహుళ ప్రయోజనాలను గమనించినందువలననే - 

తమిళ నాడు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం - ఈ నేలవేము కషాయాన్ని ప్రజలకు పంపిణీ చేస్తున్నది - &

చిత్తూరు నగరం - సత్రవాడ - అంబేద్కర్ యువజన సంఘం వారు - అక్కడి జనులకు నేలవేము కషాయాన్ని - అందజేస్తున్నారు ;

& Botanical names ; - అకంతేసి కుటుంబం ;&

 వృక్ష కుటుంబం ;- ఆండ్రోఫిస్ పనిక్యులత ; 

& ఇంగ్లీష్ ;- Green Chiriyta ;; creat ;; King of Bitters ;; INDIA ECHINACEA ;;

సంస్కృతం ;- కాల్‌మేఘ్ ; భూనింబ ; कालमेघ ;; भूनिम्ब ;; 

తెలుగు = నేలవేము ; నేల వేప చెట్టు ;; 

కన్నడం ;- నేలబేము ;; 

మరాఠీ ;- కాడు కిరాయత ;  ఓలి  కిరాయత ;;; 

బెంగాలీ ;- కాల్‌మేఘ్ ;; কালমেঘ ;; 

ఒరియా ;- భూనింబ ; ଭୂଇଁନିగ్ମ୍ବ ;; 

గుజరాతీ ;-  కిరాయతు ;

హిందీ ;-  కిరాయత్ ;;

తమిళ్ ;- నిలవెంబు ;; సిరునంగై ;; సిరియ నంగై ;; 

మలయాళం ;- నిలవేప్ప్ = നിലവേപ്പ്  ;; కిరాయత్ = കിരിയത്ത് ; 

Malayalam: NilavEpp (നിലവേപ്പ്) , Kiriyathth (കിരിയത്ത്) 

లావో ;- La-Sa-Bee ;;  

=========================================, 

cEdu sAmrT, kirAta dESa taruwu - 49  ;- 

kirAta tikta@h - bhUnimba@h - anaaryatikta@h|| [`old buk - page 113 `] ;; 

kirAtiktoa bhuunimboaఽnaaryati kta@h|| 

` Gentiana Cherayta ` ;;

Sloakamm -142 ; wanaushadhi wargam, amarakoaSamm ;

౧. tiktarasa yOgA tikta@h, kirAta deaSE bhawa@h tikta@h = tiktam = ceadu ruci ;

kirAtadeaSamunamdu puTTina ceadu aina weamu ;

౨. bhuwi nimboa BUnimba@h =  neala weamu ;; 

౩. anaaryA@h kirAtA@h taddESE bhawa@h tikta@h = 

ee ౩ [mUDu = 3, three] nealaweamu   pearlu ;; 

& bahuLa prayoajanaalanu gamanimcinamduwalananea - 

tamilha naaDu raashTra prabhutwam - ee nealaweamu kashaayaanni prajalaku pampiNI cEstunnadi - &cittuuru nagaram - satrawADa - ambeadkar yuwajana samgham waaru - akkaDi janulaku nealaweamu kashaayaanni - amdajeastunnaaru ; 

& Botanical names ; -  wRksha kuTumbam ;- aamDrOphis panikyulata ;; 

&  Botanical name ;- Androphis paniculata ; [Linn] Burm ;;  

samskRtam ;- kaal^mEG ; BUnimba ; कालमेघ ;; भूनिम्ब ;; 

telugu = nealaweamu ; neala weapa ceTTu ; 

imgleesh ;- `Green Chiriyta ;; creat ;; King of Bitters ;; INDIA ECHINACEA

కన్నడం ; kannaDam ;- nealabeamu ;; 

marAThI ;- kADu kiraayata ;  Oli  kiraayata ;;; 

bemgAlI ;- kaal^mEG ;; 

oriyaa ;- BUnimba ; ଭୂଇଁନିgମ୍ବ ;; 

gujaraatee ;-  kiraayatu ;

himdee ;-  kiraayat ;;

tamilh ;- nilawembu ;; sirunamgai ;; siriya namgai ;; 

Malayalam: NilavEpp (നിലവേപ്പ്) , Kiriyathth (കിരിയത്ത്) ;; 

laawoa ;- `La-Sa-Bee ;; 

& ` Extra ;-  mm leacCa dESamu = waiSyawargam - audumbaram = raagi ;;

& PREV post = 🫒 జుట్టు, మేను అందం కోసం - 48 ;- బ్రాహ్మీ  తు మత్స్యాక్షీ వయస్తా సోమవల్లరీ || 138 శ్లోకమ్ ; Illecebrum Sessee  ;; & పొన్నగంటికూర ; బ్రాహ్మీ ;; 

& నేల వేము గురించి ఎంధరకు తెలుసు ,తెలిసనవి అన్ని నిజాల కదా ,ఇది ఎక్కడ దొరుకుతుంది,దీనిని ఎలా వాడుకోవాలి ,దీనిని కాల మెఘ్ అని ఎందుకు అంటారు ,ఇది మన మొక్క అని ఎందుకు గొప్పగా చెప్పుకోవచ్చు అన్న విషల తో పాటు నేల వేము గొప్పతనము గురించి తెలుసు కోవడానికి మరియూ షుగర్ వ్యాది కి ఏవిదంగా పనిచేస్తుందో తెలుసుకోవడానికి ఈ వీడియో చూడండి . Here I tried to explain uses and benefits of nela vemu plant,nela vemu plant uses in telugu,kaala megh uses in telugu, Maha tikta uses in telugu,nela vemu plant is great medicinal valuses, nela vemu plant is vey useful to all fevers and flue and viral infections,nela vemu plant is very useful to skin problems,nela vemu plant is very useful to diabetics,nela vemu plant is very use ful to liver problems,nela vemu plant is very useful to digestive problems.  nela vemu plant is also called as maha tikta or kaal megh ;; 

ఈ ఆకులతో షుగర్ 7 రోజుల్లో తగ్గిపోతుంది || Nela Vemu Plant Uses || Cure Diabetes Naturally in Telugu ; నేలవేము ఈ మొక్క పొడి రోజు తాగితే జరిగె అద్భుతాలు తెలిస్తే రోజు తాగుతారు | Medicinal Plants Benefits ;- నేలవేము తో చాలా లాభాలు ;-  Amazing Benefits Nelavembu Plant ;-  సర్వ రోగాలకు అద్భుత సంజీవిని ; Find the link below for the 

Research centre, Central Institue of Medicinal and Aromatic Plants at Mallapur , Hyderabad. 

Link - 1 ;- చేదు సామ్రాట్, కిరాతదేశ తరువు  - 49 ;;

Link - 2 ;- Tamil state Govt - give nealaweamu sharbat kashAya drink to people ;

Link - 3 ;- medicinal valuses, nela vemu plant  

LINK - 4 ;-  tamilha naaDu - nealaweamu kashaaya pampiNI ;-

తమిళనాడు - నేలవేము కషాయ పంపిణీ ;;

&   ఔదుంబరం = రాగి & పుళిందా మ్లేచ్ఛః|| 

జుట్టు, మేను అందం కోసం - 48

బ్రాహ్మీ  తు మత్స్యాక్షీ వయస్తా సోమవల్లరీ || 138 శ్లోకమ్ ; Illecebrum Sessee  ;; 

              - ద్వితీయ కాండము - వనౌషధి వర్గము - అమరకోశం 

 బ్రాహ్మీ  [పా] బ్రహ్మీ తు మత్స్యాక్షీ వయస్థా సోమవల్లరీ ||  ౧౩౭ శ్లోకమ్ ;; Illecebrum Sessee ;      

౧. పావనత్వాత్ బ్రాహ్మీ . సీ. పావనమైనది ; పా. బ్రహ్మీ ;

౨. మత్స్యాక్షి తుల్య పుష్పత్వాన్ -  మత్స్యాక్షీ = సీ . చేప కన్నుల వంటి పువ్వులు కలిగి ఉన//ది ;; 

౩. వయః స్థాపయతి  వయస్స్థా ; ష్ఠా గతి నివృత్తౌ ; వయస్సును నిలుపునది ;;    

౪. సోమవచ్ఛీత వీర్యత్వాత్ సోమవల్లరీ  = చంద్రుని వలె చల్లనై ఉండేది ;; 

ఈ ౪ [ 4 = నాలుగు = four] పొన్నగంటికూర పేర్లు   ; 

& సప్త మాతరః = ఏడు శక్తి మాతలలో ఒక మాత = బ్రాహ్మీ ;

EXTRA ;-  గ్రామీణ ప్రజలు - కంటిచూపు కోసం మేలు చేస్తుంది - అని వాడుక, కనుక  kamTi kuura అన్నారు - పొన్/ పొన్ను - అంటా బంగారం ;- అనేక విధాలుగా - శరీర సౌందర్యానికి, నేత్ర రుగ్మతలను నయం చేయుటకు - ఉపయుక్తం - అందుచేత పొన్నగంటి ఆకులు ఆహారంలో విరివిగా తీసుకోవాలని ఆయుర్వేద వైద్యులు, న్యూట్రిషన్ నిపుణులు చెబ్తున్నారు.

అమరాంథె కుటుంబం మొక్క ;- చేపకళ్ళ మాదిరి తెల్ల పూలు పూస్తాయి, కాయలు కాయవు & 48 రోజులు తింటే - నేత్ర సంరక్షణకు మంచి సహాయకారిణి - అని అనుభవజ్ఞుల వక్కాణం ;

పొన్నగంటి మొక్క హిందూ దేశం, శ్రీలంక దేశాలకు సంబంధించినది & క్రమంగా అనేక countries కి వ్యాపించినది.

 పొన్నగంటి ఆకులు బల్లెం రూపం [బల్లెం రూపం] కలిగి [Lansolate] దీర్ఘ చతురశ్రాకారం కలిగిఉంటాయి.  

Nutritional & culinary uses; & health benefits ;  ఇతర benefits అనేకం ; ఈ మొక్క ఆకులు అమూల్య ప్రయోజనాలు కలిగిస్తున్నవి.

కేరళ ;- state లో Bettzickiana సాగు చేయని నేలలలో ఈ జాతి పొన్నగంటి విస్తృతంగా కనబడుతున్నది. [ ఈ జాతి పొన్నగంటి విస్తృతంగా కనబడుతున్నది ] 

పొన్నగంటి నూనె - కేశవర్ధిని - అనగా జుట్టు [hair] కి మేలు చేస్తుంది.  ;; 

బ్రాహ్మీ ఆయిల్, బ్రాహ్మీ కురుల నూనె - సుప్రసిద్ధం ;  💦👪

& more points ;- బ్రాహ్మీ ;- అనే నామాంతరం ఈ పొన్నగంటి కలిగిఉన్నది. 

ఇంటిలో సాంప్రదాయం ప్రకారం కాటుకను పెద్దలు తయారుచేసేవారు.-

అటువంటి పద్ధతులలో ఒకటి - పొన్నగంటి ఆకుల పసరును  making KAJAL కోసం వాడుతుంటారు. 👪

పొన్నగంటి - తమిళం మూల ధాతువు ;- పొన్ = స్వర్ణం / gold & "ఆంగన్ని" 

= "ఆగుం కన్న్-నీ" = అర్ధం ;- మీ మేను/ శరీరం సువర్ణ కాంతిని పొందుతుంది" = 

                  [Your body will acquire a golden lustre"] ; 

& స్థానిక, ఇతర భాషలలో పేర్లు ;- 

తమిళం - real ponnanganni & కన్నడం ;- హొన్నగనీ [Honagane] ;; 

పొన్నగంటి మొక్కలలో కొన్ని రకములు ;- నాటు పొన్నగన్ని [Native ponnagamTi ] ;;

సీఅమై పొన్నగన్ని /సికప్పు పొన్నగన్ని [ red-stemmed Variety], సీమ పొన్నగంటి చెట్టు ;

నెర్ పొన్నగన్నీ [water-loving Variety] ;; నీరు పొన్నగంటి  ;; 

Dwarf Copperleaf ;; Joyeed ;;

హిందీ = గరుడి ;; గురూ;- గరుడి, గురూ ;;

కొయ్‌పా - కొంకణి & 

కన్‌చారీ ;; కొయ్‌పా = మరాఠీ  ;;

హొన్‌గన్నె - కన్నడ ;

పొన్నగన్ని కీరై - తమిళ్ ;; (பொன்னாங்கண்ணி கீரை) ;; 

Phachet = మణిపురి ;; 

మదరంగ - ఒరియా ;;

మత్స్యాక్షి - సంస్కృత భాష ;;

భిరంగీ ఝార్ ;నేపాలీ ;

భిసౌనీ ఝార్ - భాలే భృంగరాజ్ ;;

దూబే జార్ ; 

*జిబ్రే పాతీ - ఇత్యాది నామాలు = [ *పత్తే = పత్రి = ఆకులు ] ;

& Fig joy weed - పూలు ;- మరాఠీ = కుసల్/ 

తెలుగు - అడవి పున్నగంటి ఆలము / అల్లం [??] ;;

మలయాళం - వలియ పొన్నగన్ని ;; &

 `ETYMOLOGY ` ;- `nector plant ;- 

common four ring ; Plain Tiger ; Gram blue ; Angled Pierrot` ;;  

===================================== ,

juTTu, meanu amdam koasam - 48 ;- 

sapta maatara@h = EDu Sakti maatalaloa oka maata = brAhmI ;;

brAhmI  tu matsyAkshI wayastA soamawallaree || 138 SlOkamm ; `Illecebrum Sessee ` ;; dwiteeya kAMDamu - wanaushadhi wargamu - amarakoaSam 

brAhmI  [paa] brahmee tu matsyAkshI wayasthA soamawallaree ||  ౧౩౭ SlOkamm ;; `Illecebrum Sessee `;

౧. paawanatwaat brAhmI . see. paawanamainadi ; paa. brahmI ;

౨. matsyAkshi tulya pushpatwAn -  matsyAkshI = sI . ceapa kannula wamTi puwwulu kaligi unadi ;; 

౩. waya@h sthaapayati  wayassthA ; shThA gati niwRttau ; wayassunu nilupunadi ;;    

౪. soamawacCIta weeryatwaat soamawallaree  = camdruni wale callanai umDEdi ;; 

ee ౪ [ 4 = naalugu = `four`] ponnagamTikUra pErlu ;   , 

`EXTRA` ;-  graameeNa prajalu - kamTicuupu koasam mealu ceastumdi - ani wADuka, kanuka ` kamTi kuura` annaaru - pon/ ponnu - amTA bamgaaram ;- aneaka widhaalugaa - Sareera saumdaryaaniki, neatra rugmatalanu nayam ceayuTaku - upayuktam - amduceata ponnagamTi aakulu aahaaramloa wiriwigaa teesukoawaalani aayurweada waidyulu, nyuuTrishan nipuNulu cebtunnaaru.

amaraamthe kuTumbam mokka ;- ceapakaLLa maadiri tella puulu puustaayi, kaayalu kaayawu & 48 roajulu timTE - neatra sam rakshaNaku mamci sahaayakaariNi - ani anubhawajnula wakkANam ; ''''''''''''    ponnagamTi mokka himduu deaSam, Sreelamka deaSAlaku sambamdhimcinadi & kramamgaa aneaka `countries` ki wyaapimcinadi.

ponnagamTi aakulu ballem rUpam [బల్లెం రూపంkaligi [`Lansolate`] deergha caturaSraakaaram kaligiumTAyi.  

`Nutritional & culinary uses; & health benefits ; ` itara `benefits` aneakam ; ee mokka aakulu amuulya prayoajanaalu kaligistunnawi. & 💦👪👪

`KERALAMstate` loa `Bettzickiana` saagu ceayani nealalaloa ee jaati ponnagamTi wistRtamgaa kanabaDutunnadi.

ponnagamTi nuune - keaSawardhini - anagaa juTTu [`hair`] ki mealu ceastumdi.  ;;

ponnagamTi - tamiLam muula dhaatuwu ;- pon = swarNam / `gold` & "Anganni" = 

"Agum kann-nee" = ardham ;- meemeanu/ Sareeram suwarNa kaamtini pomdutumdi" = 

           [`Your body will acquire a golden lustre"`] ; 

&+ sthaanika, itara BAshalalO pearlu ;- 💦

tamiLam - `real ponnanganni` & kannaDam ;- honnaganee [`Honagane`] ;; 

ponnagamTi mokkalaloa konni rakamulu ;- nATu ponnaganni [`Native ponnagamTi `] ;;

seeamai ponnaganni /sikappu ponnaganni [ `red-stemmed Variety`], seema ponnagamTi ceTTu ;

ner ponnagannee [`water-loving Variety`] ;; neeru ponnagamTi  ;; 

& `ETYMOLOGY ` ;- & `ETYMOLOGY ` ;- `nector plant ;- ponnagamTi aakulu ballem rUpam kaligi [`Lansolate`] deergha caturaSraakaaram kaligiumTAyi.  

`Nutritional & culinary uses; & health benefits ; ` itara `benefits` aneakam ; ee mokka aakulu amuulya prayoajanaalu kaligistunnawi.

ponnagamTi nuune - keaSawardhini - anagaa juTTu [`hair`] ki mealu ceastumdi.  ;;

ponnagamTi - tamiLam muula dhaatuwu ;- pon = swarNam / `gold` & "Anganni" = = "Agum kann-nee" = ardham ;- meemeanu/ Sareeram suwarNa kaamtini pomdutumdi" = [`Your body will acquire a golden lustre"`] ; 

&+ tamiLam - `real ponnanganni` & kannaDam ;- honnaganee [`Honagane`] ;; 

ponnagamTi mokkalaloa konni rakamulu ;- nATu ponnaganni [`Native ponnagamTi `] ;;

seeamai ponnaganni /sikappu ponnaganni [ `red-stemmed Variety`], seema ponnagamTi ceTTu ;

ner ponnagannee [`water-loving Variety`] ;; neeru ponnagamTi  ;; 

koy^paa - komkaNi & 

kan^caaree ;; koy^paa = marAThI  ;;

hon^ganne - kannaDa ;

ponnaganni keerai - tamiL ;;  (பொன்னாங்கண்ணி கீரை) ;;

`Phachet` = maNipuri ;; 

madaramga - oriyaa ;;

matsyaakshi - samskRta BAsha ;;

bhiramgee jhaar ;neapaalee ;bhisaunee jhaar - BAlE bhRmgarAj ;;

duubea jaar ; 

*jibrea paatee - ityaadi naamaalu ;

= [ *pattea = patri ]

💦` koy^paa - komkaNi & 

kan^caaree ;; koy^paa = marAThI  ;;

hon^ganne - kannaDa ;

ponnaganni keerai - tamiL ;;  (பொன்னாங்கண்ணி கீரை) ;;

`Phachet` = maNipuri ;; 

madaramga - oriyaa ;;

matsyaakshi - samskRta BAsha ;;

bhiramgee jhaar ;neapaalee ;bhisaunee jhaar - BAlE bhRmgarAj ;;

duubea jaar ; *jibrea paatee - ityaadi naamaalu [= *pattea = patri = aakulu ] ;

 & `Dwarf Copperleaf ;; Joyeed ;;`

himdee = garuDi ;; guruu;- garuDi, guruu ;;

`&+ ;-  kusuma ;- Fig joy weed` - puulu ;- marAThI = kusal/ 

telugu - aDawi punnagamTi aalamu / allam [??] ;;

malatALam - waliya ponnaganni ;; 💦💦; `nector plant ;- 

common four ring ; Plain Tiger ; Gram blue ; Angled Pierrot` ;; 

ఽ ఽ ఌ ౡ ౧ ౨ ౩  ౪ ౫ ౬ ౭ ౮ ౯ - ౧౦  ; 

prev ;- భరత ముని వాక్కు-నాట్య శాస్త్రము - 47 ;

 ఽ ఽ ఌ ౡ 🏆 १  २  ३  ४  ५  ६ ७ ८ ९ - १० 🏆 i,  ii, iii, iv, vi - vii -viii - ix - x ; 

Brahmi Amla Hair oil -

భరత ముని వాక్కు-నాట్య శాస్త్రము - 47

౧. బ్రహ్మణీ బ్రాహ్మణీ ;; ఈ -.సీ బ్రహ్మసంబంధి ఐ ఉన్నది ;

భరతేన మునినా అవతారితత్వాద్వా భారతీ  - ఈ.సీ. 

ఈ లోకమునకు భరతుడు*  అనే మునిపుంగవుని చేత తేబడినది ;`Sage Bharta ; `

బ్రాహ్మీ భారతీ భాషా గీః||ర్|| - వాక్ ||చ్|| ;

వాణీ - సరస్వతీ ||సీ|| - వ్యాహార; ||పు|| - ఉక్తి ;

 ||సీ|| లపితమ్ - భాషితమ్ - వచనమ్ - వచః||స్||స||

వాక్కు - [మాట/ పలుకుట] పేర్లు ;;

ఇందులో మొదటి ఏడు - సరస్వతీ దేవి పేర్లు కూడా ;;  💦☺

             Speech Goddess of Speech ;; 

వాగ్వర్గము - ౧ ;; ఫ్రథమ కాండము ; అమరకోశము ; 

౨. భాస్యతి ఇతి భాషా ;- భాష వ్యక్తాయాం వాచి =

    భాషింపబడునది ;; 

౩. గృణం త్యే తామ్ ఇతి గీః. ర. సీ. వచ

గౄ శబ్దే   - దీనిని పలుకుదురు ;;

ఈ అస్ఖలితముచ్చర గీః ; లెస్సగా పలుకునది - అని -

సరస్వతీ పక్షమునందు ;

౪. ఉచ్యత ఇతి వాక్ - చ.సీ. వణ శబ్దే  =  పలుకబడునది ------- 

౫. వణ్యతే శబ్ద్యత వాణీ. ఈ. సీ. -     కుసుమ ;  

ఈ. సీ. వణ శబ్దే - పలుకబడేది ;; 

౬. సరః ప్రసరణం సర్వత్ర - 

అస్తీతి సరస్వతీ ; ఈ. సీ. అంతట వ్యాప్తి కలిగి ఉన్నది ;  

౭. బ్రహ్మ లోకే బ్రహ్మ సరః ;

ఆశ్రయత్వేన అస్యా అస్తీతి =  ఈ. సీ.  

బ్రహ్మ లొకము నందు - బ్రహ్మ సరస్సును ఆశ్రయించి -

  నదీ రూపముగా ప్రవహిస్తున్నది ;

ఈ ఏడు= ౭ [7 - seven]  వాగధి దేవత పేర్లు ;;  

& ; EXTRA ;- భరత ముని ;- [క్రీ.పూ. 3 వ శతాబ్దం] = 36 అధ్యాయాలు ఉన్నట్టి - నాట్య శాస్త్రము - రచయిత ; 

ప్రాచీన భారత దేశంలో - నాటక, సంగీత కళలు - అధ్యయనం చేసే History Research  పరిశీలనకు ఈ భరత ముని రచనలు ఎంతో ప్రయోజనకారులు ; &

అభినవ భారతి - అనే book ;- భరత ముని - నాట్య శాస్త్రము - నకు విపుల  వ్యాఖ్యాన గ్రంధం ;  

అభినవ గుప్తుడు రచించిన ఈ అభినవ భారతి గ్రంధం - పరిశోధకులకు అందించిన వరదాయిని ;

ఆచార్య పోనంగి అప్పారావు - తెలుగు భాషలోనికి ఈ పొత్తమును అనువదించారు ; 

================================= ,

Barata muni - Dance - nATyaSAstram - 47 ; 

౧. brahmaNI brAhmaNI ;; I -.sI brahmasambamdhi ai unnadi ;

BaratEna muni cEta teabaDinadi ; 

*BaratEna muninaa awataaritatwaadwaa BAratI  - ee.see. 

ee loakamunaku bharatuDu anE munipumgawuni cEta teabaDinadi ; 

[ sage Bharata ] ;; 

braahmee BAratI BAshA gee@||r|| - waak ||c|| ;

wANI - saraswatI ||sI|| - wyaahaa ra; ||pu|| - ukti ;

 ||sI|| lapitamm - BAshitamm - wacanamm - waca@h||s||sa||

waakku - [mATa/ palukuTa] pearlu ;;

imduloa modaTi EDu - saraswatee deawi pearlu kUDA!

`Speech Goddess of Speech` ;; 🏆 

waagwargamu - ౧ ;; Prathama kAMDamu ; amarakoaSamu ; 

🏆 braahmee BAratI BAshA gee@|h|r|| - waak ||c|| ; 

౨. BAsyati iti BAshA ;- BAsha wyaktaayaam waaci =

    BAshimpabaDunadi ;; 

౩. gRNam tyea taamm iti gI@h. ra. see. waca

gRu SabdE   - deenini palukuduru ;;

ee askhalitamuccara gee@h ; lessagaa palukunadi - ani -

saraswatee pakshamunamdu ;

౪. ucyata iti waak - ca.see. waNa SabdE  =  palukabaDunadi ------- 

౫. waNyatE Sabdyata wANI. ee. see. -     kusuma ;  

ee. see. waNa SabdE - palukabaDEdi ;; 

౬. sar@h prasaraNam sarwatra - 

asteeti saraswatee ; ee. see. amtaTa wyaapti kaligi unnadi ;  

౭. brahma loakea brahma sara@h ;

ASrayatweana asyA asteeti =  ee. see.  

brahma lokamu namdu - brahma sarassunu ASrayimci -

  nadI ruupamugaa prawahistunnadi ;

ee EDu= ౭ [7 - `seven`]  waagadhi deawata pearlu ;;  

Barata muni ;- [kree.puu. 3 wa Sataabdam] = 36 adhyaayaalu unnaTTi - nATya SAstramu - racayita ; 

praaceena bhaarata deaSamloa - naaTaka, samgeeta kaLalu - adhyayanam ceasea `History Resea// rch ` pariSIlanaku ee Barata muni racanalu emtoa prayoajanakaarulu ; &

abhinawa bhaarati - anea `book` ;- Barata muni - nATya SAstramu - naku wipula  wyaakhyaana gramdham ;  

abhinawa guptuDu racimcina ee abhinawa bhaarati gramdham - pariSOdhakulaku amdimcina waradaayini ;

aacaarya poanamgi appaaraawu - telugu bhaashaloaniki ee pottamunu anuwadimcaaru ; 

& భరత ముని -Dance - నాట్యశాస్త్రం - 47 ;  

& 1. Link ;- పోణంగి అప్పారావు - తెలుగు - భరత ముని - నాట్య శాస్త్రము ;;

ఆచార్య పోణంగి అప్పారావు - తెలుగు అనువాదం - భరత ముని - నాట్య శాస్త్రము - 

& 2. LINK ;-నాట్య శాస్త్రమ్ = by భరతముని ;  

`Prev = లాక్షా ప్రసాదిని - 46 = క్రముకః పట్టికాఖ్యః, పట్టీ ||న్||  లాక్షా ప్రసాదనః ;; `