రధం తయారీ used చెట్టు - 26

తినిశే - స్యందకో నేమీ రధద్రు రతిముక్తకః, 

వఞ్జుల శ్చిత్రకృచ్చ ;-  ౨౬ ;; 

                 చిరజీవిత్వా న్నిశా మతిక్రాంత స్తినిశః = చిరకాలం ఉండేది ; త్ ||పు||  

౧.  స్యందనోపయోగ్యత్వాత్ స్యందనః = రథమునకు ఉపయోగించేది :

౨. రథచక్రాంతే నమతీతి నేమిః - ఇ. పు. ;-

తేరు [chariot ] బండి కంటి కడపట నమ్రమై ఉండేది ;; 

౩. రధాయ ద్రుః రథ ద్రుః =

         రథం కొఱకైన తరువు [ tree] ;; 

౪.  అతి విస్తృతత్వాదతి ముక్తకః = మిక్కిలి విస్తారము కలిగినది ; 

౫.  వన్యతే ఇతి మంజుళః - వను యాచనే. = ప్రార్ధింపబడు వృక్షము ;; 

౬.. లఘుత్వేఽపి దార్ఢ్యదైర్ఘ్యాభ్యాం ఆశ్చర్యకారిత్వా చ్చిత్రకృత్. త. పు. =

   చులకన ఐ ఉన్నప్పటికీ దృఢమై, దీర్ఘమై ఆశ్చర్యాన్ని కలిగిస్తూ ఉండేది ;; 

     ఈ seven = ౭ = 7 = నెమ్మి మ్రాని పేళ్ళు ;;  

extra ;-  1] నేమిః = ఏతం/ ఏతాము, రాత మున్నగు దారు యంత్రాలు - నూతి నీళ్ళు తోడుటకు ఉపకరణ సాధనాలు ;;  

2] ప్రాచీనకాలంలో రధం - ముఖ భాగాలను ఈ చెట్టు చెక్కతొ చేసేవారు. కనుక రధ ద్రుమం - అని పేరు కలిగినది, &

3] ఈ చెట్టు బెరడు - wood గట్టిదనం కలిగినది - అగుటచే ఈనాడు - పెరుగును చిలికి, మజ్జిగ చేసే - కవ్వం, ఫర్నిచర్లు - మున్నగు వస్తువుల తయారీ కోసం - ఉపయోగపడ్తున్నది.

నెమ్మి చెట్టు ;- ద్వితీయ కాండమ్ - అమరకోశం ;- వనౌషధి వర్గం ;; 

==================================== , 

radham tayaaree `used` ceTTu - 

tiniSea - syandakoa neamee radhadru ratimuktaka@h, 

wa~njula ScitrakRcca ;- {{{ `NEW BUK}}` ;-

                 cirajeewitwaa nniSA matikraamta stiniSa@h = cirakaalam umDEdi ; t ||pu||  

౧.  syamdanoapayoagyatwaat syamdana@h = rathamunaku upayOgimceadi :

౨. rathacakraamtea namateeti neami@h - i. pu. ;-

tearu [`chariot` ] bamDi kamTi kaDapaTa namramai umDEdi ;; 

౩. radhaaya dru@h ratha dru@h = 

         ratham ko~rakaina taruwu [ `tree`] ;; 

౪.  ati wistRtatwaadati muktaka@h = mikkili wistaaramu kaliginadi ; 

౫.  wanyatea iti mamjuLa@h - wanu yaacanea. = praardhimpabaDu wRkshamu ;; 

౬.. laghutweaఽpi daarDhyadairGyAbhyaam AScaryakaaritwaa ccitrakRt. ta. pu. =

   culakana ai unnappaTikI dRDhamai, deerGamai AScaryaanni kaligistuu umDEdi ;; 

     ee `seven` = ౭ = 7 = nemmi mraani peaLLu ;;   

`extra ;- `1]  neami@h = Etam/ eataamu, raata munnagu daaru yamtraalu - nuuti nILLu toaDuTaku upakaraNa sAdhanaalu ;;  2] praaceenakaalamloa radham - mukha BAgaalanu ee ceTTu cekkato ceaseawaaru. kanuka radha drumam - ani pearu kaliginadi, & 

3] ee ceTTu beraDu - `wood` gaTTidanam kaliginadi - aguTacea InADu - perugunu ciliki, majjiga ceasea - kawwam, pharnicarlu - munnagu wastuwula tayaaree koasam - upayoagapaDtunnadi. 

************************ ************************* ,

& LINK ;- మహాభారతము [జయమ్ = ఇతిహాసం ] లో రధములు , 

PREV = కమ్మని ఇంగువ - 25 ;- *రామఠ దేశే భవేత్ = రమఠ దేశమునందు జనించినది ; 

రధం తయారీ used చెట్టు - 26  ;  

కమ్మని ఇంగువ - 25

సహస్ర వేధె జతుకం బాహ్లీకం హిఙ్గు రామఠం||

1] సహస్రం బహుతరమపి శాకాదికం విధ్యతి - స్వగంధేన పరివాసయ తీతి సహస్ర వేధి.

 ఇ. న. అనేకములైన శాకాదులను [= కూరలు, ఆహారపదార్ధాలు] తన పరిమళము చేత వాసింపజేయునది ;;

2] సహస్రమపి విధ్యతి రోగానితివా సహస్ర వేధి.

వ్యధ తాడనే = అనేక రోగాలని చెరిచేది ;;

3] వృక్ష విశేషాత్ జాయత ఇతి జతుకం. జనీ ప్రాదుర్భావే = 

చెట్లు విశేషాల వలన పుట్టేది  ;;

4] బాహ్లిక దేశే భవత్వాత్ బాహ్లీకం =

*బాహ్లిక దేశమున పుట్టినది ; పా.

&  బాహ్లికం. హినోతి గంధేన గృహాంతరం గచ్ఛతీతి హింగు.  ఉ. న.హిగతౌ = 

= పరిమళం చేత గృహాంతరమును పొందునది ; 

న స్త్రీ హింగుః - అనే అన్య తంత్రం వలన పుంలింగము &

5] *రామఠ దేశే భవేత్ = రమఠ దేశమునందు జనించినది ;

ఈ ఐదు - ఇంగువ పేర్లు ;;    

 i,  ii, iii, iv, vi - vii -viii - ix - x - xi - xii - xiii  🏆 ఽఽఽ ఽ ఽ ఽ ౡౡౡౡౡౡ ====== , 

kammani imguwa - 25 [PART - 1 } ;-  

sahasra weadhe jatukam baahliikam hi~mgu raamaTham||

1] sahasram bahutaramapi SAkAdikam widhyati - swagamdheana pariwaasaya teeti sahasra weadhi.  i. na. 

aneakamulaina SAkAdulanu [= kuuralu, aahaarapadaardhaalu] tana parimaLamu ceata waasimpajeayunadi ;;

2] sahasramapi widhyati roagaanitiwaa sahasra weadhi.

wyadha tADanE = aneaka roagaalani cericeadi ;;

3] wRksha wiSEshaat jaayata iti jatukam. janee praadurBAwE = 

ceTlu wiSEshAla walana puTTEdi  ;;

4] baahlika dESea Bawatwaat bAhleekam =

*bAhlika dESamuna puTTinadi ; paa.

&  bAhlikam. hinoati gamdheana gRhaamtaram gacCateeti himgu.  u. na.higatau = 

= parimalham ceata gRhaamtaramunu pomdunadi ; 

na stree himgu@h - anea anya tamtram walana pumlimgamu &

5] *raamaTha dESE BawEt = ramaTha dESamunamdu janimcinadi ;

ee aidu - imguwa pearlu ;

 १  २  ३  ४  ५  ६   ७   ८  ९  १०   🏆 ౧  ౨  ౩  ౪   ౫  ౬ ౭  ౮  ౯  ౧౦   ; 

& కమ్మని ఇంగువ  - 25 ;- PART - 1  ; & 

& prev =  prev ;- తాపసి ఫలం - గార చెట్టు - 24 ;- 1] ఇఙ్గుదీ||ప్స|| తాపస తరుః ||పు|| - శ్లోకం 45 ; వనౌషధి వర్గం, అమరకోశం ; ; 2] గార చెట్టు ;; పుల్లింగమున = ఇంగుదః ;- Brale ;-

తాపసి ఫలం - గార చెట్టు - 24

1] ఇఙ్గుదీ||ప్స|| తాపస తరుః ||పు|| - శ్లోకం 45 ; వనౌషధి వర్గం, అమరకోశం ; ; 

2] గార చెట్టు ;; పుల్లింగమున = ఇంగుదః ;- Brale ;-

& అధ ద్వయో ;-  ఇఙ్గుదీ||ప్స|| తాపస తరుః - 

ఇఙ్గత్యూర్ధ్వం గచ్ఛతీతి ఇఙ్గుదీ. ఈ. సీ.

ఇగి లిగి గత్యార్ధాః. = ఊర్ధ్వంగా వెళ్ళునది ;

2] తపస్వి జనోపయుజ్య మానత్వాత్ తాపస తరుః = 

తాపసులకు ఉపయోగించే పళ్ళు కలిగినది ;; ఈ  ౨  = రెండు [ 2 ]  గారచెట్టు పేర్లు ;;             १  २  ३  ४  ५  ६   ७   ८  ९  १०  - ౧  ౨  ౩  ౪   ౫  ౬ ౭  ౮  ౯  ౧౦  ; 

A]  సరస్వతీ నదీ తీరమున ప్రాధమికంగా నెలకొన్నవి - ఈ తాపస తరువులైన గారచెట్లు ; 

B] ఇసుక మైదానాలలో, పొడి ప్రదేశాలలో - పశ్చిమ రాజస్థాన్, పశ్చిమ బెంగాల్, మహారాష్ట్ర - మున్నగు జాగాలలో పెరుగుతుంది. 

రేగుపళ్ళ వలె కనిపించే ముళ్ళ చెట్టు - సతత హరిత వృక్షం ఇది.

🎻🎻మునుపు చెప్పినట్లు - [ప్రధమ సోపాన శ్లోకము ] 

ఐదు ప్రధాన తరువుల పండ్లులో ఈ "గారచెట్టు - పండు" కూడా ఒకటి. 

5] ఇంగుదస్య ఫలం "ఐఙ్గుదం" ;- గారపండు - ఐఙ్గుదం ఫలం ;; &

extra ;- Vedio ;- < చెట్టు / మంగ/ గార చెట్టు /ఇంగూది తైలం చెట్టు Balanites aegyptiaca; > ;;  

చెట్టు / మంగ/ గార చెట్టు /ఇంగూది తైలం చెట్టు Balanites aegyptiaca ;- 

💦 గార చెట్టు - కాయలలోని గుజ్జు ;- జిగురు గా ఉంటుంది - ఈ జిగట పదార్ధంతో వస్త్రాలు ఉతికేవారు. & నమిలి తింటే - పళ్ళు [teeth] - పళ్ళు [teeth]  దంతాలు లోని గార & పళ్ళ పాచి పోతాయి.  [ * crust/ tartar of teeth ] ; &

& + <  గార చెట్టు| వానరులు తిన్న కాయలు| ఔషధాలు గని|అనువంశిక ఆయుర్వేదం > vedio ;; 

💦 EXTRA ;- kk గార చెట్టు ;-సంస్కృతం ;- इङ्गुद ;- ఇంగుద, హింగుపత్రం, విశాకాంత, అనిలాంతక, గౌర, సుపుత్ర, తిక్త, తింగుడ, తిల్వాక,  భల్లాతక* ; భల్లాతకీ ;; 

హిందీ ;- హింగాబెత్, ఇంగుదీ, హింగోలీ ;;

తెలుగు = గారచెట్టు ;; శాస్త్రీయ నామం ;-`Balanites roxburghii ;; 

         ద్వితీయ కాండం - వనౌషధి వర్గము -  =  శ్లోకం 45 ;;  

based on Morphology :- तीक्ष्णकण्डक, भल्लकः ;; 💦  ; 

based on properties, actions ;-  ततक्तमज्जा  ; 

Fruits = Balanitiesin - A B C D & E ;

వనౌషధి వర్గం, అమరకోశం - 24 ; 

==============================,

taapasi phalam - gaara ceTTu - 24 ;- 

1] imgudee||psa|| taapasa taru@h||pu|| Sloakam ;;

2] gaaraceTTu - pullimgamuna = imguda@h ;- `bramble` ;;

3] imgudasya phalam "ai~mgudam" ;- gaarapamDu - ai~mgudam Palam ;; & 

4]] bRhatyaa@h Palam - "bArhatam" = mulakapamDu -

iwi warusagaa aSwatthAdi phalamula naamamulu. ;  🎻

🎻 A]  saraswatee nadee teeramuna praadhamikamgaa nelakonnawi - ee taapasa taruwulaina gaaraceTlu ;

B]  isuka maidaanaalaloa, poDi pradESaalalO - paScima raajasthaan, paScima bemgaal, mahaaraashTra - munnagu jaagaalaloa perugutumdi. reagupaLLa wale kanipimcea muLLa ceTTu - satata harita wRksham idi. 

munupu ceppinaTlu - [pradhama soapaana SlOkamu ] aidu pradhaana taruwula pamDlu loa ee "gaaraceTTu - pamDu" kUDA okaTi. 

   imgudasya phalam "ai~mgudam" ;- gaarapamDu - ai~mgudam Palam ;; 

extra ;- gaara ceTTu - kaayalaloani gujju ;- jiguru gaa umTumdi - ee jigaTa padaardhamtoa wastraalu utikeawaaru. & namili timTea - paLLu [`teeth`] yokka gaara, paaci poataayi.

EXTRA ;- `telugu = gaaraceTTu ;; SAstreeya naamam ;- `Balanites roxburghii ;; 

samskRtam ;- इङ्गुद ;- imguda, himgupatram, wiSAkaamta, anilaamtaka, gaura, suputra, tikta, timguDa, tilwaaka, BallAtaka*,  BallAtakI ;

 i,  ii, iii, iv, vi - vii -viii - ix - x - xi - xii - xiii  🏆 ఽఽఽ ఽ ఽ ఽ ౡౡౡౡౡౡ ;

& PREV ;- PREV ;- కిలిమం, జిగురు పాల చెట్టు - 23 ;-  

  శ్రీవాసో వృక్ష ధూపోఽపి శ్రీవేష్ట సరళ ద్రవౌ|  

కిలిమం, జిగురు పాల చెట్టు - 23

 శ్రీవాసో వృక్ష ధూపోఽపి శ్రీవేష్ట సరళ ద్రవౌ|

సరళ దేవదారు పయో వికారాత్ పాయసః -

సరళ దేవదారువుల యొక్క 

   [కాండము యొక్క బెరడు నుండి వచ్చే ] పాల వలన పుట్టినది ;;

౧] సౌభాగ్య హేతుత్వేన శ్రియః వాసః శ్రీవాసః =

సౌభాగ్య కారణం అగుటచే లక్ష్మీదేవికి స్థానం ఐనది ;;

౨] వృక్షాజ్జాతో ధూపః = వృక్షము వలన పుట్టిన ధూపము ;; 

౩] శ్రియా వేష్టతే శ్రీవేష్టః, వేష్టనే. శ్రీమహాలక్ష్మి చేత చుట్టబడునది ;; 

౪] సరళ వృక్షస్య ద్రవో నిర్యాసః = సరళ ద్రవః. =

సరళ దేవ తరువు యొక్క కిలిమం = బంక = gum ;; 

&                   అథ పాయసః ;

ఈ ౫ = ఐదు {{సరళ}} దేవదారు జిగురుతో చేసినట్టి - ధూప ద్రవ్యము పేర్లు ;; 

extra ;- LINK ;- ౭  = సప్త  దేవదారు పేర్లు - देवदार ;; 

కిలిమం, జిగురు పాల చెట్టు - 23 ;; 

========================== ,

                        wR kilimam, jiguru paala ceTTu ; - 23 ;- 

SrIwaasO wRksha dhuupOఽpi SrIwEshTa saraLa drawau|

saraLa deawadAru payoa wikaaraat paayasa@h -

saraLa deawadAruwula yokka [kaamDamu yokka beraDu numDi waccea ] paala walana puTTinadi ;;

౧] sauBAgya heatutweana Sriya@h wAsa@h SrIwAsa@h =

sauBAgya kAraNam aguTacE laxmeedeawiki sthaanam ainadi ;;

౨] wRkshaajjaatoa dhuupa@h = 

wRkshamu walana puTTina dhUpamu ;; 

౩] Sriyaa wEshTatea SrIwEshTa@h, weashTanE. SrImahaalaxmi cEta cuTTabaDunadi ;; 

౪] saraLa dwRkshasya drawoa - nityAsa@h =araLa drawa@h. =

saraLa deawa taruwu yokka kilimam = bamka = `gum` ;; 

I ౫ = aidu {{saraLa}} deawadAru jigurutoa ceasinaTTi - dhUpa drawyamu pearlu - 23 ;;

देवदार ;;  seven names of DEODAR tree ;;

౧ - ౨ - ౩ -  ౪  - ౫  - ౬  - ౭  - ౮ - ౯ - ౧౦  ;  ౡౡౡౡౡౡ - ఽఽఽ ఽ ఽ ఽ ; 

💦PREV = తైలపర్ణం hills - 22 = ద్వితీయ కాండం - మనుష్య వర్గం - 131 [౧౩౧ ] శ్లోకం ;; 💦 తైల పర్ణిక* గోశీర్షే హరిచందన మస్త్రియామ్|

AAyurved plants  - ఆయుర్వేదం చెట్లు ;

హరిచందనం, తైలపర్ణం hills - 22

ద్వితీయ కాండం - మనుష్య వర్గం - 131 [౧౩౧ ] శ్లోకం ;; 💦 

k💦 తైల పర్ణిక* గోశీర్షే హరిచందన మస్త్రియామ్|

మలయైక దేశే* తైలపర్ణాఖ్య గిరౌ - భవం తైలపర్ణికం||

భావము ;- మలయమునకు అవయవమైన తైలవర్ణము - అనేపర్వతమున పుట్టినది.

౧]  గోశీర్షాకారే మలయశృంగే భవం  గోశీర్షం ;; =

=  గోవు శిరస్సు వంటి మలయశృంగము [ కొండ శిఖరం ] లో పుట్టినది ;; 

మిక్కిలి వాసన కల చందనము ;;

౨] హరివర్ణం చందనం హరిచందనం = అ. ప్న. కపిలవర్ణము కలచందనము ;;

౩] మామిడి పండు వాసన కలిగినట్టి - పసుపు వన్నె కల చందనం / గంధము ;; 

💦 ఈ మూడు [3] పసుపు చాయ కలిగినట్టి శ్రీగంధము - పేర్లు 

అని కొందరి అభిప్రాయాలు ;    

ద్వితీయ కాండం - మనుష్య వర్గము - 131 [౧౩౧ శ్లోకం ] ;;  &

EXTRA ;- తైల పర్ణం ;- 1] - tailparna is known as Karpoor-maranam  = కర్పూర సారం ;

2] నీలగిరి పర్వతశ్రేణులలో ఉన్న మొక్క - ఆయుర్వేద - ఔషధ ప్రక్రియలకు ఉపయోగించే తైలపర్ణ మూలికలను పరిశోధనలు చేస్తున్నారు.

💦 prev follow ;-  పారిజాత తరువు దేవ వృక్షాలలో ఒకటి ;

పంచైతే దేవతరవో మందారః పారిజాతకః|

సంతానః కల్పవృక్షశ్చ పుంసి వా హరిచందనం|| - 50 శ్లోకం ;- 

ప్రధమ కాండం - స్వర్గ వర్గం - 50 శ్లోకం ;; 

;============================, 

          haricandanam, tailaparNam `hills` - 22 ;- 

💦 taila parNika* gOSIrshE haricandana mastriyAmm|

malayaika dESE* tailaparNAKya girau - bhawam tailaparNikam||

💦 BAwamu ;- malayamunaku awayawamaina tailawarNamu - aneaparwatamuna puTTinadi.

౧]  gOSIrshaakaarE malayaSRmgE bhawam  gOSIrsham ;; =

=  gOwu Sirassu wamTi malayaSRmgamu [ komDa Sikharam ] loa puTTinadi ;; mikkili waasana kala camdanamu ;;

౨] hariwarNam candanam haricandanam = a. pna. kapilawarNamu kalacamdanamu ;;

౩] maamiDi pamDu waasana kaliginaTTi - pasupu wanne kala camdanam / gamdhamu ;; 

💦 ee mUDu [3] pasupu caaya kaliginaTTi SrIgamdhamu - pErlu ani komdari aBiprAyaalu ;              `[old buk - new buk = 431 & 48 pages ] ;; kusuma ;;;;;;`

`💦 prev follow `;-  pArijAta taruwu deawa wRkshaalaloa okaTi ;

pamcaitea deawatarawoa mamdaara@h pArijAtaka@h|

samtaana@h kalpawRkshaSca pumsi waa haricamdanam|| - 50 Sloakam ;- 

pradhama kAMDam - swarga wargam - 50 Sloakam ;; 

& dwitIya kAMDam - manushya wargam - 131 [౧౩౧ ] Sloakam ;; 💦

EXTRA ;- 1] tailparna is known as Karpoor-maranam  = కర్పూర సారం ;

2] neelagiri parwataSrENulalO unna mokka - aayurweada - aushadha prakriyalaku upayoagimcea tailaparNa muulikalanu pariSOdhanalu ceastunnaaru.

~ LINK ;- నీలగిరి - తైల పర్ణం ;- కర్పూరం ;

niilagiri - taila parNam ;- karpuuram ;-

Part - 3 ;- =   హరిచందనం, తైలపర్ణం hills - 22 ;

PREV =  దేవదారు, GUM Tree - 21;-  శక్ర పాదపః పారిభద్రకః|| భద్రదారు ద్రుకిలిమం* పీతదారు ... ;;  

దేవదారు, GUM Tree - 21

శక్ర పాదపః పారిభద్రకః||

భద్రదారు ద్రుకిలిమం* పీతదారు చ దారు చ||

పూతికాష్ఠం చ సప్త స్యుర్దేవదారుణి||

[ Deodar = Uvaria longifolia - commonly called Deodar ;;

        Cedrus Deodara ;; & దేవ = Divine/ Godly tree -  & దారు = tree ;;  ]

          ద్వితీయకాండం - వనౌషధి వర్గం - 99 శ్లోకం ;- అమరకోశం ;;

భద్రదారు ద్రుకిలిమం పీతదారు [పా] పూతిదారు - దారు పూతికాష్ఠం |న| 

            ౭  = సప్త  దేవదారు పేర్లు - देवदार ;;  seven names of DEODAR tree ; 

భావము ;- శక్రస్య ప్రియః పాదపః = ఇంద్రునికి ప్రియమైన వృక్షరాజము ;

1] పారి నిష్ఠాం ప్రాప్తం భద్ర మస్య పారిభద్రకః = 

             అంతట  పూర్ణమైనట్టి శుభము కలిగినది 

2] భద్రం చ తత్ దారు చ భద్ర దారు. ఉ.న. శుభమైన చెక్క కొయ్య ; 

3] ద్రౌ స్కంద్కంధే కిలిమం = కొమ్మలందు బంక [gum] కలది ;; 

"దేవదారు స్మృతం దారు సురాహ్యం కిలిమం* చత" దితి ధన్వంతరిః.  💦

4] పీతవర్ణం దారు - పీతదారు = పచ్చని దారువు ;;   

పా. పూతిదారు.

5] దీర్యత ఇతి దారు ;; దౄ విదారణే. చీల్చబడినది ;; 

6] పూతి ఉగ్రగంధం కాష్ఠమన్యేతి పూతికాష్ఠం  = 

తీక్షణం - ఉగ్రగంధం [వాసన] కల చెక్కకలది ; 

7] దేవానాం దారు దేవదారు = అయఽం పుంలింగేపి ;

"అముం పురః పశ్యసి దేవదారుం - అని కాళిదాసు వర్ణన ;;

ఈ ౬ [ six = 6] దేవదారు మహా వృక్ష నామములు ;;

clestrial tree - పార్ట్ - 2 ;- ద్వితీయకాండం - వనౌషధి వర్గం - 99 శ్లోకం ;- అమరకోశం ;;

extra ;-  1] అగస్త్య , మార్కండేయ మహర్షులు దేవదారు తరు సంపద వృద్ధి చేసిన మూల పురుషులు ; देवदार ;;

2] ఈ దేవతల చెట్లు కు హిమాలయాలు నెలవులు - ; హిమశృంగములపై ఉన్న మాహా వృక్షరాజా లు - దేవదారు తరువులు  देवदार ;;

3] కిలిమం* ->  ప్రసిద్ధమైన కిలిమంజారో పర్వతాలు - ఆఫ్రికాలో ఉన్నవి.   ;; 

===================================,

Sakra paadapa@h paaribhadraka@h||

Sakrasya priya@h paadapa@h =

             imdruniki priyamaina wRksharaajamu ;

bhadradaaru drukilimam peetadaaru [paa] pUtidAru -

daaru puutikaashTham |na| ౭  = sapta syurdeawadaaruNi|| 

[ Deodar = Uvaria longifolia - commonly called Deodar ;;

            ౭  = సప్త  దేవదారు పేర్లు - देवदार ;;  seven names of DEODAR tree ; 

        Cedrus Deodara ;; & దేవ = Divine/ Godly tree -  & daaru = tree ;;  ]

BAwamu ;-  pUrNa SuBamaina  daaruwu ;; 

1] paari nishThAM praaptam bhadra masya paaribhadraka@h = 

amtaTa  pUrNamainaTTi SuBamu kaliginadi ; 

2] bhadram ca tat daaru ca bhadra daaru. u.na. SuBamaina cekka koyya ; 

3] drau skamdkamdhea kilimam = kommalamdu bamka [`gum`] kaladi ;; 

"dEwadaaru smRtam daaru suraahyam kilimam* cata" diti dhanwamtari@h.

4] peetawarNam daaru - peetadaaru = paccani daaruwu ;;   

paa. puutidaaru.

5] deeryata iti daaru ;; dRU widaaraNE. ceelcabaDinadi ;; 

6] puuti ugragandham kaashThamanyeati puutikaashTham  = 

teekshaNam - ugragamdham [waasana] kala cekkakaladi ; 

7] deawaanaam daaru deawadaaru = ayaఽm pumlimgeapi ;

"amum pura@h paSyasi deawadaarum - ani kaalhidaasu warNana ;;

ee ౬ [ six = 6] deawadaaru mahaa wRksha naamamulu ;; 

`extra`;-  1] agastya , maarkamDEya maharshulu deawadaaru taru sampada wRddhi ceasina muula purushulu ;

2] देवदार ;; ee deawatala ceTlu ku himaalayaalu nelawulu - ;himaSRmgamulapai unna maaahaa wRksharaajaa lu - deawadaaru taruwulu  देवदार ;;

3] kilimam* ->  prasiddhamaina kilimamjaaroa parwataalu - aafrikaaloa unnawi. 

౨ - ౩ -  ౪  - ౫  - ౬  - ౭  - ౮ - ౯ - ౧౦  ;  ౡౡౡౡౡౡ - ఽఽఽ ఽ ఽ ఽ ; 

దేవదారు, GUM Tree - 21  ;; = Devadaaru, Gum tree - 21 ;;  

clestrial tree - పార్ట్ - 2 ;-  dwitIyakAMDam - wanaushadhi wargam - amarakOSam ;;  99 SlOkam -

prev ;- దేవవృక్షం పారిజాతం - 20 = పంచైతే దేవతరవో మందారః పారిజాతకః| సంతానః కల్పవృక్షశ్చ పుంసి వా హరిచందనం||  అమరకోశం - ప్రధమ కాండం - స్వర్గ వర్గం - 50 శ్లోకం ;; [ పార్ట్ - 1 ] ;- 

LINK ~ agastya, markandeya - Deodar grand trees ; 

దేవవృక్షం పారిజాతం - 20

పారిజాత తరువు దేవ వృక్షాలలో ఒకటి ;

పంచైతే దేవతరవో మందారః పారిజాతకః|

సంతానః కల్పవృక్షశ్చ పుంసి వా హరిచందనం||  💦💧💦

అమరకోశం - ప్రధమ కాండం - స్వర్గ వర్గం - 50 శ్లోకం ;

1] మదంతి మోదంతే అనేనేతి మందారః

 = దీనిచేత మోదమును పొందుదురు.

2] మదిస్తుతి మోద మద స్వప్న కాంతి గతిషు ; 

మంద్యతే స్తూయత ఇతివా = స్తోత్రము చేయబడునది.

1] పారోఽస్తీతి పారీ. పారముదక మస్మిన్న స్తీతి వా పారీ సముద్రః,

తస్మాజ్జాతః పారిజాతః స ఏవ పారిజాతకః = అంబుధి [sea] వలన పుట్టినది ;;

2] సమ్యక్తనోత్వాంఛితమితి సంతానః ; 

          లెస్సగా అభీష్టమును ఇచ్చేది ;; తను విస్తారే ;

3] కల్పయతి వాంఛితమితి కల్పః ;

సచాసౌ వృక్షశ్చ కల్పవృక్షః = 

వాంఛిత ఫలములను కల్పించే తరువు ;;  క్ల్ ప క్ల్ ప్తౌ ;

4] హరిమింద్రం చందయతి ఆహ్లాదయతీతి హరిచందనం ;; 

అ-ప్న. ఇంద్రుని సంతోషింపజేసేది ;

చది ఆహ్లాదే, పుంసివా ; 

ఏతే  పంచ దేవ తరవః = ఇవి పంచ దేవ తరువులు ; 

ఈ ఐదు = ౫  - పవిత్ర వృక్షములు ; 

అమరకోశం - ప్రధమకాండం - స్వర్గవర్గం = 50 శ్లోకమ్ ;; పార్ట్ - 1 ;  

EXTRA ;- పారిజాతం పూలు కింద నేల మీద పడి ఉన్నా కూడా, 

పరమాత్ముని పూజకు వినియోగించ వచ్చు - 

ఎందుకంటే - 5 *దేవతా చెట్లు లో పారిజాతం కూడా ఒకటి గనుక. 

& 💦* 5 *దేవతా చెట్లు ;- 1]  పారిజాతం ; 2] మందారం ; 3] సంతాన వృక్షం ;

4] కల్పవృక్షం ; 5] హరిచందనం తరువు  💦 ; 

& దేవతా వృక్షం  = Celestrial trees ; 

====================== ,

deawawRksham paarijaatam - 20 ; 

 pArijAta taruwu deawa wRkshaalaloa okaTi ;

pamcaitea deawatarawoa mamdaara@h pArijAtaka@h|

samtaana@h kalpawRkshaSca pumsi waa haricamdanam||

amara koaSam - pradhama kAMDam - swarga wargam - 50 Sloakam ;;

1] madamti moadamtea aneaneati mamdaara@h =

 deeniceata  moadamunu pomduduru. 

2] madistuti moada mada swapna kaamti gatishu ; 

mamdyatea stuuyata itiwaa = 

stoatramu ceayabaDunadi.

& + 1] paroa ఽsteeti paaree. paaramudaka masminna steeti waa paaree samudra@h,

tasmaajjaata @h paarijaata@h 

1] paaroaఽsteeti paaree. paaramudaka masminna steeti waa paaree samudra@h,

tasmaajjaata@h paarijaata@h sa eawa paarijaataka@h = 

ambudhi [`sea`] walana puTTinadi ;;

2] samyaktanoatwaamCitamiti samtaana@h ; 

lessagaa abheeshTamunu icceadi ;; tanu wistaarea ;

3] kalpayati wAMCitamiti kalpa@h ;

sacaasau wRkshaSca kalpawRksha@h = 

wAMCita falamulanu kalpimcea taruwu ;;

kl pa kl ptau ;

4] harimimdram camdayati aahlaadayateeti haricamdanam ;; 

a-pna. imdruni samtoashimpajeaseadi ;

cadi aahlaadea, pumsiwaa 

eatea  pamca deawa tarawa@h = iwi pamca deawa taruwulu ; PART - 1 ;

paarijaatam puulu kimda neala meeda paDi unnaa kUDA, paramaatmuni puujaku winiyoagimca waccu - emdukamTE - 5 deawataa ceTlu loa paarijaatam kUDA okaTi ganuka.  

♦️♦️ ;- ౧ - ౨ - ౩ -  ౪  - ౫  - ౬  - ౭  - ౮ - ౯ - ౧౦  ; ♻️

దేవ వృక్షం పారిజాతం - 20 ;;  & continue ...... , next essay = పార్ట్ - 2 ;;

పారిభద్రః - నింబతరుః - మందారః - పారిజాతకః|| పు|| ;; `Coral tree` ;; 

అమరకోశం - ద్వితీయకాండం - వనౌషధి వర్గం ;  

ౡౡౡౡౡౡ - ఽఽఽ ఽ ఽ ఽ -  ౧ - ౨ - ౩ -  ౪  - ౫  - ౬  - ౭  - ౮ - ౯ - ౧౦  ; 

దేవవృక్షం పారిజాతం - 20 ;  పార్ట్ - 1 ;

 prev = కాంచన మందార - 19 ;; కోవిదారే చమరికః -  ||శ్లోకమ్||

భూమిని [roots ] వ్రక్కలించేది ;  అమరకోశం - ద్వితీయ కాండం - వనౌషధివర్గం - 23 ;; 

LINK ;- CORAL TREE - పారిజాతం చెట్ట్లు -