సదా విద్యార్ధులమే

నేను 18 ఏళ్ళ నుండి విపరీతంగా ఈ పుస్తకం *కోసం ప్రయత్నించాను. 

ఇన్నేళ్ళకు - [బృహత్ సంహిత - లోని] జలార్గళశాస్త్రము* ను 

నా బ్లాగ్ లో టైప్ చేసి - అచ్చు వేయగలిగాను. 

1] ఈ చిన్న పొత్తము - తెలుగు అనువాదపద్యాలతో ముద్రణ ఐనట్టి 'జలార్గళము - ' -

'తెలిసిన ఆమె - చదువుతుంది కదా!' - అని ఇచ్చాను, 

అంతే! ఆ బుల్లి పుస్తకం - మళ్ళీ నాకు ఇవ్వలేదు. 

అప్పటి నుండీ గాలిస్తూనే ఉన్నాను, 

in Inetrnet - ఇప్పటికి లభించి, నాకు ఎంతో సంతోషాన్ని ఇచ్చింది ......,  

I feel very Happy! 

                                                    *   *   *   *   *   *

ఎందరో మహనీయులు, మహర్షులు - మన పురాతన విజ్ఞానం - అభివృద్ధి చేసారు . ప్రాచీనకాలంలోనే దేశీయ నాగరికత గగనపర్యంతం అభివృద్ధి అవడానికి - 

ఇటువంటి వ్యక్తులు - నిష్కామంగా కృషియే మూలకారణం. 

కొన్ని దేశాలకు మాత్రమే ఇటువంటి పురోభివృద్ధి గాంచిన 

పురాతన నాగరికత - లభించిన భాగ్యం లభ్యమైనది. 

 🎻 🎻 మన పురాతన విజ్ఞానం - అభివృద్ధి చేసారు ;- 

 2] ప్రాచీనకాలంలోనే దేశీయ నాగరికత గగనపర్యంతం అభివృద్ధి అవడానికి - 

ఇటువంటి వ్యక్తులు - నిష్కామంగా కృషియే మూలకారణం.

 కొన్ని దేశాలకు మాత్రమే ఇటువంటి పురోభివృద్ధి గాంచిన -

పురాతన నాగరికత - లభించిన భాగ్యం లభ్యమైనది. 

 3] నవీన విజ్ఞాన సంపదకు పునాది రాళ్ళు -

నాటి నుండి - పెరుగుతూ వచ్చిన - 

ఈ మణిదీపాల ఉజ్వలకాంతులు. 

మళ్ళీ మళ్ళీ సరికొత్తగా మననం చేసుకుంటూ 

ముందుకు సాగుతున్న ఉండడం మన కర్తవ్యం. 

ఇటువంటి వారసత్వ సిరి ని - కాపాడుకోవాలసిన బాధ్యత మన అందరిదీ, 

ఈ స్వర్ణ పారిజాత పరిమళాల పరివ్యాప్తి కోసం -

పరిశ్రమిస్తూన నిత్య విద్యార్ధులు అనేకమంది ఉన్నారు, 

      ఆ పంథాను అనుసరిస్తూ, నడక సాగించడం - 

         అనే విశేషం వలన - happy గా, proud గా ఫీల్ ఔతున్నాను. 

4] ఇంత గొప్ప విజ్ఞాన సాగరాన్ని పరిశీలించే అందరమూ - 

సదా అభ్యాసకులమే, and నిత్య విద్యార్ధులమే! 

&

జలార్గళశాస్త్రము*= *५४. उदकार्गल ;-  

"ఉదకార్గల శాస్రం" * ;  = 54 udakArgaLaSAstramm ;;

= =============================, 🎻 🎻 

I am trying for jalArgaLa SAstram - since 18 years and - now after many hurdles, 

I can give these items, in my blog.

1] ee cinna pottamu - telugu anuwaadapadyaalatO mudraNa ainaTTi jalaargaLamu - 

telisina aame - caduwutumdi kadaa - ani iccaanu, amtE! aa bulli pustakam - 

maLLI naaku iwwalEdu. appaTi numDI gaalistuunE unnaanu, 

ippaTiki labhimci, 

naaku emtO samtOshaanni iccimdi ......, 

2] praaceenakaalamlOnE dESIya naagarikata gaganaparyamtam -

abhiwRddhi awaDAniki - iTuwamTi wyaktulu - 

nishkaamamgaa kRshiyE muulakaaraNam.

konni dESAlaku maatramE iTuwamTi purOBiwRddhi gaamcina 

puraatana naagarikata - labhimcina BAgyam labhyamainadi. 

 3] naweena wijnaana sampadaku punaadi rALLu nATi numDi - 

perugutuu waccina - ee maNideepa ujwala kaamtulu. 

maLLI maLLI sarikottagaa mananam cEsukumTU 

mumduku saagutunna umDaDam mana kartawyam. 

iTuwamTi waarasatwa siri ni - kaapaaDukOwaalasina baadhyata 

mana amdaridee, ee swarNa paarijaata parimaLAla pariwyaapti kOsam -

pariSramistuuna nitya widyaardhulu anEkamamdi unnaaru, 

aa pamthaanu anusaristuu, naDaka saagimcaDam - 

anE wiSEsham walana - happy gA, proud gaa feel autunnaanu.

4] imta goppa wijnaana saagaraanni pariSIlimcE amdaramuu ....... , 

sadA aByAsakulamE, `and` nitya widyaardhulamE!

&

Extra notes ; 1] Sanskrit numbers ;- १  - २ - ३ - ४ -  ५ -  ६  -  ७ -  ८ -  ९ - १० ;

Telugu numbers ;- ౧ - ౨ - ౩ -  ౪  - ౫  - ౬  - ౭  - ౮ - ౯ - ౧౦ ;  

Ref ;- దగార్గల్-భూమీతల్ జల్ పరీక్షా (పహాణే). (పుష్ఠే :  २७८ తే २१८)  ; వ్యంజన్ ;

1] Link = దగార్గల్-భూమీతల్ జల్ పరీక్షా (పహాణే) ;; 

;

Numbers Sanskrit, Telugu 

సమాప్తం శుభమ్

 తా. ఇటుల శుభనక్షత్ర - శుభదిశలయందు -

వాపీ - కూపాదులనిర్మాణంబు చేయునెడల - ప్రథమంబున వరుణ లి/ బు  కావించాలి. 

జలనాడి వెడలు మార్గంబున - మఱ్ఱి గూటమైనను, ప్రబ్బలిగూటము ఐనను నాటాలి,

దానిని పుష్పంబులచే పూజించి, ధూప దీప నైవేద్య తాంబూలాదులు ఒసగిన పిదప వాపీ కూపాదుల నిర్మాణము చేయవలయును,

ఇట్లు వరాహ మిహిరులచే రచియించబడిన జలార్గళశాస్త్రము ముగిసెను.

&

the above matter - is *तात्पर्य /सारांश of my previous post ;- 

         కృత్వా వరుణస్య బలిం వటవేతస కీలకం సిరా స్థానే|

                కుసుమైః గంధైః ధూపైః సంపూజ్య నిధాపయేత్ ప్రథమమ్|| - 125 ;; 

&

ఇతి శ్రీవరాహ మిహిర కృతౌ బృహత్సంహితాయాం -

జలార్గళ శాస్త్ర కథనం నామ -  చతుఃపంచాశోऽధ్యాయః||

& మొత్తం శ్లోకములు - in -  వరాహమిహిర - జలార్గళ శాస్త్రము = ౧౨౫ = 125 ; 

Extra ;- 1] సమాప్తం శుభమ్ ;-  2]  ఇతి సమాప్తమ్ ;-  శుభం కార్డు ;; 

3] టీకా టిప్పణి ;- తాత్పర్య / సారాంశ్/ సారాంశము/ సారాంశం / సారాంశమ్  ;; 

= ,  iti samaaptamm ;- 

= TIkA TippaNi ;- tAtpary / saaraamS/ sArAmSamu / saaraamSam / sArAmSamm =

-1] इति समाप्तम  ;; 2] शुभम = अच्छा और शुभ होना ; శుభమ్ కార్డు ; - 

3] टीका टिप्पणी ;- तात्पर्य  समाप्त / समाप्तम 

============================ , 

taa. iTula SuBanakshatra - SubhadiSalayamdu -

waapee - kuupaadulanirmANambu cEyuneDala - prathamambuna waruNa li / bu kaawimcaali.

jalanADi weDalu maargambuna - ma~r~ri gUTamainanu, prabbaligUTamu ainanu nATAli,

daanini pushpambulacE puujimci, dhuupa deepa naiwEdya taambuulaadulu osagina pidapa waapee kuupaadula nirmANamu cEyawalayunu,

iTlu waraaha mihirulacE raciyimcabaDina jalaargaLaSAstramu mugisenu.

& 

the above matter - is तात्पर्य /सारांश of my previous post ;-  

kRtwaa waruNasya balim waTawEtasa keelakam siraa sthAnE|

kusumai@h gamdhai@h dhuupai@h sampuujya nidhaapayEt prathamamm|| 

& iti SrIwaraaha mihira kRtau bRhatsam hitaayaam -

jalaargaLa SAstra kathanam naama -

                   ...... ||  इति समाप्तम  || 

water world fine   

&

Link ;- Sage Varahamihira: He predicted water on Mars almost 1500 years ago ;
  Sage Varahamihira: He predicted water on Mars almost 1500 years ago- 

ఉదకార్గల శాస్త్రము / జలార్గళశాస్త్రము

కృత్వా వరుణస్య బలిం వటవేతస కీలకం సిరా స్థానే|

కుసుమైః గంధైః ధూపైః సంపూజ్య నిధాపయేత్ ప్రథమమ్||

&

ఇతి శ్రీవరాహ మిహిర* కృతౌ బృహత్సంహితాయాం -

జలార్గళ శాస్త్ర కథనం నామ -

          చతుఃపంచాశోऽధ్యాయః||

& Total శ్లోకములు - in - Jalargaal shasthram / ౧౨౫ = 125 ; 

&

వరాహమిహిరుని రచన ఐన "ఉదకార్గల శాస్రం" - లోకమున 

జలార్గళశాస్రం గా ప్రసిద్ధిపొందినది. ;-

జలార్గళ శాస్త్రమ్ - నకు ఉన్న 

మరో పేరు - ఉదకార్గల శాస్త్రమ్ -

&  1] బృహత్ సంహిత - 54 వ అధ్యాయం ఈ - జలార్గల్ శాస్త్రమ్ ;- 

ఇందులో 2[ మొత్తం 125 [నూట ఇరవై ఐదు] శ్లోకములు ఉన్నవి.

పైన ఉన్న - 3] "కృత్వా వరుణస్య .... ... "- 

 శ్లోకమ్ - ముక్తాయింపు - తో - గ్రంధకర్త - ఈ అధ్యాయాన్ని ముగించారు.

                    *   *   *   *   *   *   *   *   *   *   *   *   

संस्कृतम् / సంస్కృత భాషలో - चतुःपञ्चाश = 54 ;;  Fifty four - 

యాభై నాలుగవ అధ్యాయం - బృహత్ సంహిత - లోనిది .. 

పూజ్య శ్రీ వరాహమిహిర పండితుడు* - రచించిన మహోద్గ్రంధం బృహత్ సంహిత - లో 

అనేకానేక అంశాల మణిరత్నములను - కూర్చి, 

కుందనం దారములో అల్లి, తయారుచేసిన  హారం.

జలవనరులు గురించి - యాబది నాలుగవ అధ్యాయంలో వర్ణించిన 

జలార్గళశాస్త్రమును  - పాఠకులకు అందజేసినందుకు నాకు ఎంతో సంతోషంగా ఉన్నది.

బృహత్ సంహిత కర్త వరాహమిహిరులకు ఇవే మా కృతజ్ఞతా అక్షర పుష్పాంజలి ......... ; 

&

*వరాహ మిహిర = * वराहमिहिर = जन्म: ई. 499 - ई. 587) ;; 

============================== ,

udakaargal SAstram/ jalArgaLaSAsram ;-

     kRtwaa waruNasya balim waTawEtasa keelakam siraa sthAnE|

        kusumai@h gamdhai@h dhuupai@h sampuujya nidhaapayEt prathamamm||

&

iti SrIwaraaha mihira kRtau bRhatsam hitaayaam -

jalaargaLa SAstra kathanam naama -

          catu@hpamcASOऽdhyaaya@h||

&

waraahamihiruni racana aina "udakaargal SAstramu" - 

lOkamuna jalArgaLaSAsram gaa prasiddhipomdinadi.

jalaargaLa SAstramu - naku unna marO pEru - udakaargal ;-

&

1] bRhat sam hita - 54 wa adhyaayam ee - jalaargal SAstramm ;- imdulO 2] mottam 125 [nUTa irawai aidu] - SlOkamulu unnawi.

ee paina unna - kRtwaa waruNasya ........ " SlOkamm - muktaayimpu - tO - gramdhakarta - ee adhyaayaanni mugimcaaru.

                    *   *   *   *   *   *   *   *   *   *   *   *   

संस्कृतम् BAshalO - चतुःपञ्चाश = 54 ;; Fifty four - 

yaabhai naalugawa adhyaayam - bRhat sam hita - lOnidi. 

puujya Sree waraahamihira pamDituDu - racimcina mahOdgramdham bRhat sam hita - lO anEkaanEka amSAla maNiratnamulanu - kuurci, kumdanam daaramulO alli, tayaarucEsina  haaram.

jalawanarulu gurimci - yaabadi naalugawa adhyaayamlO warNimcina jalaargaLaSAstramunu paaThakulaku - amdajEsinamduku naaku emtO samtOshamgaa unnadi.

bRhat sam hita karta waraahamihirulaku iwE maa kRtajnataa akshara pushpaamjali ......... ; 

&

ref ;- ५४. उदकार्गल (अर्थात्, पृथ्व्याः बाह्यैः कैश्चिन् चिह्नैरन्तर्जलानां शोधनं, 

वापीकूपतटाक निर्माणायोत्खननप्रसंगे मध्ये जायमानानां शिलानां भङ्गर्थम् अभ्युपायाः, 

लब्धे जले पानानर्हे तस्य पानार्हतासंपादनार्थं क्रियमाणाः क्रमाः ;;  

Varahamihira - water knowledge 

మేలైన దిక్కులు కొన్ని మాత్రమే

"ఇక దిక్కుల నిర్ణయము వచించెద" -  Varaha Mihira says -

ఆగ్నేయే యది కోణే గ్రామస్య పురస్య వా  భవతి కూపః|

నిత్యం కరోతి దాహం జలమపి తత్రైవ చంచలం ప్రాయః|| శ్లోకమ్; ౧౨౩ =123 ;

& +    నైరృతి కోణే బాలక్షయం చ వనితా క్షయం చ వాయవ్యే|

                దిక్ త్రయమేత్ తత్ త్యక్త్వా శేషాస్తు శుభావహాః ప్రోక్తాః|| 

తా. గ్రామమునకైనను, పురమునకైనను - 

ఆగ్నేయదిశలో - బావి త్రవ్వితే అందు జలములు అస్థిరముగ ఉండుటయే కాక - 

వేదన కలిగించును. నెరృతి దిక్కున త్రవ్వి - పుత్ర దుఖం కల్గును.

వాయవ్యదిక్కున బావి - భార్యా నాసం అగును. 

కావున ఈ మూడు దిక్కులను వదిలిపెట్టాలి. 

ఇతర దిశలను ఎన్నుకుని, అక్కడ తవ్వితే శుభం కలుగును.  శ్లోకమ్ ; - ౧౨౪  =  124 ;; 

&

EXTRA NOTES ;-  దిక్కులు- విదిక్కులు - అంటే ఏమిటి?

దిక్కులు or దిశలు - details ;- 

దిక్కులు 4 + విదిక్కులు 4 = Total EIGHT DIRECTIONS ;; & + ;-

Two more directiond - Hindu astrology ;- 

ऊर्ध्व  ;- ఊర్ధ్వదిశ/ ఆకాశం / గగనం ;; 

अधरस्त = అధరస్థ దిశ ;  = దిగువ వైపు = పాతాళం ;;   

&

A]  నాలుగు దిక్కులు ;తూర్పు - పడమర - ఉత్తరం - దక్షిణం-> 

B]  నాలుగు విదిక్కులు ;- ఆగ్నేయం - నైరుతి - వాయవ్య - ఈశాన్య ; 

& విదిక్కులను - సులభంగా గుర్తుపెట్టుకోవడానికి -

నాలుగు అక్షర లింకులు - కొండగుర్తులు ;- 

*ఆనైవాయీ ;-

Easy గా జ్ఞాపకం పెట్టుకోగలగుటకు - 

సహాయకారులు ఈ - ఆనైవాయీ ;

C] ;- *తమిళభాషలో - a] ఆనై = ఏనుగు & b] వాయీ = నోరు ;

& ;  

उत्तर /  उदीची = ఉదీచీ దిశ = ఉత్తరదిక్కు ; = North direction ;; 

दक्षिण दिशा = అవచీ దిశ/ దక్షిణ దిశ = South ;;

पूर्व – पूरब = పూర్వ/ పూరబ్/ ప్రాచీ దిశ = తూర్పుదిక్కు = East ;;

पश्चिम – पच्छिम दिशा – प्रतीची = పశ్చిమ దిశ / పశ్ఛిమ దిశ / 

                   ప్రతీచీ దిశ = పడమర/ పడమటి దిక్కు] = West  ::

ईशान ;- ఈశాన్య దిక్కు/ ఈశాన్  దిశ = North-East Direction ;; 

अग्नि ;- అగ్ని/ ఆగ్నేయదిశ = South-East Direction ;;

नैऋत्य ;- నైరుత్య దిశ/ నైఋతి దిశ = South-West Direction ;;

वायु ;- వాయు -> వాయవ్య  దిశ/ దిక్కు = North-West  Direction ;;

ऊर्ध्व  ;- ఊర్ధ్వదిశ/ ఆకాశం / గగనం ;; 

अधरस्त = అధరస్థ దిశ ;  = దిగువ వైపు = పాతాళం ;;   

================================= , 

ऊर्ध्व  ;- ఊర్ధ్వదిశ/ ఆకాశం / గగనం ;; 

अधरस्त = అధరస్థ దిశ ;  = దిగువ వైపు = పాతాళం ;;   

================================= , 

                     dikkula nirdESana = దిక్కుల నిర్దేశన ;- 

 మేలైన దిక్కులు కొన్ని మాత్రమే!

ika dikkula nirNayamu wacimceda ;-

       AgnEyE yadi kONE graamasya purasya waa  bhawati kUpa@h|

         nityam karOti daaham jalamapi tatraiwa camcalam praaya@h| శ్లోకమ్ ; ౧౨౩=123

& + nairRti kONE baalakshayam ca wanitaa kshayam ca waayawyE|

dik trayamEt tat tyaktwaa SEshaastu SuBAwahA@h prOktA@h|| 

taa. graamamunakainanu, puramunakainanu - aagnEyadiSalO - 

baawi trawwitE amdu jalamulu asthiramuga umDuTayE kaaka - 

wEdana kaligimcunu. nerRti dikkuna trawwi - putra dukham kalgunu.

waayawyadikkuna baawi - bhaaryaa naasam agunu. kaawuna ee mUDu dikkulanu wadilipeTTAli. 

itara diSalanu ennukuni, akkaDa tawwitE SuBam kalugunu.  శ్లోకమ్ ; - ౧౨౪  =  124 ;; 

&

EXTRA ;- our cardinal directions, or cardinal points, are the

A] Four main compass directions: north, south, east, and west, commonly denoted by their initials N, S, E, and W respectively. Relative to north, the directions east, south, and west -

are at - 90 degree intervals in the clockwise direction ;; 

B] The ordinal directions/ intercardinal directions = northeast (NE), southeast (SE), southwest (SW), and northwest (NW)  ;  

C]  secondary intercardinal direction ;- 

These eight shortest points in the compass rose shown to the right are :

West-northwest (WNW) 

North-northwest (NNW)

North-northeast (NNE)

East-northeast (ENE)

East-southeast (ESE)

South-southeast (SSE)

South-southwest (SSW)

West-southwest (WSW)

శుభ నక్షత్రములు

చెరువుల నిర్మాణ రీతిని అరటిపండు వలిచి అరచేతిలో పెట్టినట్లుగా విపులంగా చెప్పారు - తర్వాత - బావి త్రవ్వుటకు అనుసరించాల్సిన విధానములను - 

వక్కాణించెదను ;- అంటూ - వరాహమిహిర మహాచార్యులు - 

మానవులకు, ప్రాణికోటికి - లాభం చేకూర్చి, 

ఉపయోగపడే అనేక విశేషాలను శ్లోకముల రూపంలో లోకులకు అందించారు.

    శ్రవణాశ్చ అనూరాధా తిష్య ధనిష్ఠోత్తరాణి రోహిణ్యః|

       శతభిషక్ ఇత్యారంభే కూపానాంశస్యతే భగణః|| ౧౨౨ = 122 ;

తా.  శ్రవణము, అనూరాధ, పుష్యమి, ధనిష్ఠ, ఉత్తర, 

ఉత్తరాషాఢ, ఉత్తరాభాద్ర, రోహిణి, శతభిషం - ఈ నక్షత్రముల యందు - 

బావులు త్రవ్వినచో శుభము కలుగును.  ౧౨౨ = 122 ;; 

& Notes Extra ;- 1] హిందూ వేదాంతం - సంఖ్య - నిర్ణయ రీతి, గణన పద్ధతి ;;

2] A] భూత సమాఖ్య -  సంఖ్యా గణన పద్ధతి ;; 

B] భూతసమాఖ్య సిస్టమ్ ;- 

&  eight stars ;-  అనూరాధ,  పుష్యమి, ధనిష్ఠ etcetra ;  ;

====================== , 

శుభ నక్షత్రములు & మేలైన తారకలు ;- 

SuBa nakshatramulu - mElaina taarakalu ;- 

SrawaNASca anuuraadhaa tishya dhanishThOttarANi rOhiNya@h|

SataBishak ityaaramBE kUpAnAmSasyatE BagaN@h|| శ్లోకమ్ ; ౧౨౨=122 ;;

&

tA.  SrawaNamu, anuuraadha, pushyami, dhanishTha, uttara, 

uttarAshaaDha, uttarABAdra, rOhiNi, Satabhisham - 

ee nakshatramula yamdu - baawulu trawwinacO SuBamu kalugunu.  ౧౨౨ = 122 ;; 

ceruwula nirmANa reetini - araTipamDu walici aracEtilO peTTinaTlugaa -

wipulamgaa ceppaaru - tarwaata 

 - baawi trawwuTaku anusarimcaalsina widhaanamulanu - wakkANimcedanu ;- amTU - waraahamihira mahaacaaryulu - maanawulaku, prANikOTiki - laabham cEkuurci, upayOgapaDE anEka wiSEshaalanu SlOkamula ruupamlO lOkulaku amdimcaaru.

& notes extra ;- 1] himduu wEdaamtam - samkhya - nirNaya reeti, gaNana paddhati ; ; 

2]  A] bhuuta samaakhya = samkhyaa gaNana paddhati ;- 

B] BUtasamAKya sisTamm & భూత సమాఖ్య -  సంఖ్యా గణన పద్ధతి ;-  see LINK ;;;

జలద్వారం, కవాటం

ద్వారంచ నైర్వాహికం ఏక దేశే కార్యం శిలా సంచిత *వారి మార్గమ్|

కోశ స్థితం నిర్వివరం కవాటం కృత్వా తతః పాంసుభిరావపేత్తమ్|| శ్లోకమ్ ౧౨౧=121  

& *వారి = ఉదకం, జలం, నీరు, water, అంబు ;

తా. మరియు - రాళ్ళతో గట్టిగా కట్టబడినదిగను, బాగా, 

చక్కగా సున్నం పూయబడినదిగను, 

సందులు లేని కవాటంబులు కలదిగను ఉండే - 

జల ద్వారములను ఒనర్చి, 

అందుపై మట్టి వేయాలి.

================,

జలద్వారం, కవాటం = jaladwaaram, kawATam ; 

dwAramca nairwAhikam Eka dESE kAryam SilA samcita *wAri mArgamm|

kOSa sthitam nirwiwaram kawATam kRtwA tata@h pAmsubhirAwapEttamm|| శ్లోకమ్;౧౨౧ = 121 ;; 

& *waari = udakam, jalam, neeru, `water`, ambu ; *

taa. mariyu - rALLatO gaTTigA kaTTabaDinadiganu, baagaa, cakkagaa sunnam puuyabaDinadiganu, smdulu lEni kawATambulu kaladiganu umDE - jala dwaaramu - lanu onarci, amdupai maTTi wEyaali. శ్లోకమ్ ; ౧౨౧ = 121 ;; 

jala dwaar / kawaatam 

-

దృఢమైన వృక్షాలు

కకుభ వట ఆమ్ర ప్లక్ష కదంబై స్సనిచుల జంబూ వేత సనీపైః|

కురవక తాల, అశోక, *మధూకైః, వకుళ విమిశ్రైః చ ఆవృత తీరామ్||  శ్లోకమ్ ;  ౧౨౦ = 120 ;; 

తా. వంకమద్ది, మర్రి, మామిడి, జువ్వి, కడిమి,

ఎర్ర గన్నేరు, నేరేడు, ప్రబ్బలి, వేప,

ఎఱ్ఱ గోరింట, తాటి, అశోకం, ఇప్పచెట్టు - పొగడ - ఇవి మున్నగు చెట్లను -

చెరువు కట్టల పైన ఉంచాలి.  ౧౨౦ = 120 ;; 

======================= , 

dRDhamaina wRkshaalu ;- 

kakuBa waTa Amra plaksha kadambai ssanicula jambuu wEta saneepai@h|

kurawaka taala aSOka madhUkai@h wakuLa wimiSrai@h ca aawRta teeraamm|| శ్లోకమ్ ;  ౧౨౦ = 120 ;; 

taa. wamkamaddi, marri, maamiDi, juwwi, kaDimi,

erra gannEru, nErEDu, prabbali, wEpa,

e~r~ra gOrimTa, tATi, aSOkam, ippaceTTu - pogaDa - iwi munnagu ceTlanu -

ceruwu kaTTala paina umcaali.  ౧౨౦ = 120 ;;

గట్టిగా చెరువుగట్టు

 చెరువుల నిర్మాణ రీతి - పద్ధతి ;- 

ఇక నేను ఇప్పుడు - చెరువుల నిర్మాణ రీతి , విధములను - వక్కాణించెదను ;-

పాలీ ప్రాక్ పరాయతాం అంబు సుచిరం ధత్తేన *యామ్యోత్తరా*!

*కల్లోలైఃరవదారమేతి మరుతా సా ప్రాయశః|

తాంచే దిచ్ఛతి పార దారుభిరపాం *సంపాత మావారయేత్ 

పాషాణాదిభిః ఏవ వాప్రతిచయం క్షుణ్ణం ద్విపాశ్వాదిభిః|| శ్లోకమ్; ౧౧౯=119 ;  

&

 1]  *యామ్యోత్తర ;- అనగా - దక్షిణం నుండి ఉత్తరదిక్కు వైపుగా వెళ్ళుట ;

2] *కల్లోలైరవదారమేతి  = *కల్లోలైః+ అవదారమేతి ;;

3] *సంపాత మావారయేత్ = సంపాతమ్+ఆవారయేత్ ;;

భావం ;-  తూర్పు పడమరలుగా కట్టలు కట్టినట్టి -

ఆ చెరువులో బహుకాలం నీరు ఉంటుంది. 

దక్షిణోత్తర దిక్కులుగా కట్టలు కట్టిన - 

పడమటి గాలి కొట్టుటచే - అలలు రేపబడి - అవి శిథిలములు అగును.

కావున *చెరువు కట్టను మిగుల బలంబు కల -

 కొయ్యల [చెక్కలు]తో గానీ, పాషాణములచేనైనను - 

ముందు ప్రక్క-దృఢంబుగ ఉండునటుల కట్టి,

వెనుక ప్రక్క - మట్టి వేసి - ఏనుగులు మొదలైన -

భారీ జంతువులచేత త్రొక్కించి [ = *దిమ్మిస వేసి] గట్టిపరచవలెను. శ్లోకమ్; ౧౧౯=119 ;

& * నేలను చదునుచేసే విధానం - దిమ్మిస కొట్టుట ; 

= A paviour's beetle, A rammer ] ;;

+++++++++++++++++++++++++++++++++ ,

జలవనరులు-సంరక్షణ పట్ల అలనాటి పాలకులకు, 

సంఘంలోని  ప్రతి వ్యక్తికీ - ఆసక్తి, ఆస్థ, ఆతృత ఉన్నాయి - 

అనడానికి ఇటువంటి అనేక రచనలు నిదర్శనం - 

వరాహమిహిరులు వంటి వారు - 

ఆయా విషయాలను సామాన్యపౌరులను అడిగి, తెలుసుకుని - 

ఎంతో ఓపికతో - అక్షరబద్ధం చేసారు.

ఇటువంటి ప్రాకృతిక విజ్ఞానం - 

ఈ నాడు మనకు వారసత్వ సంపదగా - 

మనకు ఇంకా అందుబాటులో ఉన్నదంటే - 

ఇటువంటి అనేకమంది *మహానుభావుల కృషియే ముఖ్యకారణం - 

అని చెప్పడంలో ఎంతమాత్రం సందేహం లేదు.

మన ప్రాచీన విజ్ఞాన అంశ దాతలకు మనం ఎంతో ఋణపడి ఉన్నాము కదూ!

Now ఉజ్జయినీ నివాసి వరాహమిహిరుడు - 

తరువాత అందజేసిన విశేషం - తటాకములు - జలములు ;

 మహానుభావుల కృషి  - *ఉదాహరణ ;- పారాశర స్మృతి ] ; 

============================== ,

ceruwula nirmANa reeti - paddhati ;-   ika nEnu ippuDu - 

ceruwula nirmANa reeti , widhamulanu - wakkANimcedanu ;- 

paalee praak paraayataam ambu suciram dhattEna yaamyOttarA!

*kallOlai rawadaaramEti marutaa saa praayaSa@h|

taamcE dicCati paara daarubhi@h apaam *sampaata maawaarayEt  ;

paashANAdibhi@h Ewa waapraticayam kshuNNam dwipASwaadibhi@h||    ;

శ్లోకమ్; ౧౧౯=119  ;

&

1] yAmyOttaram ;- ;-

2]  kallOlai rawadaaramEt = kallO@h_awadaarayEy ;

3] *sampaata maawaarayEt = *sampaatam + aawaarayEt ;;

&

tuurpu paDamaralugaa kaTTalu kaTTinaTTi a

a ceruwulO bahukaalam neeru umTumdi.

dakshiNOttara dikkulugaa kaTTalu kaTTina -

paDamaTi gaali koTTuTacE - alalu rEpabaDi - 

awi Sithilamulu agunu. - kaawuna ceruwu kaTTanu 

migula balambu kala koyyala [cekkalu]tO gaanee, paashANamulacEnainanu -

mumdu prakka-dRDhambuga umDunaTula kaTTi, 

wenuka prakka - maTTi wEsi -

Enugulu modalaina bhaaree jamtuwulacEta trokkimci [ = 

dimmisa wEsi] - gaTTiparacawalenu.

&  *చెరువుకట్ట = Pond Bund ;  so -> Tank bund = చెరువు గట్టు = ceruwu gaTTu ;; 

nElanu cadunucEsE widhaanam - dimmisa koTTuTa ; 

= A paviour's beetle, A rammer ;;

+++++++++++++++++++++++++++++++++ ,

jalawanarulu-sam rakshaNa - paTla alanATi pAlakulaku, 

samGamlOni  -  prati wyaktikee - aasakti, aastha, aatRta unnaayi - 

anaDAniki - iTuwamTi anEka racanalu nidarSanam - 

waraahamihirulu wamTi waaru - aayaa wishayaalanu saamaanyapaurulanu aDigi, 

telusukuni - emtO OpikatO - aksharabaddham cEsaaru.

iTuwamTi praakRtika wijnaanam - eenADu manaku waarasatwa sampadagaa - 

imkaa amdubATulO unnadamTE - iTuwamTi anEkamamdi

* mahaanubhaawula kRshiyE mukhyakaaraNam - 

ani ceppaDamlO - emtamaatram samdEham lEdu.

mana praaceena wijnaana amSa daatalaku 

manam emtO RNapaDi unnAmu kadU!

Now - ujjayinee niwaasi waraahamihiruDu - 

taruwaata amdajEsina wiSEsham - taTAkamulu - jalamulu ;;

 *mahABAwula kRshi ;- *udaaharaNa ;- paarASara smRti ] ;  శ్లోకమ్; ౧౧౯=119 ;

& గట్టిగా చెరువుగట్టు = gaTTigA ceruwugaTTu ;

& here link - = ceruwugaTTu SrIpaarwati jaDala rAmalimgESwaraswAmi dEwasthAnam  ;;

LINK - temple - Telangana state ;- చెరువుగట్టు శ్రీపార్వతి జడల రామలింగేశ్వరస్వామి దేవస్థానం ;

పదును, చిట్కాలు

క్షారేక దళ్యామధితేన యుక్తే దినోషితే పాయిత మాయ సంయత్|

సమ్యక్ఛితం చాశ్మని నైతిభంగం న చాన్య లోహేషుః అపి -తస్య కౌంఠ్యమ్|| ; 

 శ్లోకమ్ ; ౧౧౮ = 118 ; 

తా. అరటిపట్టలను కాల్చిన బూడిద భస్మాన్ని - 

మజ్జిగలో వేసి, బాగా కలపాలి,

ఆయుధ పరికరములను [tools] అందులో వేసి,

 ఒక రోజు ఊరబెట్టాలి.

ఆ ఆయుధాలతో రాళ్ళను పగిల్చినను &

ఇతర లోహాలయందు ప్రయోగించినను - 

వాటి - వాడి / పదును, sharpness తగ్గదు. ;  ౧౧౮ = 118 ;; 

& అరటి చెట్టు, పేర్లు ;- అరటిపిలక, అరటి ఆకులు, 

అరటిపువ్వు - అరటి పట్ట, అరటి దూట - అరటిదుంప ,

& అరటి స్తంభం/  అరటి స్తంభాలు ;  ;

 [ అరటిపట్టలు, మజ్జిగ  ] ; 

========================= , 

padunu, ciTkAlu ;- 

 kshaarEka daLyaamadhitEna yuktE dinOshitE paayita maaya samyat|

samyakCitam cASmani naitibhamgam na caanya lOhEshu@h api tasya kaumThyamm|| ;  

        శ్లోకమ్ ; ౧౧౮ = 118 ;;

taa. araTipaTTalanu kaalcina buuDida bhasmaanni - majjigalO wEsi, baagaa kalapaali,

aayudha parikaramulanu [`tools`] amdulO wEsi, oka rOju uurabeTTAli.

aa aayudhaalatO rALLanu pagilcinanu &

itara lOhaalayamdu prayOgimcinanu - 

wATi - wADi/ padunu, `sharpness` taggadu. ;  ౧౧౮ = 118 ;; 

&   araTi ceTTu, pErlu ;- araTipilaka, araTi aakulu, araTi paTTa,

araTi dUTa - araTipuwwu - araTidumpa & araTi stambham 

 LINK ; Banana - parts ;

 ;- araTipaTTalu, majjiga ; 

Banana - parts names 

ఆయుధాలు sharpness

ఆర్కం పయోహ్యుడు విషాణ మషీ సమేతం పారావతా ఖుశ కృతాచ యుతం ప్రలేపః|

టంకస్య తైలమథితస్య తతోऽస్య పానం పశ్చా చ్ఛితస్య నశిలాసు భవేత్ విఘాతః||

శ్లోకమ్ ; ౧౧౬ = 116 ;;

తా. మఱియు - జిల్లేడుపాలు, శృంగి భస్మం,

 పావురపు పెంటికలు, ఎలుక పెంటికలు, 

వీనిని -నువ్వులనూనెతో మర్దించాలి,

ఆ ముద్దను ఆయుధాలకు లేపనముగా పూసి, నానబెట్టాలి, 

నానిన ఆ ఆయుధములచే - రాళ్ళను పగిలించినప్పటికీ - 

ఆ Tools *పదును కొఱవడకుండా ఉంటుంది.   శ్లోకమ్ ; ౧౧౬ = 116 ;; & ౧౧౭ = 117  ;;

&

eg;- పదును  = sharpening needle ;- 

==================================== , 

aarkam payOhyuDu wishANa mashee samEtam paaraawatA KuSa kRtaaca yutam pralEpa@h|

Tamkasya taila mathitasya tatOऽsya paanam paScaa cCitasya naSilaasu bhawEt wiGAta@h||  

taa. ma~riyu - jillEDupaalu, SRmgi bhasmam, 

paawurapu pemTikalu, eluka [ RAT] pemTikalu, 

weenini nuwwulanuunetO mardimcaali,

aa muddanu aayudhaalaku lEpanamugaa puusi, 

naanabeTTAli, naanina aa aayudhamulacE - 

rALLanu pagilimcinappaTikee - 

aa `Tools` padunu ko~rawaDakuMDA umTumdi.  

= శ్లోకమ్ ; ౧౧౬ = 116 ;; & ౧౧౭ = 117  ;;

    = శృంగి భస్మం, పావురపు పెంటికలు ;;

BREAK STONE, 6 Days

నైంబం పత్రం త్వక్ చ నాళం తిలానాం సాపామార్గం తిందుకం స్యాత్ గుడూచీ|   

గోమూత్రేణ క్వాధితః క్షార ఏషాం *షట్కృత్వోऽతస్తాపితోభిద్యతేऽశ్మా||  ౧౧౫=115

తా. మరియు వేపాకు, వేపపట్ట, నువ్వుల కాడలు, ఉత్తరేణి, తుమికి పట్ట, తిప్పతీగ - వీనిని భస్మం గావించాలి.

ఆవు పంచితమును అందులో వేయాలి, 

ఈ పదార్ధాలు అన్నీ బాగా ఉడికిన తర్వాత - పాషాణమును అందులో వేయాలి.

ఆ ఘనశిల - ఆరు రోజులు *ఊరబెట్టాలి, 

నానిన ఆ ఱాళ్ళు భేదింపబడగలుగుతాయి.  ; ౧౧౫ = 115 ;;

&

1] షట్కృత్వో = షట్ కృత్వో  = six days ; ;;

2] pickling, soaking = ఊరబెట్టుట ; నానబెట్టుట ;;

================================ , 

naimbam patram twak ca nALam tilaanaam saapaamaargam timdukam syaat guDUcee|   

gOmUtrENa kwAdhita@h kshAra EshAm *shaTkRtwOऽtastaapitObhidyatEऽSmA||  శ్లోకమ్ = ౧౧౫ = 115 ;;

taa. mariyu wEpaaku, wEpapaTTa, nuwwula kADalu, uttarENi, tumiki paTTa, tippateega - weenini bhasmam gaawimcaali.

aawu pamcitamunu amdulO wEyaalu, ee padaardhaalu annii baagaa uDikina tarwaata - paashaaNamunu amdulO wEyaali.

aa ghanaSila - aaru rOjulu uurabeTTAli, naanina aa ~rALLu BEdimpabaDagalugutaayi.  ; ౧౧౫ = 115 ;; 

&

shaTkRtwO = shaT kRtwO ; ; 

& pickling, soaking`] = uurabeTTuTa ; naanabeTTuTa ;;

& BREAK STONE, 6 DAYS  ;

seven days - సప్తరాత్ర

తక్ర కాంజిక సురాః సకుళుత్థా యోజితాని బదరాణి చ తస్మిన్|

*సప్తరాత్ర ముషితాన్యభి తప్తాం దారయంతి హి శిలాం పరిషేకైః|| శ్లోకమ్ = ౧౧౫  =  115 ;

తా. మరియు ఉదకమందు - మజ్జిగ చేర్చాలి, 

ఇంకా -కలి, కల్లు, ఉలవలు, రేగికాయలు, వీనిని చేర్చి, 

ఆ ద్రవమును చక్కగా కాచి, పాషాణములందు పోయాలి.

*ఏడు రోజులు ఇగురబెట్టితే - ఆ రాళ్ళు పగులుతాయి.  ౧౧౫ = 115 ;; 

&

*సప్తరాత్ర = seven days ;; 

==================== , 

saptaraatra = 7 days ;

takra kaamjika suraa@h sakuLutthaa yOjitaani badarANi ca tasmin|

saptaraatra mushitaanyabhi taptaam daarayamti hi Silaam parishEkai@h|| ౧౧౫  =  115 ;

taa. mariyu udakamamdu - majjiga cErcaali, imkaa -kali, kallu, ulawalu, rEgikaayalu, weenini cErci, aa drawamunu cakkagaa kaaci, paashANamulamdu pOyaali.

EDu rOjulu igurabeTTitE - aa rALLu pagulutaayi.  ౧౧౫ = 115 ;

&

seven days సప్తరాత్ర = seven days  ;; 

ఏడు సార్లు

తోయం శృతం మోక్షక భస్మనా వా యత్సప్త కృత్వః పరిషేచనం చ తత్|

కార్యంశర క్షార యుతం శిలాయాః ప్రస్ఫోటనం వహ్ని విదాహితాయాః|| శ్లోకమ్-౧౧౪=114

తా. మరియు పూర్వం వలెనే మోదుగు కట్టెలు, 

తుమికి కట్టెలచే - రాళ్ళు ని కాల్చి, 

మొక్కపుచెట్టు కట్టెలను భస్మంబు -గావించి, 

దీనినైనను - దర్భల బూడిదనైనను - ఉదకమున వేయాలి,

బాగా కాచిన ఆ నీటిని - పైన కాల్చిన రాళ్ళ పైన -

ఏడు సార్లు చల్లినచో,  అప్పుడు  అవి పగులుతాయి.    ౧౧౪ = 114  ;;  

=========================================== , 

tOyam SRtam mOkshaka bhasmanaa waa yatsapta kRtwa@h parishEcanam ca tat|

kaarymSara kshaara yutam Silaayaa@h prasphOTanam wahni widaahitaayA@h||   శ్లోకమ్-౧౧౪ = 114  ;;

taa. mariyu puurwam walenE mOdugu kaTTelu, tumiki kaTTelacE - rALLu ni kaalci, mokkapuceTTu kaTTelanu bhasmambu -` gaawimci, deeninainanu - darbhala buuDidanainanu - udakamuna wEyaali,

baagaa kaacina aa nITini - paina kaalcina rALLa paina EDu saarlu callinacO, awi appuDu pagulutaayi.    ౧౧౪ = 114  ;; 

సున్నం నీళ్ళు use

 రాళ్ళను పగలగొట్టే విధానం ;-

"ఇంక ఇప్పుడు ఱాళ్ళను పగలగొట్టే  పద్ధతులను వివరిస్తాను." 

అంటూ, వరాహమిహిరుడు - నూతన విశేషాలను ఈ అధ్యాయాలలో విపులీకరిస్తున్నాడు.

భేదం యదా నైతి శిలా తదానీం పాలాశ కాష్ఠైః సహ తిందుకానామ్|

ప్రజ్వాలయిత్వాన్ అనలం అగ్ని వర్ణా సుధాంబు సిక్తా ప్రవిదారమేతి|| శ్లోకమ్ ;  ౧౧౩ = 113 ;; 

తా. వాపీ *కూపాదులు ఒనర్చు కాలమున - 

పగలగొట్టడానికి వీలుకానట్టి - అశక్యాలైన కఠిన పాషాణాలు ఉంటే - 

ఆ ఱాళ్ళ మీద -

మోదుగ కట్టెలు, తుమికికట్టెలు - 

వీటిని పేర్చి, అగ్నిని ఉంచాలి.

అగ్గి బాగా ఎర్రన అయ్యేటట్లు ప్రజ్వలింపజేయాలి. 

పిదప సున్నం నీళ్ళుపోసి, చల్లార్చినచో - 

ఆ గండుశిలలు పగులుతాయి.   ౧౧౩ = 113 ;; 

& *కూపం = బావి, well/ pit/ follicle/ cesspool ;

& = సున్నం నీళ్ళు = Lime water &  

సున్నం = Calcum/ Hydrated Lime ; 

================================ , 

sunnam nILLu `use` ;- 

         rALLanu pagalagoTTE widhaanam ;-

"imka ippuDu ~rALLanu pagalagoTTE  paddhatulanu wiwaristaanu."

amTU, waraahamihiruDu - nuutana wiSEshaalanu 

ee adhyaayaalalO wipuleekaristunnADu.

BEdam yadaa naiti Silaa tadaaneem paalASa kaashThai@h saha timdukaanaamm|

prajwaalayitwaan analam agni warNA sudhaambu siktaa prawidaaramEti|| శ్లోకమ్ ;  ౧౧౩ = 113 ;;  

taa. waapee kuupaadulu onarcu kaalamuna - 

pagalagoTTaDAniki weelukaanaTTi - 

aSakyaalaina kaThina paashANAlu umTE - 

aa ~raaLLa meeda -mOduga kaTTelu, tumikikaTTelu - 

weeTini pErci, agnini umcaali.

aggi baagaa errana ayyETaTlu prajwalimpajEyaali. 

pidapa sunnam nILLupOsi, callArcinacO - Aa gamDuSilalu pagulutAyi.   ౧౧౩ = 113 ;; 

&

Link = Hindu జలశుద్ధి విధానములు ;- బావి = well, నీటి మడుగులు - 

అందు వచ్చిన నీరు - బురదగా/ వగరుగా/ దుర్గంధం ఉన్నచో -  

ఆ  water purification ;- 

                                జలశుద్ధి విధానములు ;- 

మద్దిచెట్టు పట్ట, తుంగగడ్డలు, వట్టివేళ్ళు,  శొంఠి, 

బీరవిత్తులు, ఉసిరిక పొట్టు, చిల్లగింజలు - 

అన్నిటినీ చూర్ణం చేసి, ఆ నీళ్ళలో కలిపివేయాలి.

అప్పుడు - ఆ ఉప్పునీళ్ళు -> మధురజలములు అగును. [శ్లో; ౧౦ ] 

మంగళకరములు ఈ stones

ఏతాహ్య భేద్యాశ్చ శిలాః శివాశ్చ యక్షైశ్చ నాగైశ్చ సదాభి జుష్టాః| 

యేషాంచ రాష్ట్రేషు భవంతి రాజ్ఞాం తేషామవృష్టిః న భవేత్ కదాచిత్||   శ్లోకమ్ ; ౧౧౨  = 112 ;; 

తా. *పైన చెప్పబడిన ఈ పాషాణాలు మంగళకరములు ఐనవి, యక్ష, నాగులచే సేవింపబడునవిగను, భేదింపం దగనిదిగను ఉండుటచే -

ఇవి ఏ రాజుల రాజ్యమునందు ఉంటున్నవో - ఆ దేశమునందు - అనావృష్టి భయంబును సంభవింపదు.  ; ౧౧౨  ; 

&

*పైన చెప్పబడిన పాషాణాలు = [follow] -

                          ఇంతకుముందు - అనగా =  నిన్నటి పోస్ట్ లో చెప్పిన శ్లోకమ్ ;- 

& = సూర్యోదయాంశు హరితాళ నిభాశ్చ యాస్స్యుస్తా -

                                శ్శోభనా మునివచోऽత్ర  సువృత్త మేతత్|| - శ్లోకమ్ ౧౧౧ = 111 ;;  

తా. వెన్నెల, స్ఫటికములు, ముత్యాలు, బంగారు, వెండి, నీలమణులు, 

ఇంగువ, ఉదయించు బాల సూర్య కిరణములు - హరిదళం -  

వీని రంగులు కలిగి ఉన్న రాళ్ళు ఉన్న 

జాగాలో త్రవ్వితే - మంచి ఉదకములు ఉదయిస్తాయి. శ్లోకమ్ ౧౧౧ = 111 ;;    -> 

          చంద్రాతప స్ఫటిక మౌక్తిక హేమ రూపాయాశ్చ 

                 ఇంద్ర నీలమణి హింగులు కాంజనాభాః|  శ్లోకమ్ ౧౧౧ = 111 ;;

&  

మంగళకరములు ఈ పాషాణాలు [=stones]  ;;

మంగళకర, పూజ్యనీయ శిలలు, రాళ్ళు ;-

===================================  ,

mamgaLakara, pUjyaneeya Silalu, rALLu ;

EtAhya BEdyASca SilA@h SiwASca yakshaiSca naagaiSca sadABi jushTA@h| 

yEshAmca rAshTrEshu bhawamti rAjnAm tEshAmawRshTi@h na bhawEt kadAcit||   శ్లోకమ్ ; ౧౧౨  = 112 ;; 

taa. paina ceppabaDina ee paashANAlu mamgaLakaramulu ainawi, yaksha, naagulacE sEwimpabaDunawiganu, BEdimpam daganidiganu umDuTacE -

iwi E raajula raajyamunamdu umTunnawO - aa dESamunamdu - anaawRshTi bhayambunu sambhawimpadu.  ; ౧౧౨  ;          ऽ sanskrit sanjna ; 

&

మంగళకర, పూజ్యనీయ శిలలు, రాళ్ళు ;-

= mamgaLakara, pUjyaneeya Silalu, rALLu ;

మంచి నీళ్ళు here

చంద్రాతప స్ఫటిక మౌక్తిక హేమ రూపాయాశ్చ -

                   ఇంద్ర నీలమణి హింగులు కాంజనాభాః| 

సూర్యోదయాంశు హరితాళ నిభాశ్చ యాస్స్యుస్తా 

                     శ్శోభనా మునివచోऽత్రసువృత్త మేతత్|| - శ్లోకమ్ ౧౧౧ = 111 ;;  

తా. వెన్నెల, స్ఫటికములు, ముత్యాలు, బంగారు, వెండి, నీలమణులు, 

ఇంగువ, ఉదయించు బాల సూర్య కిరణములు - హరిదళం -  

వీని రంగులు కలిగి ఉన్న రాళ్ళు ఉన్న జాగాలో త్రవ్వితే - 

మంచి ఉదకములు ఉదయిస్తాయి. = శ్లోకమ్ ౧౧౧ = 111 ;; 

&

మంచి నీళ్ళు here ;- మంచి నీళ్ళు - సంకేతం, సంజ్ఞ, సూచన - signals  ;- 

= Drinking sweet water - signals = mamci nILLu - samkEtam, sam jna, suucana ;-

=====================================  , 

camdraatapa sphaTika mauktika hEma ruupaayaaSca

                           imdra neelamaNi himgulu kaamjanaaBA@h| 

suuryOdayAMSu haritALa niBASca yaassyustA 

                              SSOBanA muniwacOऽtra suwRtta mEtat|| - శ్లోకమ్ ౧౧౧ = 111 ;;  

taa. wennela, sphaTikamulu, mutyaalu, bamgaaru, wemDi, neelamaNulu, 

imguwa, udayimcu baala suurya kiraNamulu - haridaLam -  weeniramgulu kaligi unna rALLu unna jaagaalO trawwitE - mamci udakamulu udayistAyi. శ్లోకమ్ ౧౧౧ = 111 ;;

here 111 poem  

 

no నీరు - signs, nature

తామ్రైః సమేతా పృషతైః విచిత్రైరాపాండు భస్మోష్ట్ర *ఖరాను రూపా| 

భృంగోపమాంగుష్ఠిక పుష్పికావా - సూర్యాగ్ని వర్ణాచ శిలాని తోయా|| శ్లోకమ్ ; ౧౧౦ = 110 ;; 

తా. ఎర్రని చుక్కలును, నానా విధ వర్ణాలు - తెలుపు బూడిదె - గాడిదె - 

వీని రంగులును & సూర్యాగ్నుల కలర్స్ కలిగిన ఱాళ్ళు -

ఉన్న చోట నీరు ఉద్భవించదు [no water] ;; శ్లోకమ్ ; ౧౧౦ = 110 ;; 

& నానా వర్ణాల రాళ్ళు  = = naanaa warNAla rALLu  ;;

============================= ,

taamrai@h samEtaa pRshatai@h wicitrairaapaamDu BasmOshTra *Karaanu rUpA| 

BRmgOpamaamgushThika pushpikAwA - sUryAgni warNAca Silaani tOyA|| శ్లోకమ్ ; ౧౧౦ = 110 ;; 

taa. errani cukkalunu, naanaa widha warNAlu - telupu buuDide - gADide - wiini ramgulunu &

suuryaagnula kalars kaligina ~rALLu unna cOTa neeru udbhawimcadu [`no water`] ;; శ్లోకమ్ ; ౧౧౦ = 110 ;; 

&  no నీరు ;;  క్లిష్టమైన నీరు ;-  no జలవనరులు ;; Many colors stones, no water ;;

water sources - trees reveal 

 ;

వరాహమిహిర ధ్వజం -Wrld Water Day

పారావత క్షౌద్ర ఘృతోపమావా క్షౌమస్య వస్త్రస్య చ తుల్యవర్ణా|

యా సోమవల్ల్యాశ్చ సమాన రూపా సాప్యాశు తోయం కురుతేऽ క్షయం చ||

తా. పావుర పిట్ట, తేనె, నెయ్యి, ధవళవస్త్రం, తిప్పతీగ, 

వీని రంగు కలిగిన రాళ్ళు ఉన్న చోట త్రవ్విననచో, ఆ చోట - అందు 

అశోష్యాలు [= ఎండిపోని] నీరు ఉంటుంది.  

& సోమవల్లి = తిప్ప తీగ ;;    శ్లోకమ్ ; ౧౦ ౯ = 109  ;  

===================================== ,

paaraawata kshaudra GRtOpamAwA kshaumasya wastrasya ca tulyawarNA|

yA sOmawallyaaSca samAna ruupaa sApyASu tOyam kurutEऽ kshayam ca||

taa. paawura piTTa, tEne, neyyi, dhawaLawastram, tippateega, 

weeni ramgu kaligina rALLu unna cOTa trawwinanacO, aa cOTa -

amdu aSOshyaalu [= emDipOni] neeru umTumdi.  

& sOmawall = tippa teega ;;   ౧౦ ౯ = 109 ;;

&

 ప్రపంచ జల దినోత్సాహము = వరాహమిహిర ధ్వజం -

అనిమన దేశస్థులు - పండుగ చేసుకోవలసిన అవసరం ఉన్నది.

1992 నుండి - జలనిధి పండుగ - ప్రపంచం ప్రజలు నిర్వహిస్తున్నారు.

&

World Water Day is a United Nations  ప్రపంచ జల దినోత్సాహము = 

 జలనిధి పండుగ - as - వరాహమిహిర ధ్వజం -

అని మన దేశస్థులు - పండుగ చేసుకోవలసిన అవసరం ఉన్నది.

వరాహమిహిర ధ్వజం -World Water Day ;-

Varahamihira dhwaj =World Water Day

varahamihira dhwaj =World Water Day ;;

సమృద్ధిగ జలములు

వైఢూర్యం ఉద్గాంబుదమేకచకాభా పాకోన్ ముఖోదుంబుర సన్నిభావా|

భృంగాంజనాభా కపిలాథవాయా జ్ఞేయా శిలా ధూరి సమీప తోయా|| = 

శ్లోకమ్; ౧౦౮ = 108 ;; 

తా. ఏ ప్రదేశమున - వైఢూర్యం, పెసలు, మేఘం, *దోర అత్తికాయ,

నలుపు, కపిలవర్ణం, తుమ్మెద, కాటుక - 

వీని వన్నె కలిగిన రాళ్ళు ఉంటాయో - 

అక్కడ త్రవ్వితే - అందు మిక్కిలి దగ్గరలో 

సమృద్ధిగ జలములు ఉండును.  = శ్లోకమ్; ౧౦౮ = 108 ;; 

&

extra notes ;- Ficus racenosa ;-

bo or pipal tree ;;  ;- Asian species, Ficus religiosa, is considered sacred by Hindus, Jains, and Buddhists. The Buddha is said to have found enlightenment by sitting under the sacred fig, which is also known as the bo or pipal tree ;; 

& information extra ;- మేడిపండు ONTOLOGY: वृक्ष (Tree) ➜ वनस्पति (Flora) ➜ सजीव (Animate) ➜ संज्ञा (Noun) SYNONYM: అత్తిచెట్టు = ఉదుంబరచెట్టు= యజ్ఞవృక్షము ;-

మర్రిచెట్టు జాతికి చెందిన ఒక చెట్టు ఈచెట్టు పండు లోపల చిన్న చిన్న పురుగులు ఉంటాయి ;;

================ ,

waiDhUryam udgaambudamEkacakABA paakOn muKOdumbura sanniBAwaa|

BRmgAmjanABA kapilaathawaayaa jnEyaa Silaa dhuuri sameepa tOyA|| 

taa. E pradESamuna - waiDhUryam, pesalu, mEGam, dOra attikaaya, 

nalupu, kapilawarNam, tummeda, kATuka - weeni wanne kaligina rALLu umTAyO - akkaDa trawwitE -

amdu mikkili daggaralO samRddhiga jalamulu umDunu.

&;

image LINK ;- mEDi pamDu/ medi cettu ;- mEDi pamDu/ medi cettu ;

నీటి జాడలు -కొండగుర్తులు

రక్తాంకురాః క్షీరయుతాః కరీరా రక్తధరా చేజ్జలం అశ్మనోऽధః|

[శ్లోకమ్; ౧౦౭ = 107 ;; 

తా. ఎర్రగా ఉండే భూమిలో - ఎఱ్ఱని చిగుళ్ళతో కూడి, 

పాలు కలిగిఉండే వెణుతురు చెట్టు ఉంటే - 

అందున  త్రవ్వితే పాషాణము, 

ఆ ఘనశిల [big stone] క్రింద నీరు ఉంటుంది.   ౧౦౭ = 107  &

&

నీటి జాడలు  -కొండగుర్తులు ;

==================,

Traces of water ;- 

raktAmkurA@h kshIrayutA@h karIraa raktadharA cEjjalam aSmanOऽdha@h|

[శ్లోకమ్; ౧౦౭ = 107 ;; 

taa. erragaa umDE BUmilO - e~r~rani ciguLLatO kUDi, paalu kaligiumDE weNuturu ceTTu umTE - amduna  trawwitE paashANamu, aa GanaSila krimda neeru umTumdi.   ౧౦౭ = 107  &