వెల్లుల్లి రెబ్బలు, తెల్లపాయలు - 63

(ఽథ) మహౌషధమ్||  148 - C ; 

అథ) మహౌషధమ్||  ౧౪౮ - C ; 

లశునం  గృఙ్జనారిష్ట మహాకంద్, రసోనకాః||

పునర్నవాతు శోధగ్నీ వితున్నం సువిషణ్ణకమ్|| + & + ; - 

(ఽథ) మహౌషధమ్ - లశునమ్ ||న||| - గృఙ్జనః - అరిష్టః - 

౧. మహచ్చ తదౌషధం చ -  మహౌషధం ;-

 మహత్తరమైన ఔషధం ; 

౨. అశ్యతే భుజ్యత - లశునం ;-

అశ భోజనే ;- భుజింపబడునది ;

౩. 🥬 గృఞ్జ్యతే శబ్ద్యతే = గృఞ్జనః|| గృజి శబ్దే ;-

        🥬 = కుత్సితం - అని తలవబడేది ;; 

౪. నారిష్ట = నాస్తి రిష్టం హిం సా అస్మాదితి అరిష్టః రిష హిం సాయాం =

దీని వలన అరిష్టం - చావు లేవు. 

౫. మహాన్ కందోఽస్య = మహాకందః =

మంచి, పెద్ద గడలు [sticks  -కర్రలు ] కలిగినది ;; 

౬. రసోనకః ;- షట్సు రసేషు ఏకేన "ఆమ్ల"- రసేన ఊనః = రసోనకః ;-

షడ్రసములలో "పులుపు" - అనే రసము లేనిది ; 

ఈ  ౬ [ 6 = ఆరు = షట్ =six] వెల్లుల్లి - తెల్ల ఉల్లి - వెల్లి పాయలు - యొక్క names - పేర్లు ; 

& extra - 1 ;- Ugragandha, yavanesya,lasuna, mahoushadha, malechhakanda 

ఉగ్రగంధ ; యవనేస్య ; లవసున ; 

మహౌషధ ; మ్లేచ్ఛ కంద ;  `  

EXTRA - 2 ;- తెల్లపాయలు - చిన్న పాయలు ;-

small bulbils - వెల్లుల్లి లవంగాలు - అని కూడా పిలుస్తున్నారు ;

వెల్ల = అంటే తెలుపు - అని అర్ధం - వెల్ల వేయుట - అంటే - గోడలకు సున్నం వేయుట ;

వెలవెలా / వెలా తెలా పోయిన = తెల్లబోయిన వ్యక్తి - ఇత్యాది ఉన్నవి ; 

& extra - 3 ;- ఫాస్ఫరస్, పొటాషియం, ఐరన్, కాపర్ - మున్నగునవి

 సమృద్ధిగా లభిస్తున్న వెల్లుల్లి - ఆయుర్వేద - 

ఇతర వైద్య విధానములలో విరివిగా ఉపయోగం ఔతున్నది ; 

& బత్తాయి తొనలు - మాగాయి/ ఆవకాయ బద్దలు -

మాదిరి usages - మాదిరిగా -

వెల్లుల్లి రెబ్బలు - వెల్లుల్లు రేకలు - ఉల్లి/ వెల్లుల్లి పాయలు -

వివిధ ప్రాంతాలలో - స్థానికులు - అని చెబుతుంటారు ;

vernacular names ;-  

తెలుగు = తెల్లపాయలు - చిన్న పాయలు ;  వెల్లుల్లి లవంగాలు ; 

                  వెల్లుల్లి - తెల్ల ఉల్లి - వెల్లి పాయలు ;

కన్నడం = Bellulli (ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ) ;; 

తమిళ్ =  ullipuNDu ; wellaippumDu ; = உள்ளிப்பூண்டு  ;;  &

 Ullipundu, Vellaippundu = ஆங்கிலம் = garlic = பெயர்ச்சொல் ;

  வெள்ளைப்பூண்டு ;; உள்ளிப்பூண்டு ;; 

            garlic ;-   ;; பூண்டு ;; 

గుజరాతీ ;- లసన్ ; 

హిందీ- లహ్‌సున్ ; -लहसुन ; 

మరాఠీ = లసన ; 

ఒరియా ;- రసన్ ; 

========================== ; 

Garlic bulbs ;- 

 (ఽtha) mahaushadhamm||   148 - C ; 

atha mahaushadhamm||- ౧౪౮ - C ; 

`GARLIC ; small bulbils ; alliyum saticum ;;  bulbous ; `

laSunam  gR~mjanaarishTa mahaakand, rasoanakaa@h||

punarnawaatu SOdhagnI witunnam suwishaNNakamm||

(ఽtha) mahaushadhamm - laSunamm ||na||| - gR~mjana@h - arishTa@h -

౧. mahacca tadaushadham ca -  mahaushadham ;-

 mahattaramaina aushadham ; 

౨. aSyatE Bujyata - laSunam ;-

aSa BOjanea ;- BujimpabaDunadi ;

౩. 🥬 gR~njyatea SabdyatE = gR~njana@h|| gRji Sabdea ;-

        🥬 = kutsitam - ani talawabaDEdi ;; 

౪. naarishTa = naasti rishTam him saa asmaaditi arishTa@h risha him saayaam =

deeni walana arishTam - caawu leawu. 

౫. mahaan kandoaఽsya = mahaakanda@h =

mamci, pedda gaDalu [`sticks ` -karralu ] kaliginadi ;; 

౬. rasoanaka@h ;- shaTsu raseashu eakeana "Amm la"- raseana uuna@h = rasoanaka@h ;-

shaDrasamulaloa "pulupu" - anea rasamu leanidi ;; 

ee  ౬ [ 6 = aaru = shaT =`six`] wellulli - tella ulli - welli paayalu - yokka `names` - pearlu ;

battaayi tonalu - maagaayi/ aawakaaya baddalu -

maadiri `usages` - maadirigaa -

wellulli rebbalu - wellullu reakalu - ulli/ wellulli paayalu -

wiwidha praamtaalaloa - sthaanikulu - ani cebutumTAru ; 

& Vernacular names ;- 

gujaraatee ;- lasan ; 

himdee- lah^sun ;

maraaThI = lasana ;  

oriyaa ;- rasan ; ; 

EXTRA ;- tellapaayalu - cinna paayalu ;-

`small bulbils` - wellulli lawamgaalu - ani kUDA pilustunnAru ;

wella = amTE telupu - ani ardham - wella weayuTa - amTE - goaDalaku sunnam weayuTa ;

elawelaa / welaa telaa poayina = tellaboayina wyakti - ityaadi unnawi ; 

& Ugragandha, yavanesya,lasuna, mahoushadha, malechhakanda `

ugragamdha ; yawaneasya ; lawasuna ; 

mahaushadha ; mm leacCa kamda ;

LINK - 1 ;- గార్లిక్ - ఉపయోగాలు - many names ;

Link - 2 ;- వెల్లుల్లి రెబ్బలు, తెల్లపాయలు

&

PREV ;- వెల్లుల్లి - लहसुन - 62 ;- లతార్కః - దుద్రుమాః - ||పు|| 

౨. హరితే తత్ర = పచ్చ నీరుల్లి పేర్లు ;; a green onion ;; प्याज-लहसुन = ఉల్లి & నీరుల్లి ;; 

వెల్లుల్లి - लहसुन - 62

లతార్క*దుద్రుమౌ  [తత్ర హరితే ] ;;  || శ్లోకమ్ 193 - B ;

లతార్కః - దుద్రుమాః - ||పు|| 

౨. హరితే తత్ర = పచ్చ నీరుల్లి* పేర్లు ;; a green onion ;;`  

 प्याज-लहसुन* = ఉల్లి & నీరుల్లి ;; & వెల్లుల్లి - लहसुन ; 

భావము ;- అమరకోశం - ద్వితీయ కాండము - వనౌషధివర్గము - శ్లోకమ్ 193-  B ; 

kk🏆 ౧. లతాభిః - శాఖాభిః - అర్చ్యత - ఇతి అర్చ పూజాయాం =

లతారూపములైన కొమ్మల చేత పూజింపబడునది ; & 

లతార్క - గమనించాల్సిన విషయాలలో ఇది ఒకటి - 

ఈ మొక్క కాండం, కాడల వంటివి - ఆకులు - 

             పూజకు ఉపయోగించదగినవి - అని

                      అమరకోశం రచనా కాలం సాంప్రదాయాలు నుడివినవి - 

అనేది గమనించదగినది ; ;

౨. దుష్టం క్షయాదికం ద్రవత్ యస్మాత్ ఇతి - దుద్రుమాః - ద్రుగతౌ =

దీనివలన దుష్టమైన క్షయాదులు పారిపోవును ; 

౨. హరితే తత్ర = పచ్చ నీరుల్లి పేర్లు ;; `a green onion ;; 

ఈ ౨ [రెండు = 2 = two] పచ్చని నీరుల్లి పేర్లు ; [ green onion]  ;`

& 1] వెల్లుల్లి - लहसुन ; 

2] प्याज-लहसुन;- सावन में लहसुन और प्याज का सेवन वर्जित है? ;;

1] ప్యాజ్  = పెద్ద / ఎర్ర ఉల్లిపాయ; ఎర్ర పాయలు ; నీరుల్లి ; 

2] Lahsun =  లహ్‌సున్ = వెల్లుల్లి ; చిన్నపాయలు ; తెల్లపాయలు ; 

శ్రావణమాసం - మున్నగు ప్రత్యేక నెలలలో - 

ఉల్లిపాయలను భోజన - ఖాద్య పదార్ధాలలో - నిషేధిస్తారు ;

 & EXTRA ;- లశునం గృంజనం చైవ పలాండుం కవచాని చ/

అభక్ష్యాణి - ద్వి జాతీనమ్ అమేధ్య ప్రభవాని చ|| ;- మను స్మృతి ;

భావము ;- 1] లశునం = వెల్లిల్లి ;

2] గృంజనం = ముల్లంగి ; 

3] పలాండు = ఉల్లిపాయ ;;

4] కవకాని = పుట్టగొడుగులు/ పుట్టకొక్కులు ; 

ఇవి అశుద్ధమైన చోట పుడతాయి, కాబట్టి - వీనిని -

శ్రీవిద్యా సాధకులు, ఉపాసన వ్రతం చేసేవారు - భుజించరాదు - 

అని నియమావళి ఉన్నది ;`

నేడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా వీనికి - అంతు లేని డిమాండ్ - దాదాపు అన్ని ఆహారపదార్ధాలలోనూ ఇవి  ఉండాల్సిందే ;

ఇండియాలో - ఉల్లిపాయలు మార్కెట్ - అసలు లేకుండా చేసి, పార్టీలు - 

ఎత్తుకుపై ఎత్తులు వేసుకున్నవి.

దేశ రాజకీయాలను కూడా తారుమారు చేసి, 

ప్రభావితం చేయగలిగేంతగా ఉల్లిపాయలు - 

ఆనియన్స్ - demand - వాడుక - ఉన్నది - అనడంలో అతిశయోక్తి లేదు ;

Food Politics - poliTRICks ; 2010 ; 

========================================= ;

lataarka durdrumau tatra haritea ;; & 

& tatra haritea dudrumaa@h - ||pu|| 

౨. haritea tatra = pacca niirulli pearl

lataarka durdrumau tatra haritea||           

amarakoSam - dwiteeya kAMDamu - wanaushadhiwargamu - SlOkamm 193- ` B` ; 

🏆bhaawamu ;- ౧. lataabhi@h - SAKABi@h - arcyata - iti arca puujaayaam =  

lataaruupamulaina kommala ceata puujimpabaDunadi ;

౨. dushTam kshayaadikam drawat yasmaat iti - dudrumaa@h - drugatau =

deeniwalana dushTamaina kshayaadulu pAripOwunu ;   ;; 

ee ౨ paccani neerulli pearlu ; [ `green onion`]  ;

& 

extra ;- 1]  erra paayalu ; neerulli ; `Lahsun = cinnapaayalu ; tellapaayalu ; 

2] lah^sun = wellulli ;`

Sraawanhamaasam - munnagu pratyeaka nelalaloa - ullipaayalanu bhoajana - khaadya padaardhaalaloa - nisheadhistaaru ;extra ;- 

&

laSunam gRmjanam caiwa palAMDum kawacaani ca/

abhakshyaanhi - dwi jaateenamm ameadhya prabhawaani ca|| ;- manu smRti ; = మను స్మృతి ;

bhaawamu ;- 1] laSunam = wellilli ;

2] gRmjanam = mullamgi ; 

3] palAMDu = ullipaaya ;;

4] kawakaani = puTTagoDugulu/ puTTakokkulu ; పుట్టకొక్కులు ; 

iwi aSuddhamaina coaTa puDataayi, kaabaTTi - weenini -

Sreewidyaa saadhakulu, upaasana wratam ceaseawaaru - bhujimcaraadu - ani niyamaawalhi unnadi ;

neaDu prapamcawyaaptamgaa weeniki - amtu leani DimAmD - daadaapu ann aahaarapadaardhaalaloanuu iwi umDAlsimdE -

imDiyaaloa - ullipaayalu maarkeT - asalu leakumDA ceasi, pArTIlu - ettukupai ettulu weasukunnawi.  ఎత్తుకుపై ఎత్తులు ; 

dESa raajakeeyaalanu kUDA taarumaaru ceasi, prabhaawitam ceayagaligeamtagaa -

ullipaayalu - aaniyans - `demand` - wADuka - unnadi - anaDamloa atiSayoakti leadu ;

& 

దైవ నివేదనల్లో, ప్రసాదాలలొ నీరుల్లిపాయ, వెల్లుల్లిపాయల వినియోగం !!? 

              LINK ;  దైవ నివేదనల్లో, ప్రసాదాలలొ నీరుల్లి, వెల్లుల్లి వినియోగం !!?

prev ;- ఉల్లి, పలాండు - 61 ;- పలాణ్డుస్తుః - సుకందకః|| |పు||   ;-

`onion ;; Alli Cipa`  पलाण्डु ; ; కరవాది వర్గ - in ధన్వంతరీ నిఘంటు ;; 

ఉల్లి, పలాండు - 61

పలాణ్డుస్తుః - సుకందకః|| |పు||  

`onion ;; Alli Cipa`  पलाण्डु ;

కరవాది వర్గ - in ధన్వంతరీ నిఘంటు ;; 

అమరకొశం - ద్వితీయ కాండము - వనౌషధివర్గము - శ్లోకమ్ 193- A  ;;  

భావము ;- ౧. కఫం పిపర్తి పూరయతీతి = 💦 పలాణ్డుః . పు. పౄ.

- పాలన పూరణయోః =

శ్లేష్మమును పూరించునది ;; & పలాండు శబ్దము - ఊదంతము - అని కొందరు చెబ్తారు.

౨. శోభనః కందోఽస్య సుకందకః|| = 

మంచి గడలు [sticks  -కర్రలు ] కలిగినది ;;  [[- సుకందకః]] ;;  

ఈ ౨ [ రెండు = 2 = ] నీరుల్లి పేళ్ళు ;  & ;-

సముద్రమంథన వేళ - మోహినీ వేషధారి శ్రీమహావిష్ణుమూర్తి - అమృతం పంపకం - మారు వేషంతో దేవతల పంక్తిలో చేరిన రాహు, కేతువులు - [ = వీరి తండ్రి - స్వర్‌భాను/ స్వర్ణభానుడు] -

వారు తాగిన కొంచెం అమృత బిందువులు భూమిపైన పడినవి -

ఆ చుక్కల నుండి పుట్టిన మొక్కలు -ఉల్లిపాయ మొక్కలు - 

లహ్‌సూన్[ఘాటు రుచి ఉన్న వెల్లుల్లి = ప్యాజ్ - లహ్‌సున్ ;

తీవ్ర, తీక్షణ రుచి కలిగినది కనుక - దేవాలయాలలో - నైవేద్య - ప్రసాదం లలో 

ఉల్లిగడ్డలు నిషేధించారు - ఈ ఆచారం అనేక ప్రాంతాలలో అనుసరిస్తున్నారు ;; 

& సౌందర్య - బ్యూటీ పెంపుదల కోసం - ఉల్లి రసం ఉపయోగిస్తారు-

Regional languages - names ;- 

kannaDam = ಪಲಾಂಡು ; & ఎర్ర ఉల్లి =` onion, Allium cepa  & + ; 

卐 ; తెలుగు = ఉల్లిపాయ ; నీరుల్లి - పాయ = ఉల్లిపాయ ; ; 

కన్నడ ; ಬೆಲ್ಲೆ (bellē) or ಕಡಲೆ ;; bellea ;; kaDali = బెల్లే ;; కడలి ;; 

తమిళ్ ;- Pallari vengayam ;  చెరియ ఉల్లి ;; వెన్‌కాయం ;; வெங்காயம் ; 

సంస్కృతం ; पलाण्डु ;  

హిందీ = ప్యాజ్ ; प्याज ; హిందీ = కంద ;; గందన ;; 

మలయాళం ;- చువన్న ఉల్లి ;;

మరాఠీ = కాందా ;; 

బెంగాలీ ;; పేంయాజా ; 

kk అస్సామీ = పొనోరు ; পনৰু (ponoru) ; in Assamese ;

గుజరాతీ ;- దున్‌గలి ;

హిందీ ; గుజరాతీ ; బెంగాలీ ; గుణ్‌ధున్ ;

========================== , 

ulli, palAmDu -61 ; 

palANDustu@h - sukamdaka@h||

amarakoSam - dwiteeya kAMDamu - wanaushadhiwargamu - SlOkamm 193- `A ` ;;  

palANDu@h - sukamdaka@h ||pu|| 

BAwamu ;- ౧. kapham piparti puurayateeti = 💦 palANDu@h . pu. pRu. 

-  paalana puuranhayoa@h =

SlEshmamunu pUrimcunadi ;; & palAMDu Sabdamu - uudamtamu - ani komdaru cebtaaru.

౨. SOBana@h kamdOఽsya sukamdaka@h|| = 

mamci gaDalu [`sticks ` -karralu ] kaliginadi ;; 

- sukamdaka@h

ee ౨ [ remDu = 2 = ] nIrulli pELLu ;  

& ; samudramamthana weaLa - moahinee weashadhaari Sreemahaawishnhumuurti - amRtam pampakam - maaru weashamtoa deawatala pamktiloa cearina raahu, keatuwulu - [ = weeri tamDri - swar^BAnu/ swarnhabhaanuDu] -

wAru taagina komcem amRta bimduwulu bhuumipaina paDinawi -

aa cukkala numDi puTTina mokkalu -

ullipaaya mokkalu - lah^suun[ghaaTu ruci unna wellulli = pyaaj - lah^sun ] 

& teewra, teekshanha ruci kaliginadi kanuka - deawaalayaalaloa - naiweadya - prasaadam laloa ulligaDDalu nisheadhimcaaru - ii aacaaram aneaka praamtaalaloa anusaristunnaaru ;;`√√

saumdarya - byUTI pempudala koasam - ulli rasam upayoagistaaru ; 

√√  Link = vedio = भगवान को प्याज-लहसुन क्यों नहीं चढ़ता? 😱 #facts ` 

erra ulli = `onion, Allium cepa ` & + ; 

REF ;- Discover the meaning of palla in the context of India history from relevant books on Exotic India ;

√√ ;  Biology (plants and animals) 💦 ; »] — Palla in Biology glossary ;- Palla in India is the name of a plant defined with 💦Alpinia galanga in various botanical sources.  

 💦Zingiber sylvestre Gaertn., nom. illeg. (among others). ; 

1] Link - story vedio ;- ఉల్లి, పలాండు - 61  ;; 

2] link = ఉల్లిపాయ - ప్రసాదాలలో వాడకూడదా!?   ;; 

PREV ;-  రక్షా కవచం - తంగరస - 60 ;- ప్రపుప్నాట* స్త్వేడగజో  దద్రుఘ్నః, చక్రమర్దకః||

రక్షా కవచం - తంగరస - 60

ప్రపుప్నాట* స్త్వేడగజో  దద్రుఘ్నః, చక్రమర్దకః||

పద్మాట ఉరణాక్షశ్చ|| శ్లోకమ్ - 146 -B ;;  

    ` family ;- Fabaceae - sennatora ; - cassia tora ;; 

ద్వితీయ కాండము - వనౌషధి వర్గము - అమర కోశమ్ ;  ॐ 

ॐ ; [* ప్రపుప్నాడః ] ;; ప్రపున్నాడః - ఏడగజః - దద్రుఘ్నః, చక్రమర్దకః||

పద్మాటః - ఉరణాక్షః - [పా] || ఉరణాఖ్యః||పు|| 

卐 భావము ;-  ౧. ప్రపుప్నాటః ;- ప్రకర్షణేన పుమాంసం నాటయతీతి ప్రపుప్నాటః =

ప్రకృష్టంగా పురుషుని నటింపజేసేది ;- 

&  ౧. - ప్రకర్షణేన పునాతీతి వా - ప్రపున్నాటః - 

= మిక్కిలి పవిత్రమును చేసేది ;;  పా. ప్రపునాటః ;; 

౨. మేషాక్షి సదృశ పుష్పత్వాత్ ఏడః ;; శ్రేష్ఠత్వాత్ గజః - గజశ్చ ఏడగజః ;; 

౩.  ఏడగజో - ఏడశ్చాసౌ - గజః - ఏడగజః|| 

మేక [goat eyes] కన్నుల వంటి పూలు కలిగి, శ్రేష్ఠం ఐనది ;; 

౪. A - దద్రుం హంతీతి దద్రుఘ్నః,

హన హిం సాగత్యోః = దద్రు deasease ని తగ్గించేది ;

౪. B -చక్రాణి దద్రు మండలాని మృద్నాతీతి చక్ర మర్దకః - మృద క్షోదే =  

దద్రు మండలములను మర్దించునది ;; 

౫. పద్మావ దటతీతి - పద్మాటః - అట పట గతౌ = 

పద్మం మాదిరిగా చలిస్తూ ఉండేది ;

౬. ఉరణాఖ్యః ;- ఉరణో - మేషః -  తత్ అక్షి సదృశ పుష్పత్వాత్ - 

ఉరణాక్షః = 

మేక / మేషం / అజ = goat] కన్నుల వంటి పువ్వులు కలిగి ఉన్నది ;; పా.  ఉరణాక్షాఖ్యః ;;

ఈ ౬[= ఆరు = six = 6 ] తగిరస చెట్టు పేర్లు ;

& Extra Notes ;- Vernacular names ; 

Telugu: *తగర tagara, *తగిరిసచెట్టు tagari cettu, తంటెము tantemu ; 

హిందీ = పన్వర్ చకుందా ;;  चक्रमर्दक ; చక్‌వట్ ;; 

ఒరియా & బెంగాలీ ;- చకుందా ;;

కన్నడం ;-  ಹೊಲಸಂಗಿ ;; చగాటే ; చక్రమర్ద ; హొలసంగి ;;

మలయాళం = సక్ర మర్దక ; 

తమిళ ;- సెనవు ;; చక్ర మర్దక ; 

1] *తంగం = అంటే [తమిళం ] - బంగారం 

gold కలర్ పూలు కల shrub - tree ; 

& *తగరము - మెరిసే లోహము - అనే పేరు యొక్క మూల ఉత్పత్తి కూడా ఇదే-  ........ , 

2] పాళీ భాషలో - కాంభోజ్ ;; ఎలగల - అనే నామములు ఉండడం విశేషం ;; 

============== ;

Extra notes ;-  ; plant Cassia tora of Caesalpiniaceae family; foetid cassia =

Senna tora

Senna tora (L.) Roxb. (Syn: Cassia borneensis Miq.; Cassia foetida Salisb.; Cassia gallinaria Collad.; Cassia numilis Collad.; Cassia tora L.; Cassia tora var. borneensis (Miq.) Miq; Emelista tora Britton & Rose) ;

& Extra ;- Vernacular names ;- 

Telugu: తగర tagara, తగిరిసచెట్టు tagaricettu, తంటెము tantemu ; 

Kannada: ತಗಚೆ tagache ;; ಹೊಲಸಂಗಿ ;; తగచె ;; 

Tamilh : தகரை thagarai ;; 

Malayaalham = takara ;; 

Sanskrit: चक्रमर्दकः chakramardakah, चक्रम्गजः chakramgajah, दद्रुघ्नः dadrughnah, एडगजः edgajah, पद्मटः padmatah, 

                प्रपुनाट prapunat, तर्किल tarkil, उरणक्षकः uranakshakah, विमर्दकः vimardakh ;; 

Hindi: चकूंदा chakunda, चकवंड chakwand, एड़गज edgaj, पद्माट padmat, पंवार panwar, प्रपुनाट prapunat , तर्किल tarkil = [ padmaawat ;; cak^wamd ]

Pali : పాళీ భాష ; एळगल elagala, कंबोजी kamboji ;; ఎలగల -కాంభోజ్ ;; 

Bengali: chakunda ;;

Gujarati: kawaria, kuvadio ;

Konkani: टाय्किळो taykilo ;; 

Manipuri: থৌনম নমথীবী thaunum namthibi  ;; 

Marathi: टाकळा or टांकळा takala, तरवड tarvad ;;

Oriya: chakunda ;; 

Punjabi: ਪਵਾਰ pawár ;; 

Chinese senna, foetid cassia, Java bean, low senna, peanut weed, sickle senna, sicklepod, stinking cassia ;;

& పాళీ భాషలో - కాంభోజ్ ;; ఎలగల - అనే నామములు ఉండడం విశేషం ;;

దీనిని బట్టి - ఈ తంగిరస - పద్మావత్ - కాంభోజ దేశములో పెరిగే మొక్క - అని అర్ధం ఔతున్నది ; 

& EXTRA ;- 1] తంగిరసం - వానాకాలంలో - పసుపచ్చని పూలు పూసి, 

కళళలాడే అందమైన మొక్క ఇది ;

2]  తుంటెపు మొక్క - తంటెపు మొక్క ; తట్టెపు రెడ్డ ;     

      చాకొండ ఆకు ; తుంటెపు మొక్క ;; 

అని - తెలుగు దేశంలో పల్లె ప్రజలు - వివిధ పేర్లతో పిలుస్తారు 

3] సిద్ధ వైద్య ప్రక్రియ - తామర చర్మ వ్యాధి cure చేసే మందు ; 

============================================== ,

ॐ ; prapupnATa* stweaDagajO  dadrughna@h, cakramardaka@h||

padmATa uraNAkshaSca|| SlOkamm - 146 -`B` ;; dwiteeya kAmDamu - wanaushadhi wargamu - amara kOSamm ;  ॐ 

ॐ ; [* prapupnADa@h ] ;; 

prapunnADa@h - eaDagaja@h - dadrughna@h, cakramardaka@h||

padmATa@h - uraNAksha@h - [paa] || uraNAkhya@h||pu|| 

卐 BAwamu ;-  ౧. prapupnATa@h ;- prakarshanheana pumaamsam nATayatIti prapupnATa@h =  prakRshTamgA purushuni naTimpajeaseadi  

& - prakarshanheana punaateeti waa - prapunnATa@h - 

= mikkili pawitramunu ceaseadi ;;  paa. prapunATa@h ;;  

౩. meashaakshi sadRSa pushpatwaat EDa@h ;; SrEshThatwAt gaja@h - gajaSca EDagaja@h ;;

౨.  eaDagajO - eaDaScAsau - gaja@h - eaDagaj@h|| =

meaka [`goat eyes`] kannula wamTi puulu kaligi, SrEshTham ainadi ;; 

3] dadrum hamteeti dadrughna@h,

hana him saagatyoa@h = dadru `deasease` ni taggimceadi ;

౪. cakrANi dadru mamDalAni mRdnAtIti cakra mardaka@h -

        mRda kshOdE =  dadru mamDalamulanu mardimcunadi ;; 

౫. padmAwa daTateeti - padmATa@h - aTa paTa gatau = 

padmam maadirigaa calistU umDEdi ;

౬. uraNAkhya@h ;- uraNoa - measha@h -  tat akshi sadRSa pushpatwaat - 

uraNAksha@h = 

meaka / measham / aja = `goat`] kannula wamTi puwwulu kaligi unnadi ;; paa.  uraNAkshaaKya@h ;;

ee ౬[= aaru = `six` = 6 ] tagirasa ceTTu pErlu ;; 

& 1]**

2] paalhii BAshalO - kaambhoaj ;; elagala - anea naamamulu umDaDam wiSEsham ;;

deenini baTTi - ee tamgirasa - padmaawat - kAMBOja dESamuloa -

              perigea mokka - ani ardham autunnadi ;

`Cassia Alata` ; tagirasa ceTTu ;;  <- =   Cassia Alata ; తగిరస చెట్టు ;;

&  = రక్షా కవచం - తంగరస - 60 ;   Plant Classia tora of Caesalpiniaceae ;; 

 ఽ ఽ ఌ ౡ ౧ ౨ ౩ ౪ ౫ ౬ ౭ ౮ ౯ ౧౦ 🏆 १ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८ ९ १०  &  

prev = Monkey face, కాంపిల్య, రోచని - 59 ;- 

కాంపిల్యః - కర్కశశ్చ, చంద్రో - రక్తాఙ్గో రోచనీత్యపి||

కాంపిల్యః - కర్కశః - చంద్రః - రక్తాఙ్గః ||పు||  & కాంపిల్ల్య దేశే భవః కాంపిల్యః - కంపిల్ల దేశంలో పుట్టినది ;  

paalhii BAshalO - kaambhoaj ;; elagala - anea naamamulu umDaDam wiSEsham ;;

deenini baTTi - ee tamgirasa - padmaawat - kAMBOja dESamuloa perigea mokka - ani ardham autunnadi ;

`] LINK =  SENNA TORA -  Pali - Kanbhoj ; 

2] Link ;- = రక్షా కవచం - తంగరస - 60 ; 

3] LINK = Pali language = एळगल elagala, कंबोजी kamboji

Monkey face, కాంపిల్య, రోచని - 59

కాంపిల్యః - కర్కశశ్చ, చంద్రో - రక్తాఙ్గో రోచనీత్యపి||

కాంపిల్యః - కర్కశః - చంద్రః - రక్తాఙ్గః ||పు|| 

& భావము ;- కాంపిల్ల్య దేశే భవః కాంపిల్యః - కంపిల్ల దేశంలో పుట్టినది ;

१. రోచని అనే మందు [medicine] ; 

२. కంపిల్ల దేశము నందు పుట్టినది ;

३. కఠినత్వాత్ కర్కశః = కఠినం ఐనది ;

४. రోగ హరణేన చందయతి ఆహ్లాదయతీతి చంద్రః చది ఆహ్లాదనే ;; 

జబ్బు తగ్గించుట వలన సంతోషపెట్టేది ;;

५. రక్తమంగమన్యేతి రక్తాంగః = ఎఱ్ఱని రంగు కలిగినది ;;

६. రోచత ఇతి  రోచనీ .సీ. రుచ దీప్తౌ = ప్రకాశించునది ;; 

ఈ ५ =  ౫ = కంపిలము/ కాంపిల్లము - 5 పేళ్ళు ; 

`& Extra ;- part - 1 A` ;-  భాషలలో పేర్లు ;- Vernacula names ;- 

`& part - 1 A` ;-  భాషలలో పేర్లు ;- Vernacula names ;- 

కన్నడ = కుంకున్‌దామర్, కుంకుమ దామర ;; చరనెత్తు, కపిల ; 

* తమిళ్ ;- కుంగుమమ్ ; 

* మలయాళం = కంపిప్పల, కుర్మదక్కు ;;

మరాఠీ = కేసరి ;; షేంద్రీ ; కీసరి ;; 

గుజరాతీ = కమిలో ;;  

అస్సామీస్ = లోఖన్ ;; 

* హిందీ ;- కబిలా ; [ రైనీ ; రోహన్/ రోహణ్ / రోహిణి / సింధూరి ;;

English = కమలా, kamala, Monkey face tree ;;  dyer's rottlera ; red kamala ; scarlet croton ;;

ఇంగ్లీష్ language లో - కపి ముఖం ; కమల - అన్నారు ; 

& ఒరియా = @ కపిలోగెండి = kapilogendi ;; 

Oriya also said - @ కపి = కోతి ; 

&🏆Scintific classification ;-  

kingdom = planae ; 

division = Aniosperma ;

family = Euphorbiaceae ;

& ** ఇంగ్లీష్ language లో "కపి ముఖం"🙈🙉🙊 ; కమల - అన్నారు ;

& PART - 1 - B ;- కాంపిల్లక ;- Mallotus philippensis  - herb - చర్మ రోగాలకు మందు ; 

ఫిలిప్పీన్స్ లో దీనిని - బనాతో = banato - [వనం + - సంస్కృత ధాతువు- పదం ] ;; 

🏆మహారాష్ట్ర, ఉత్తర ప్రదేశ్, కర్ణాటక, గిరిప్రాంతాలు - దక్షిణ ఆసియా - ఈ తరువుకు నెలవులు ;

లాటిన్ =  మల్లొటస్ ఫిప్పినెసిస్ ; Mallotus philippensis Muell Arg.**

ఫ్యామిలీ ;- యూఫోర్బియాసే ; &

PART - 2 ;- రోచిస్ - సంస్కృత పదమునకు - ప్రకాశించేది - అని అర్ధం ;-

1] రోచన= శాల్మలీ = బూరుగు చెట్టు - బూరుగు దూది మెరుపు కలిగి, మెత్తగా ఉంటుంది ; 

2] రోచిష్ణు = శ్రీ మహావిష్ణు మూర్తి ;;

రోచిష్మాన్ - అని నేటి ఆధునిక జగతిలో - పెట్టుకుంటున్న పేరు ;; 

PART - 3 ;- కాంపిల్య దేశము a part in "పాంచాల దేశం" ;

& ఇది  గంగా నది -  డెల్టా ఉత్తర దిక్కు - ఎగువ ప్రాంతం - కన్యాకుబ్జం రాజ్యం వద్ద - ప్రదేశం - ప్రాంతమున ఉన్న సీమ ;

1] కాంపిల్ల దేశము = కాంపిల్య దేశము a part in "పాంచాల దేశం" \& ఇది  గంగా నది -  డెల్టా ఉత్తర దిక్కు - ఎగువ ప్రాంతం - కన్యాకుబ్జం రాజ్యం వద్ద ఉన్న ప్రదేశం ; &

[ పురాణ నామ చంద్రిక ] - 

నేటి కనోజ్ - వేద కాలంనాటి  - కన్యాకుబ్జ పట్టణం, &

ఇతర cities - అహిచ్ఛత్రం  -  కొన్నిముఖ్య  పట్టణాలు ;; 

2] *ద్రౌపది పుట్టిన చోటు ;

& * ద్రౌపది - ఇతర పర్యాయ పదాలు ;- పాంచాలి - కృష్ణ ;

3]  ద్రౌపది యొక్క తండ్రి ద్రుపదుడు ; ద్రుపదుని "పాంచాల రాజ్యం"లోని ఒక భాగము - కాంపిల్లము ;

ద్రుపద మహారాజు పాలించిన దేశం ఇది ; అందువలన మహాభారతం - ఇతిహాసంలో - పాంచాల -  కాంపిల్య దేశము - ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉన్నది ; 

4] కివి - తుర్వ - కేషిని - స్రింజయ - సోమకులు - అయిదు గిరిజన జాతులు నివసించిన ప్రదేశం - కనుక - పాంచాల దేశం - అని పేరు కలిగినది. 

 పశ్చిమ గోమతీ నది - ఉత్తర చంబల్ నది హద్దులు - 

prev ; కాశ్మీర - केमुक పువ్వు - 58 ;- మూలే కాశ్మీర పద్మపత్రాణి పౌష్కరే|| శ్లోకమ్ 145 ;;

Extra ;- ఈ చెట్ల పూలు, పళ్ళు ఆయుర్వేద వైద్య విధానంలో బహుళ ఉపయోగితములు ;

వీని ద్వారా ఎఱ్ఱని పొడి - మందుల కోసం ఉపయోగిస్తారు.

అంతే కాదు, వస్త్రములు [cloths colors] కు, 

         సిల్క్, ఊలు cloths కి - రంగులు వేయుటకు వాడుతుంటారు.  ; 

🏆కాంపిల చెట్టు -   కంపిలము ;- ఫిలిప్పీన్స్ జాతి tree మాత్రం - 

                    రోట్లరిన్  ద్రవం- వలన పసుపు రంగు పదార్ధం స్రవిస్తుంటుంది. 

EXTRA Infn ;- కమలా fruits ;-  kamala tree, mallotus philippensis, is a small tropical tree that is distributed widely across South and East Asia, from the Philippines in the east to as far west as Kashmir. The fruits of the tree have been appreciated for many centuries as the source of a natural orange dye for wool and silk, as well as for their medicinal value. In Ayurvedic medicine kamala is prescribed for the treatment of various skin problems like scabies and ringworm (Kumar et al. 2016:928-929), and it has been suggested that fabrics dyed with kamala might have beneficial qualities for the skin 

The main coloring compounds in kamala are contained in the red husks that surround the fruit. The husks contain two main pigments, rottlerin and isorottlerin, that give the fruit its brilliant color. Neither compound is water-soluble, but they are soluble in alcohol and alkalis. Applying the pigments to natural fibers can easily be accomplished by adding an alkaline modifier like soda ash to the dye bath. This will produce brilliant flame oranges on wool and bright tangerine colors on silk, although cotton tends to develop only pale orange shades. 

Our ground kamala fruit husks come from trees grown in India, and will give strong orange shades at 25% weight-of-fabric on wool and silk. 

LINK = వస్త్ర పరిశ్రమకు red వన్నెలు ; 

==================================== , 

kAmpilya@h - karkaSaSca, candroa - raktaa~mgoa roacaneetyapi||*

kAmpilya@h - karkaSa@h - candra@h - raktaa~mga@h ||pu||

\& BAwamu ;- kAmpillya dESE Bawa@h kAmpilya@h - kampilla dESamlO puTTinadi ;

१. roacani anea mamdu [`medicine`] ; 

२. kampilla dESamu namdu puTTinadi ;

३. kaThinatwaat karkaSa@h = kaThinam ainadi ;

४. roaga haranheana camdayati AhlAdayateeti camdra@h cadi AhlAdanE ;; 

jabbu taggimcuTa walana samtoashapeTTEdi ;;

५. raktamamgamanyeati raktaamga@h = e~r~rani ramgu kaliginadi ;;

६. roacata iti  roacanee .see. ruca deeptau = prakASimcunadi ;; 

 🏆 ee ५ =  ౫ = 5 kaampillamu pealhlhu ;;  

mahaaraashTra, uttara pradES, karNATaka, giripraamtaalu - dakshinha aasiyaa - ee taruwuku nelawulu ;

`& part - 1 A` ;-  భాషలలో పేర్లు ;- 

names in Languages - Vernacula names ;- 

kannaDa = kunkun^daamar, kumkuma daamara ;; charanettu, kapila ; 

* tamilh ;- kungumamm ; 

* malayaalham = kampippala, kurmadakku ;;

maraaThI = keasari ;; sheamdree ; keesari ;; 

gujaraatee = kamiloa ;;  

assaamees = loakhan ;; 

* himdee ;- kabilaa ; [ rainee ; roahan/ roahaN / roahiNi / simdhuuri ;;

`English` = kamalaa, `kamala, Monkey face tree` 🙈🙉🙊 ;;  

                      `dyer's rottlera ; red kamala ; scarlet croton ;;`

imgleesh `language` loa - kapi mukham ; kamala - annaaru ; 

& oriyaa = @ kapiloagenDi = `kapilogendi` ;; 

`Oriya also said -` 🙈🙉🙊 @ kapi [SANSKRIT ] = koati ;   

🏆 PART - 2 ;-  roacis ;-  రోచిస్ - samskRta padamunaku - prakASimceadi - ani ardham ;-''

1] roacana= SAlmalee = buurugu ceTTu - buurugu duudi merupu kaligi, mettagaa umTumdi ;

2] roacishnhu = SrI mahAwishNu muurti ;;

roacishmaan - ani nETi aadhunika jagatiloa - peTTukumTunna pEru ;; &

kaampilla dESamu = kaampilya dESamu `a part in` "paamcaala deaSam" ;

& idi  gamgaa nadi -  DelTA uttara dikku - eguwa praamtam - 

      kanyaakubjam raajyam 1]wadda - pradESam - prAmtamuna unna seema ;

neaTi kanoaj - weada kaalam nATi- kanyaakubja paTTanham, &

itara `cities` ahicCatram - mukhya  konni paTTaNAlu ;; 

2] *draupadi puTTina coaTu ;

& * draupadi - itara paryaaya padaalu ;- 

paamcaali - kRshNa ;

2] draupadi yokka tamDri drupaduDu ;

drupada mahaaraaju paalimcina dESam idi ;

amduwalana mahABAratam - itihaasamlO -

paamcaala - praamukhyatanu kaligi unnadi ; 

3] drupaduni raajyamloani oka BAgamu - kaampillamu ;

4] kiwi - turwa - keashini - srimjaya - soamakulu - ayidu girijana jaatulu niwasimcina pradESam - kanuka - paamcAla dESam - ani pearu kaliginadi. 

 paScima goamatee nadi - uttara cambal nadi haddulu -

& Extra ;- ee ceTla puulu, palhlhu aayurweada waidya widhaanamloa bahulha upayoagitamulu ;

weeni dwaaraa e~r~rani poDi - mamdula koasam upayoagistaaru. 

amtea kaadu, wastramulu [`cloths colors`] ku ramgulu weayuTaku wADutumTAru.

kaampila jaati ceTTu/ kampila - Philippenes - jaati - tree maatram - roaTlarin drawam - walana pasupu ramgu padaardham  srawistumTumdi. 

&  ఽ ఽ ఌ ౡ ౧ ౨ ౩ ౪ ౫ ౬ ౭ ౮ ౯ ౧౦ 🏆 १ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८ ९ १०  & 

LINK = వస్త్ర పరిశ్రమకు red వన్నెలు ; 

prev = కాశ్మీర - केमुक పువ్వు - 58 ;- మూలే కాశ్మీర పద్మపత్రాణి పౌష్కరే|| శ్లోకమ్ 145 ;;  

LINK = Monkey face, కాంపిల్య, కేసరి, రోచని - 59  ; 

కాశ్మీర - केमुक పువ్వు - 58

మూలే కాశ్మీర పద్మపత్రాణి పౌష్కరే|| శ్లోకమ్ 145 ;; 

ద్వి..కాం. - వనౌషధి వర్గము ; మెట్ట తామర/ దుంప ;  Costus speciosus  ;; 

పుష్కరమ్, కాశ్మీరమ్, పద్మపత్రమ్ ||న|| 

౩. పౌష్కరే మూలే =

కాశ్మీరమ్, పద్మపత్రాణి పుష్కర మూలము ;;  ☼ ; 

౧.  స్థల పద్మినీ మూలత్వేన పుష్కరస్య మూలమిదం = 

పుష్కరం = నేల తామర దుంప ;

౨.  కాశ్మీర దేశే భవం  కాశ్మీరం  =  

 కాశ్మీర దేశమున పుట్టినది ;;  

౩. పద్మస్యేవ పత్రాణ్యస్య పద్మపత్రం = తామర పూవుల యొక్క ఆకులు కలిగినది ;; 

ఈ ౩ మూడు  పుష్కర మూలము పేర్లు 🍀🍀;

కాశ్మీర దేశం మెట్ట తామర దుంప ;  Costus speciosus ;; 

& Saffron flower ఈ జాతి పూవు ; 

EXTRA ;-- 1] తెలుగు ;- కాశ్మీరము ; కిముక = kASmIramu ; kimuka ; 

2] కన్నడ ;- పుష్పమూల ; చెంగలువ -; 

🧧అస్సాం పువ్వు ; ASSAMESE: Jom lakhuti ;; 

    -హెల్లీనియా స్పెసీస్ ; [Hellnia speciosa ;;

సంస్కృతం ;- केमुक ; కేముక్ ;

హిందీ = కేయూ ; కేముక keu ; kemuka [ केमुक ] ;- 

మలయ్ = శతావర్ ;;

&+ ఈ మొక్క Hellenia speciosa [J. Koeng  - గుర్తింపు &

Colocasia esculenta [L.] ;

ఆరమ్ కుటుంబం - ఆరకై ఫామిలీ & 

పర్యాయ పదాలు = ఆలకేసియా ఇల్యూస్ట్రిస్ ;; ఆలొక్యేసియా దుస్సీ ; 

========================================== , 

Schott -&  Kemuka [केमुक] in the Sanskrit language is the name of a plant identified with Colocasia esculenta (L.) Schott from the Araceae (Arum) family-

synonyms: Alocasia illustris, Alocasia dussii. 

KANNADA: Pushpamoola ;; .

MALAY: Setawar.

SANSKRIT: Kemuka ;; 

TELUGU: Kashmeeramu ;

VIETNAMESE: Cây cu chóc. ;;

CHINESE: Guang shang lu, Lao mu guai gun, Shuo jiao hua, Zhang liu tou ;; 

Spiral ginger (Engl.)  ;

Wild ginger (Engl.) ;; 

&

Scientific names Common names 

Banksia speciosa Koenig Tabubungiau (Bis.) 

Costus speciosus (Koenig) Sm. Canereed (Engl.)

Cheiloscostus speciosus (J. Koenig) Specht Crepe ginger (Engl.)

Costus formosanus Nakai Spiral flag (Engl.) ;  

================================================== ,

mUlE kASmIra padmapatraaNi paushkarea|| Sloakamm 145 ;; dwi..kAM. - wanaushadhi wargamu ;meTTa taamara dumpa ;``

Costus speciosus  ;; 🧧 

pushkaramm, kASmIramm, padmapatramm ||na|| 

౩. paushkarea mUlE =[[[kASmIramm, padmapatraaNi pushkara muulamu ;;  ☼ ;

౧.  sthala padminee muulatweana pushkarasya muulamidam = pushkaram =

neala taamara dumpa ;

౨.  kASmIra dESea bhawam  kASmIram =

 kASmIra dESamuna puTTinadi ;; dESa 

౩. padmasyeawa patrANyasya padmapatram = 

taamara puuwula yokka aakulu kaliginadi ;; 

ee ౩ mUDu  pushkara muulamu pearlu ;

🍀 kASmIra dESam meTTa taamara dumpa ;  `Costus speciosus ` ;;  

`Saffron flower` ee jaati puuwu ;; 

& LINK ;- జోమ్ లఖూటీ, केमुक సుమం ;

 & PREV = కాశ్మీరం మెట్ట తామర - 57 ;-   =  అవ్యధా అతిచరా పద్మా చారటీ పద్మచారిణీ|| ;   Hibiscus Mutabilis ;; 

కాశ్మీరం మెట్ట తామర - 57

అవ్యధా అతిచరా పద్మా చారటీ పద్మచారిణీ|| ;  

 Hibiscus Mutabilis ;;

౧. న వ్యథతే అనయేత్య వ్యథా -

వ్యథ భయ చలనోః = దీనిచేత "వ్యధను పొందరు."  ;; 

౨. అత్యర్ధం చరతి వ్యాప్నోతీతి అతిచరా -

   చరగతి భక్షణయో = మిక్కిలి వ్యాపించునది ;; 

౩.  పద్మా సాదృశ్యాత్ - పద్మా = పద్మం వంటిది ;;  

౪. చరతి వ్యాప్నోతీతి చారటీ - సీ. వ్యాప్తి గాంచునది ;; 

౫.  పద్మమివ చారతీతి పద్మచారిణీ = పద్మము వలె వ్యాపించేది ;; 

ఈ ౫ [ఐదు = 5 ] - కాశ్మీర దేశపు [మెట్ట] తామర పేర్లు ;;🍀  

1] `Extra ` ;- మెట్ట తామర ;- అందమైన పూల మొక్క ఇది ; 

 నిటారుగా పెరుగే బహువార్షిక గుల్మం మొక్క ;

వీటి ఆకులు పెద్దవి, సరళ పత్రాలు, దీర్ఘ చతురశ్రాకారముగా - 

ఆకుల కొనలు మొనదేలి ఉంటాయి ; 

గుండ్రంగా గానీ, దీర్ఘ చతురశ్రాకారముగా గానీ ఉండే ఫలాలు ;; 

2] extra = `Class ;- Liliopsida ;

Division = మాగ్నోలియో ఫైటా

kingdom = ప్లాంటే ; 

order = జింజిబరేలిస్ ;; 

Family = కానేసియే ;;   Canna Indica ;; 

&   Batsch [synonym -  Liliatae/ liliopsida ] = Lily family ; 

& Common names ;- Alstroemeria psittacess ;- parrot flower  ;; princess lily ;; 

lily of the Incas ;; peruvian lily ;; Christmasbell ;;

&

Lilies of the field ; Where Llies Bloom - 1974   ; water lilies [2025 ] ; 

                               మొదలైన సినిమాలు వచ్చినవి ;

========================== ,  

kASmIram meTTa] taamara - 57 ;

 awyadhaa aticaraa padmaa caaraTI padmacAriNI|| ;  

` Hibiscus Mutabilis` ;;

౧. na wyathatea anayeatya wyathaa -

wyatha bhaya calanoa@h =

deeniceata "wyadhanu pomdaru."  ;; 

౨. atyardham carati wyaapnoateeti aticaraa -

   caragati bhakshaNayO = mikkili wyaapimcunadi ;; 

౩.  padmaa saadRSyAt - padmA =

padmam wamTidi ;; 

౪. carati wyaapnoateeti caaraTI - see. wyaapti gaamcunadi ;; 

౫.  padmamiwa caaratIti padmacAriNI = padmamu wale wyaapimceadi ;; 

ee ౫ [aidu = 5 ] - kASmIra dESapu [meTTa] taamara pearlu ;; 

&

1] `Extra ` ;- niTArugaa perugea bahuwaarshika gulmam  mokka ;

weeTi aakulu peddawi, saralha patraalu, deerGa caturaSrAkAramugA - 

aakula konalu monadEli uMTAyi ;  amdamaina puula mokka ee meTTataamara ;; 

gumDramgaa gaanee, deerGa caturaSrAkAramugaa gaanee umDE phalaalu ;; 

2] extra =`Class ;- Liliopsida ;

Division = `maagnoaliyoa phaiTA`

kingdom `= plaamTE ; 

order = jinjibarealis ;; 

Family` = kaaneasiyea ;;  Canna Indica ;; 

& &   Batsch [synonym -  Liliatae/ liliopsida ] = Lily family ;

& Common names ;- Alstroemeria psittacess ;- parrot flower  ;; princess lily ;; 

lily of the Incas ;; peruvian lily ;; Christmasbell ;;

 Batsch [synonym -  Liliatae/ liliopsida ] = Lily family ; 

&

Lilies of the field ; Where Llies Bloom - 1974   ; water lilies [2025 ] ;- 

modalaina `cinemas` waccinawi ;; 

prev = శివమల్లి, ఏకాష్టీల - 56 =  శివా - ఏకాష్టీలా  ;;  - కాసియా ఫిస్టులా ; Cassia fistula ;  శివమల్లీ పాశుపత -ఏకాష్ఠీలో - బకో వసు@|

Where Llies Bloom - 1974 

కాశ్మీరం మెట్టతామర - 57 

శివమల్లి, ఏకాష్టీల - 56

 శివా - ఏకాష్టీలా  ;;  - కాసియా ఫిస్టులా ; Cassia fistula ;  

శివమల్లీ పాశుపత -ఏకాష్ఠీలో - బకో వసు@||

భావం ;- ౧. శివేన మల్యత ఇతి శివమల్లీ ; ఈ. సీ. 

మల మల్ల ధారణేత  ; శివుడు ధరించునది ;; 

౨.పశుపతే రయం ప్రియః పాశుపతః = 

శివునికి ప్రియమైనది ;; 

౩. ఏకాష్ఠీలో మజ్జా అస్య ఏకాష్ఠీలః =

ముఖ్యమైన సారం కలిగినది ;;  

౪. వాతీతి బకః - వా గతి గంధనయోః = పరిమళించేది -

       గుబాళించు పువ్వు ;; పా. బకః ;; 

౫. వస్స్తి భూమిమ్ ఆచ్ఛాదయతి ఇతి వసుః - వస ఆచ్ఛాదనే =

భూమిని కప్పి ఉండేది ;  

ఈ ఐదు - ౫ = 5 - బకపుష్పం పేర్లు ;; 

& *కొంగ వలె - petals రూపు ఉన్నపూవు = * శివమల్లి పుష్పం ;

&

& Extra ;-  ఓనం పండుగ - పూల సందడి ;- Cassia fistula - కొన్నా పూ  ;- 

కేరళ - ఓనం - పండుగ రోజులలొ భక్తులు -- 

విరివిగా వాడే 12 రకముల పుష్పాలలో  కొన్నాపూ/  కానీ పువ్వు  కూడా ఒకటి ;;-

& య్‌లాండ్ జాతీయ పుష్పం ఇది ;

Thailand country - National flower -

=========================== , 

SiwA - EkAshTIlA ;- 56 ; 

Siwamallee pASupata -EkAshThIloa - bakoa wasu@||

BAwam ;- ౧. Siweana malyata iti Siwamallee ; ee. see. 

mala malla dhAraNEta  ; SiwuDu dharimcunadi ;; 

౨.paSupatea rayam priya@h pASupata@h = 

Siwuniki priyamainadi ;; - కాసియా ఫిస్టులా ; Cassia fistula ;  

౩. EkAshThIloa majjaa asya EkAshThIla@h =

mukhyamaina saaram kaliginadi ;;  

౪. waateeti baka@h - waa gati gamdhanayoa@h = parimaLimceadi - gubaaLicu puwuu ; paa. baka@h ;; 

౫. wassti BUmimm AcCAdayati iti wasu@h - wasa AcCAdanea 

=

BUmini kappi umDEdi ;  

ee aidu - ౫ = 5 - bakapushpam pearlu ; 

&  komga wale ruupu unnapuuwu = Siwamalli pushpam ;

& Extra ;- oanam pamDuga - puula samdaDi ;-` Cassia fistula - ` 

oanam - pamDuga roajulalo bhaktulu -

wiriwigaa wADE 12 rakamula pushpaalaloa - konna puu / kaanee puwwu ;;- kUDA okaTi ;

& Thailand country - National flower -  thaay^lAmD jaateeya pushpam idi ; 

& NEXT - to Follow - Essay ; 

            part 2 ;- బక = ;; సింహాది వర్గము ;; 

&  LINK = ఏకాష్ఠీల, God Shivji Pushpam   ;;

LINK ;- prev posts <- https://paintingskadanbarikrish.blogspot.com/2026/06/54.html  > ;; 

జోగ్ hills -కృష్ణాగరు - 55

వంశకాగురు, రాజార్హ లోహ, క్రిమిజ , జోఞ్గకమ్*|| శ్లోకమ్ - ౧౨౬ ;;

 `Agallochum` ; మనుష్య వర్గము, ద్వితీయ కాండము ;  &

* జోంగక hills = [ ప్రసిద్ధమైన - **జోగ్ జలపాతం జన్మస్థానం ; 

** Jog Waterfalls, Karnataka State ;  

భావము ;- ౧. వన్యతే యచ్యతే వంశకం - వసు యాచనే =

ప్రార్ధింపబడేది & 

వశ్యతే కామ్యత ఇతి వా - వంశకం - వంశ కాంతౌ =

కామింపబడునది ;;  పా. వంశికం ;;

౨. న గురు అగురు =

చులకన - తేలిక ఐనది ;; 

అందుకే - ఈ అగురు పదార్ధం నాణ్యత - జలములో వేసి పరీక్షిస్తారు. -

నీళ్ళలో తేలుట - మునుగుట - ఈ test కి మూల సూత్రము ; 

౩. రాజ్ఙాం అర్హం రాజార్హ =

రాజులకు అర్హము, యోగ్యత కలిగి ఉన్నది ;; 

౪. దృఢసారత్వాత్ లోహం = 

దృఢమైన చేవ కలిగినది ;;   &

లోహ వర్ణత్వాత్ లోహం =

లోహం వలె ఉండేది ;; 

౫. క్రిమిభిః జమ్యతే క్రిమిజం - జము అదనే =

క్రిములచే తినబడేది ;; 

౬. జోఞ్గకంగకాఖ్య గిరి భవం  జోఞ్గకం   = 

జోఞ్గకమ్* = జోఞ్గక పర్వతమునందు పుట్టినది ;;  

వంశక శబ్దం మొదలుకుని - ఈ శబ్దం వరకు -

సమాహార ద్వంద్వము - & అన్నీ నపుంసకములు ;; 

ఈ ౬ six అగురు పేర్లు ;; 

& 

పూజా ద్రవ్యాది పవిత్ర కార్యాలకు మాత్రమే కాదు, అనేక జబ్బులను నయం చేసే సామర్ధ్యత ఉన్న మూలికా ద్రవ్యం ఇది ; 

చెట్టు బెరడు నుండి ఉత్పత్తి అయ్యే వింత పదార్ధం ఇది.

అగరు వత్తులు / అగరొత్తులు  - అగురు తో ప్రమిద వత్తులను చేస్తారు, కనుక ఈ పేరు వచ్చింది.

జాతి = 1. కృష్ణ అగురు / కృష్ణాగురు ; ; 2. కాష్టాగురు  ; 

3. దాహ అగురు  ; 4. మాంగల్యాగురు -  మున్నగు రకములు ఉన్నవి.  

& ఉత్పత్తిస్థాన్ ;-  `Aguru Trees` - పెరుగుతున్న ప్రదేశాలు ;- 

మలయ్ ద్వీపం, భూటాన్, శీతలసీమలు - హిమాలయం , 

సుమత్రా , మణిపూర్ ;- మున్నగు ప్రాంతాలలో ఉండే అడవి చెట్టు ; 

ఆక్విలారియా అగల్లోచా ;  & `Cissampelos hexandra Roxb ;-` 

బొటానికల్ name ;-

Family = thymelaeceae ; 

రస పంచక్ = LRT 432 ;; 

పర్యాయ్ ;- లోహ్ ; క్రిమిజ్ ; 

ప్రవర = ఈగల్ వుడ్ ;; EagleWood ;; 

EXTRA infn ;-  1] [oleo resin ] అగరు కాష్ఠం/ అగరుకాండం నుండి తైలం ఉద్భవిస్తుంది - Fungus క్రిమిజగ్ధ్/ కృమిజగ్ధ్ - ఈ తరువు బెరడులోనికి ప్రవేశించుట - దీనికి కారణము. 

అగురు సారం - కృష్ణాగురు ఉత్తమం ఐనది ;

నీటిలో మునుగుట - దీని నాణ్యత పరీక్ష ;- 

శ్వేతగుచ్ఛం పూలు ;; బల్లెం [భాలయ్] shape leaves ; 

ఆకులు,పళ్ళు - కోసుగా, మొన దేలి ఉంటాయి.

కాండ సారం - నూనె ; 3, 4 చుక్కల నూనె - ఔషధంగా స్వీకరిస్తారు.

కఫ, వాతం ; చర్మం, సంధివాతం, కళ్ళు - - urinal problems - మూత్రం అదుపు చేయుట - - అనేక జబ్బులకు, ఇంకా - తేలు విషం, ఇత్యాదుల నుండి విషం విరుగుడు లకు అత్యంత ఉపయోగితం, అత్యంత ప్రయోజనకారి ;;  

================================= ;  

wamSak [paa] - wamSaikam -aguru - 

rAjaarham -  loaham - krimijam -

joa~ngakamm*||   `Agallochum` ;

manushya wargamu - dwiteeya kAMDamu, amra kOSamu ;; 

joamgaka = [ prasiddhamaina - joag jalapaatam janmasthaanam ; 

BAwamu ;- 

౧. kaalaaguru||na|| - aguru@h - ||pu|| - 

౨. kRshNaaguruwu ;- 

      `Black gallochum` ;; 

wamSakAguru rAjaarha loaha krimija 

joa~ngakamm*|| SlOkamm - ౧౨౬ ;;

manushya wargamu, dwiteeya kAMDamu ; 

౧. wanyatea yacyatea wamSakam - wasu yaaacanea =

praardhimpabaDEdi & 

waSyatea kaamyata iti waa - wamSakam - wamSa kaamtau =

kaamimpabaDunadi ;;  paa. wamSikam ;;

౨. na guru aguru =

culakana - tealika ainadi ;; 

amdukea - ee aguru padaardham nANyata parreksha - jalamuloa weasi pareekshistaari -

nILLalO tealuTa - munuguTa - ii `test` ki muula suutramu ; 

౩. rAj~maam arham rAjaarha =

raajulaku arhamu, yoagyata kaligi unnadi ;; 

౪. dRDhasaaratwaat loaham = 

dRDhamaina cEwa kaliginadi ;;   &

loaha warNatwaat loaham =

loaham wale umDEdi ;; 

౫. krimibhi@h jamyatea krimijam - jamu adanea =

krimulacea tinabaDEdi ;; 

౬.  joa~ngakamgakAKya giri bhawam  joa~ngakam = 

joa~ngakamm* = joa~ngaka parwatamunamdu puTTinadi ;;  

bhAwamu ;- 

wamSaka Sabdam modalukuni - ee Sabdam waraku -

samaahaara dwamdwamu - & annee napumsakamulu ;; 

ee ౬ `six` aguru pearlu ;; 

& `NOTES` ;-  puujaa drawyaadi pawitra kaaryaalaku maatramea kaadu, aneaka jabbulanu nayam ceasea saamardhyata unna muulikaa drawyam idi ; ceTTu beraDu numDi utpatti ayyea wimta padaardham idi. 

agaruwattulu - aguru toa pramida wattulanu ceastaaru, kanuka ee pearu waccimdi.jaati =  ;- 1.kRshNaaguru ; 2. kaashTaaguru  ; 3. daaha aguru  ; 4. maamgalyaaguru -  munnagu rakamulu unnawi.   

& utpattisthaan ;- perugutunna pradESAlu ;- malay dweepam, BUTAn, SItalaseemalu - himaalayam , sumatraa , maNipuur ;- munnagu praamtaalaloa umDE aDawi ceTTu ; 

aakwilaariyaa agalloacaa ; 

boTAnikal `name` ;-

`Family = thymelaeceae ; `

rasa pamcak` = LRT 432 ;; `

paryaay ;- loah ; krimij ; prawar = eegal wuD [ `Eaglewood` ];;  & 

Extra infn ;- 1] [`oleo resin` ] agaru kaashTham/ agarukAmDam numDi tailam udbhawistumdi - `Fungus` krimijagdh/ kRmijagdh - ee taruwu beraDuloaniki praweaSimcuTa - deeniki kaaraNamu. 

aguru saaram - kRshNaaguru uttamam ainadi ;

neeTiloa munuguTa - deeni nANyata pareeksha ; 

SweatagucCam puulu ;; ballem [BAlay] `shape leaves `; aakulu,paLLu - koasugaa, mona deali umTAyi.

kAMDa saaram - nuune ; 3, 4 cukkala nuune - aushadhamgaa sweekaristaaru.

kapha, waatam ; carmam, samdhiwaatam, kaLLu - - `urinal problems` - muutram adupu ceayuTa - - aneaka jabbulaku, imkaa - tealu wisham, ityaadula numDi wisham wiruguDu laku atyamta upayoagitam, atyamta prayoajanakaari ;; 

&  అగరు సొంటి - part - 2 ; 

LINK - 1 =  అగరు శొంఠి - part - 2   ;    

Link - 2 ;- అగరు - अगुरू  ;  Vedio = < Aguru Tree||अगुरू||Dravyaguna plant|| द्रव्यगुण विज्ञान||Aquilaria agallocha||||BAMS 2nd Year|| >  ;;   By = Ayurvedic Formulation ;

అగరు శొంఠి - శుభదాయిని - 54

పాఠాం అంబష్ఠా - విద్దకర్ణీ - స్థాపనీ శ్రేయాసీ - శివా - ఏకాష్టీలా - 

పాపచేలీ - ప్రాచీనా - వనతిక్తికా|| శ్లోకమ్ ౧౩౧ ;; 

- Cissaampel hexandra ;;  అగరు శొంటి ;; 

౧.  బహు యోగేషు పఠ్యత ఇతి - పాఠా ;

పఠ్య వ్యక్తాయాం వాచి =

అనేక యోగములందు పఠింపబడేది ;;

@ అంబే శబ్దే  తిష్ఠతీతి - అంబష్ఠా = శబ్దమునందు ఉండేది ;;

అంబేవ తిషతీతి అంబష్ఠా = 

"తల్లి వలె ఉపకారిణి ఐ ఉండునది"

౨. శాస్త్రే శ్రూయమాణత్వాత్ విద్ధౌ - కర్ణావనయేతి విద్దకర్ణీ - ఈ. సీ. 

శాస్త్రములందు కర్ణ తాడితం ఐ ఉండునది ;;

౩. స్థాపనీ ;- జనాన్ స్థాపయతీతి స్థాపనీ ;  ఈ. సీ.

ష్ఠా గతి నివృత్తౌ ;- జనులను నిలుపునది ;;  

౪. శ్రేయాసీ ;-  శ్రేయస్కరత్వాత్ శ్రేయసీ ;  ఈ. సీ.

శ్రేయస్సును కలిగించునది ;; 

౫. శివా ;- దోష శమనాత్ శివా =

దోష శమనము చేత శుభ స్వరూపం ఐనది  ;; పా. రసా. 

౬. ఏకాష్ఠీలా  ;- ఏకోఽష్ఠీలో మజ్జాస్యా ఇతి ఏకష్ఠీలా ;

                     ముఖ్యమైన సారం కలిగినది ;;  

౭. పాపచేలీ ;- పాపం చలయతీతి పాపచేలీ ; ఈ. సీ. 

చల సంచలనే = పాపమును చలింపజేయునది ;  

౮. ప్రాచ్యాం భవా - ప్రాచీనా =

- ప్రాచి యందు పుట్టినది ;;

Extra ;- 1] Cissaampelos hexandra  ;- [ మణిల్‌కార హెగ్జాండ్రా - అనే name తో -

variety కూడా ] ప్రాచుర్యాన్ని పొందిఉన్నది ; 

[Manilkara hexandra ] ;  ;;

2] అగరు సొంటి - Cissaampelos hexandra  ;; 

3] అగరుశొంఠి ;- అగలు సొంటి - అనే పేరు కూడా ఉన్నది - 

ఈ జాతి చెట్టు - చిరుబొద్ది/ చిఱు బొద్ది - చెట్టు ;; 

====================== ,

agaru SuBadAyini - 54 ;

pAThAm ambashThA - widdakarNI - sthApanI SrEyAsI - SiwA - EkAshTIlA - 

paapacealee - praaceenaa - wanatiktikaa|| SlOkamm  ౧౩౧ ;; 

- `Cissaampel hexandra` ;;  agaru somTi ;; 

౧.  bahu yoageashu paThyata iti - pAThA ;

paThya wyaktaayaam waaci =

aneaka yoagamulamdu paThimpabaDEdi ;;

@ ambea Sabdea  tishThateeti - ambashThA = Sabdamunamdu umDEdi ;;

ambeawa tishateeti ambashThA = 

"talli wale upakAriNi ai umDunadi"

౨. SAstrE SrUyamANatwaat widdhau - karNAwanayeati widdakarNI - ee. see. 

SAstramulamdu karNa tADitam ai umDunadi ;;

౩. sthApanI ;- janaan sthApayatIti sthaapanee ;  ee. see.

shThA gati niwRttau ;- janulanu nilupunadi ;;  

౪. SrEyAsI ;-  SrEyaskaratwAt SrEyasI ;  ee. see.

SrEyassunu kaligimcunadi ;; 

౫. SiwA ;- doasha Samanaat Siwaa =

doasha Samanamu ceata SuBa swarUpam ainadi  ;; paa. rasaa. 

 ౬. EkAshThIlA  ;-  EkoaఽshTheelO majjaasyaa iti EkashThIlA ; 

                    mukhyamaina saaram kaliginadi ;;  

౭. paapacealee ;- paapam calayateeti paapacealee ; ee. see. 

cala samcalanea = paapamunu calimpajeayunadi ;  

౮. praacyAm Bawaa - praaceenaa =

- praaci yamdu puTTinadi ;;

`Extra ;- 1] Cissaampelos hexandra  ;-` maNil^kaara hegjAMDrA - anea `name` toa kUDA prAcuryaanni pomdiunnadi ; 

[`Manilkara hexandra ] ; ` ;;

2] అగరు సొంటి - `Cissaampelos hexandra ` ;;

3] agaruSomThi ;- agalu somTi - anea pearu kUDA unnadi - ee jaati ceTTu -

ciruboddi/ ci~ru boddi - ceTTu ;; 

ఌ ౡ ఽ ఽ १  २  ३  ४  ५  ६ ७ ८ ९ - १० 🏆 i,  ii, iii, iv, vi - vii -viii - ix - x - & 

సుక్కు, చుక్కు శొంఠి - 52 ; అథ శుంఠీ మహౌషధం ||న|| ;;  నాగరమ్ - విశ్వభేషజమ్ ||న||dried ginger ` శ్లోకమ్ ౩౮ ;; వైశ్యవర్గము ; ద్వితీయ ;; 

శుంఠీ సీ | - మహౌషధం ||న|| =  విశ్వమ్||pna|| నాగరమ్ - విశ్వభేషజమ్ ||న||

dried ginger ` శ్లోకమ్ ౩౮ ;; వైశ్యవర్గము ; ద్వితీయ కాండము - అమర కోశమ్ ;;  

& PREV post & + LINK - 1 ;-  dried ginger ; శొంఠి - నాగరమ్ - విశ్వభేషజమ్

dried ginger ;  శొంఠి - నాగరమ్ - విశ్వభేషజమ్ ; 

<   https://paintingskadanbarikrish.blogspot.com/2026/06/52.html   > ;; 

కొత్తమల్లి, కొతిమేర - ధనియా పత్తా - 53

అథ చ్ఛత్త్రా వితున్నకమ్||

కుస్తుంబురు చ ధాన్యాదికం||   ౬౧౫ ; 

వైశ్యవర్గము ; ద్వితీయ కాండము - అమర కోశమ్ - 

౧. ఛాదయతి పిత్తాది దోషాన్ అభిభవతీతి ఛత్రా - ఛద అపవారణే = 

పిత్తాది దోషాలను నివారించేది ; 

౨. విశేషేణ పిత్తాది రోగాన్ తుదతీతి వితున్నకం - 

తుద వ్యథనే = పిత్తాది రోగాలను పోగొట్టేది ;; 

౩. కుత్సితం దాహాది రోగం తుంపతీతి కుస్తుంబురు = ఉ. న. తుబి అర్దనే ;- 

కుత్సితమైన దాహాది రోగములను చెరచునది ;;

౪. ధాన్య సాదృశ్యమకతీతి ధాన్యాకం =

ధాన్యముతో సమాన సాదృశ్యాన్ని పొందేది - విలువైనది ;;

ఈ ౪. [ నాలుగు = 4 ] కొత్తిమీరి/ కొత్తిమేర పేర్లు ;; [ CORIANDER ;;  కొత్తమల్లి ] ;;

&

🧵🧵1 EXTRA ;-  Corianrum sativum L. ;-

Family ;- APIACEAE ;

[Carrot / or - Coriander / Parsley - Family ;

vernacular name ;- `

హిందీ ;- సోంఫ్ కుటుంబం = सौंफ फैमिली ; 

vernacular name ;- 

సంస్కృతం ;- ధాన్యక ;

హిందీ = ధనియా పత్తా ; 

మరాఠీ ; బెంగాలీ ;- ధనా/ ధనియా ;;    

మరాఠీ = కొడవఝ ; ఏలపత్తి  ;; 

మలయాళం, తమిళ్ = కొత్తంబాల ; కొత్త మల్లి = கொத்தமல்லி ;;

తెలుగు = కొత్తిమేరి / కొతిమేర & ధనియాలు ;;

కన్నడం = కొతిమేరి సప్పి ;; కొతంబ్రీ ;;

ఒరియా, పంజాబీ, = ధనియా ;; 🧵🧵

======================================  ,  

kottamalli, kotimeara - dhaniyaa pattaa - 53 ;

tha cCattrA witunnakamm||

kustumburu ca dhaanyaadikam|| 

waiSyawargamu ; dwiteeya kAMDamu - amara kOSamm - 

౧. CAdayati pittAdi dOshaan abhibhawateeti CatrA - Cada apawAraNE = 

pittAdi dOshaalanu niwaarimceadi ; 

౨. wiSEshENa pittAdi rOgaan tudateeti witunnakam - 

tuda wyathanE = pittAdi rOgaaalanu pOgoTTEdi ;; 

౩. kutsitam daahaadi roagam tumpateeti kustumburu = u. na. tubi ardanea ;- 

kutsitamaina daahaadi roagamulanu ceracunadi ;;

౪. dhAnya sAdRSyamakatIti dhAnyaakam =

dhAnyamutoa samaana saadRSyaanni pomdeadi - wiluwainadi ;;

ee ౪. [ naalugu = 4 ] kottimeeri/ kottimeara pearlu ;;  `

 CORIANDER ;;  కొత్తమల్లి ;;  = ` kottamalli ;;

kotimeara mokka speshaaliTI EmiTamTE - anni BAgaalu- iTu wamTalaloanuu, aTu waidyamloanu aamuulaagram winiyoagam autunnawi.

citaram eamiTamTE - mokka pearu kottimeara -

kaanee - gimjala pearu dhaniyaalu ;;  

himdee ;- soamph kuTumbam = सौंफ फैमिली ; 

`vernacular name` ;- 

samskRtam ;- dhaanyaka ;

himdee = dhaniyaa pattaa ; 

marAThI ; bemgaalee ;- dhanaa/ dhaniyaa ;;    

marAThI = koDawajha ; ealapatti  ;; 

malayaalham, tamilh = kottambaala ; kotta malli ;;

telugu = kottimeari / kotimeara & dhaniyaalu ;;

kannaDam = kotimeari sappi ;; kotambree ;;

oriyaa, pamjaabee, = dhaniyaa ;; 

*******************************************   , 

EXTRA ;-  `Corianrum sativum L. ;- 

Family ;- APIACEAE ;

[Carrot / or - Coriander / Parsley - Family ;

❤️💚 ; Prev post = సుక్కు, చుక్కు శొంఠి - 52

అథ శుంఠీ మహౌషధం ||న|| ;;

జూన్ 2026 ; సుక్కు, చుక్కు శొంఠి - 52 ;- అథ శుంఠీ మహౌషధం ||న|| ;; 

******************************************* , 

&  లేబుళ్లు: అమరకోశంలో చెట్లు - దేశములు ;; &  prev = ఆర్ద్రా నక్షత్రం - అల్లం పుట్టుక - 51 & 

1994 = ఇందు -  సినిమా [ప్రభుదేవా, రోజా] నుండి సరదా పాట - TAMIL Song ; 

కొత్తమల్లి [కొరియాండర్ !!?? ] ;; 

Tamil cinema song ;- https://www.youtube.com/watch?v=y8bUHr2y7P4  ;;

 

సుక్కు, చుక్కు శొంఠి - 52

అథ శుంఠీ మహౌషధం ||న|| ;; 

స్త్రీనపుంసకయోర్విశ్వం విశ్వమ్ ||నాగరమ్ - విశ్వభేషజమ్ ||న||  శ్లోకమ్ ౩౮ ;; 

౧. శుంఠతి శుష్యత్ ఇతి శుంఠీ = ; ఈ. సీ. 

శుంఠి శోషణే = ఎండినది ;

point= భారత దేశములో చిన్నపాటి కుటీర పరిశ్రమ అని చెప్పవచ్చును -

సాంప్రదాయ పద్ధతిలో - అల్లం = ginger ని ఎండబెట్టి తయారు చేస్తారు. 

౨. మహచ్చదౌషధం మహౌషధం = 

ఈ సొంఠి కొమ్ము గొప్ప ఔషధము ;; గొప్పది, దొడ్డ ఔషధము ;; 

౩. విశ్వ దోష జిత్వా "విశ్వం" =

 సమస్త దోషాలను చెరిచేది - నయం చేసేది ;; 

౪. నాగరాఖ్య దేశే భవం నాగరం = 

నాగర దేశములో  బహు ప్రచురం ఐనది ;

౫. విశ్వాఖ్య భేషజత్వాత్ విశ్వభేషజమ్ =

విశ్వము = అనే నామం కలిగిన ఔషధము, మందు ;;  

ఈ ౫ [ఐదు = 5] సొంఠి/ శొంఠి పేర్లు ; 

&  తెలుగు = శొంఠి ;;

తమిళ్ ;  சுக்கு ; సుక్కు ;; 

సంస్కృతం ; విశ్వభేషజమ్ ; 

హిందీ ; सौंठ  ; సొంఠ్ ;; 

మలయాళం ; ചുക്കു ; చుక్కు ;;  

తమిళ్ ;  சுக்கு ; సుక్కు ;; 

హిందీ ; सौंठ  ; సొంఠ్ ;;

మలయాళం ; ചുക്കു ; చుక్కు ;;   

&  [ LINK - below ;- పర్యాయ పదాలు ] ;; 

పర్యాయ పదాలు ;- అవ్యథా ;; కటుగ్రంధి ;; కటుభాగా ;

నగర్ ; నాగరాహ్వ ;; నార్ ;; పృధ్వీ ; మహాద్రిక ;; విశ్వభేషజ్ ;  విశ్వా ;; 

శుంఠి ;; శుణ్ఠీ ; శుంఠీ ;; సొంఠ్ ; సొంఠ్ ;; సొమంఠ్ ;; శృంగ్ ;;  

&अर्थ : सुखाया हुआ अदरक।

उदाहरण : सोंठ का सेवन शरीर के लिए लाभकारी होता है।

पर्यायवाची : अव्यथा, कटुग्रंथि, कटुग्रन्थि, कटुभंगा, नागर, नागराह्व, नार, पृथ्वी, महार्द्रक, विश्वभेषज, विश्वा, शुंठि, शुंठी, शुण्ठि, शुण्ठी, शृंग, सोंठ ;;

& Extra ;- ఆత్రేయుడు - సిద్ధయోగము - సుశ్రుతుడు ;- 

ఆత్రేయుడు - శిష్యుడు సుశ్రుతునికి నేర్పిన సిద్ధయోగము ;- 

1] మాధ్యమిక నగరి - చితోర్‌ఘర్ - రాజస్థాన్ ; 

2] మహాభారతమ్ ;- పాండవులు - రాజసూయ యాగం - 

నకులుడు ఈ ప్రాంతాలను గెలిచెను ;

3] యవనులు= గ్రీకుల దండయాత్రలు జరిగినవి ; 

==========================================   , 

atha SumThI mahaushadham ||na|| [౬౧౫ ] ;; 

streenapumsakayoarwiSwam wiSwamm ||naagaramm - 

wiSwabhEshajamm ||na||  SlOkamm ౩౮ ;; 

౧. SumThati Sushyat iti SumThee = ; ii. see. 

SumThi SOshaNE = emDinadi ;

`point`= Baarata dESamulO cinnapATi kuTIra pariSrama ani ceppawaccunu -

saampradaaya paddhatiloa - allam = `ginger` ni emDabeTTi tayaaru ceastaaru. 

౨. mahaccadaushadham mahaushadham = 

ee somThi kommu goppa aushadhamu ;; goppadi, doDDa aushadhamu ;; 

౩. wiSwa doasha jitwaa "wiSwam" =

 samasta doashAlanu cericeadi - nayam ceaseadi ;; 

౪. naagarAKya dESE bhawam naagaram = 

naagara dESamulO  bahu pracuram ainadi ;

౫. wiSwAKya bhEshajatwaat wiSwabhEshajamm =

wiSwamu = anea naamam kaligina aushadhamu, mamdu ;;  

ee ౫ [aidu = 5] somThi/ SomThi pearlu ; 

&  LINK = paryaaya padaalu ;- awyathaa ;; kaTugramdhi ;; kaTubhaagaa ;

nagar ; naagaraahwa ;; naar ;;

pRdhwI ; mahaadrika ;; 

wiSwaBEshaj ;  wiSwaa ;; SumThi ;; SuNThee ; SumThI ;; somTh ; somTh ;; sommTh ;; SRmg ;; 

& telugu = SomThi ;;

tamilh ;  சுக்கு ; sukku ;; 

samskRtam ; wiSwabheashajamm ; 

himdee ; सौंठ  ; somTh ;; 

malayALam ; ചുക്കു ; chukku ;;  

&

अर्थ : सुखाया हुआ अदरक।

उदाहरण : सोंठ का सेवन शरीर के लिए लाभकारी होता है।

पर्यायवाची : अव्यथा, कटुग्रंथि, कटुग्रन्थि, कटुभंगा, नागर, नागराह्व, नार, पृथ्वी, महार्द्रक, विश्वभेषज, विश्वा, शुंठि, शुंठी, शुण्ठि, शुण्ठी, शृंग, सोंठ ;; 

& naagara dESamu ;- simdhunadi parisara praamtam - alegjAMDar waccina nagara seema ; 

EXTRA ;- aatreayuDu - siddhayoagamu - suSrutuDu ;- 

aatreayuDu - SishyuDu suSrutuniki nearpina siddhayoagamu ;

&  ఽ ఽ  ఌ ఌ ౧ ౨ ౩ ౪ ౫ ౬ ౭ ౮ ౯ ౧౦   ;

చితోడ్‌ఘర్ - రాజస్థాన్ state - 

LINK = నగరి [ = city] ;; 

EXTRA ;- 1] maadhyamika nigari - citoar^ghar - raajasthaan ; 

2] mahaabhaaratamm ;- paamDawulu - raajasuuya yaagam - 

nakuluDu ee praamtaalanu gelicenu ; 

3] yawanulu= greekula damDayaatralu jariginawi ; 

 i,  ii, iii, iv, vi -vii -viii - ix - x - xi - xii - xiii  ; 

EXTRA  = [ see ] - Dionysopolis and Nysa ;;  

Arunad Yavanah Sāketam" ("The Yavanas (Greeks) were besieging Saketa")

"Arunad Yavano Madhyamikām" ("The Yavanas were besieging Madhyamika" (the "Middle country").

 1st century BC Hathibada Ghosundi Inscriptions, some of the earliest inscriptions in Sanskrit, were found near Nagari 

LINK = ఆత్రేయుడు - సిద్ధయోగము - సుశ్రుతుడు

prev ;- ఆర్ద్రా నక్షత్రం - అల్లం పుట్టుక - 51 = ఆర్ద్రకం శృంగబేరం స్యాత్||  ౩౭ శ్లోకమ్ ;; వైశ్యవర్గము ; ద్వితీయ కాండము ; ; 52 ;; 

ఆర్ద్రా నక్షత్రం - అల్లం పుట్టుక - 51

ఆర్ద్రకం శృంగబేరం స్యాత్||  ౩౭ శ్లోకమ్ ;;

వైశ్యవర్గము ; ద్వితీయ కాండము - అమర కోశమ్ - 

కొన్ని చెట్లు, ప్రాణులు - కొన్ని కొన్ని నిర్దేశిత కాలములలో ఉద్భవిస్తాయి -

అంటే ఆయా గ్రహ కాల అనుసరణ ప్రకారం అన్న మాట -

ఆర్ద్రా నక్షత్రం - కాలంలో జన్మించే దుంప ఉన్నది, తెలుసా!? 

అదే అల్లం = GINGER ;; 

ప్రాచీన కాలంలోనే ఇంత అద్భుత ప్రాకృతిక విశేషాలను గుర్తుపట్టిన 

మన హైందవ విజ్ఞాన సంపద ఎంత గొప్పదో కదా!!  

౧. ఆర్ద్రాయాం భవం ఆర్ద్రకం =

       "ఆర్ద్రా నక్షత్రం"లో పుట్టినది ;; 

౨. శృంగవత్ బేరం - వపుః అస్య - శృంగబేరం ;-

కొమ్ముల వంటి ఆకృతిని కలిగిఉన్నది ;; 

ఈ ౨ [ రెండు - 2 ] అల్లం పేర్లు ;; & 

అల్లం దుంప ;- ఇది పూలు పూయును - ఈ మొక్క వేరు / దుంప - ఆహారపదార్ధాలకు రుచిని ఇచ్చే మసాలా గా బహుళంగా ఉపయోగపడుతున్నది.

`Extra points `   ;-  206 BC - Analects = Confucius disciples 

కంఫ్యూషియస్ అనుయాయి - శిష్యులు - 

అల్లం  యొక్క గొప్ప ప్రయోజనాలను - తెలిపారు ;;  

వారు - ప్రజలు, సముద్రయానాలు చేసే వారు - 

"అల్లమును ప్రతి భోజనంలోనూ తినాలి" అని నొక్కి వక్కాణించారు.

& `Zingiber officinale ;-flowering plant ;; ginger root or GINGER used as SPICE and FOLK Medicine ` ;  206 BC - Analects =  Confucius disciples `told people - GINGER must be used in every meal ; 

ఇతర స్థానిక భాషలలో పేర్లు ;- `

Various languages - names / Regional names ` ;-

తెలుగు = శొంఠి ;;  కన్నడ ;  అల్ల ; ఆషి శుంఠి ; అద్రక ;;  

  కొంకణీ = అల్లే  ; నేపాలీ = ఆదువా ;; 

మైథిలి = ఆద్ ;;  తమిళ్ ; Inji & మలయాళం ;  = హషి శుంఠీ ;; 

అస్సామీస్ & బెంగాలీ = ఆదా ;; 

మరాఠీ = ఇనయ్ ;; &

`Zingiber officinale ;- flowering plant ;; ginger root or GINGER used as SPICE and FOLK Medicine ` ;

========================================= ,

Ardrakam SRmgabearam syAt||  ౩౭  Sloakamm ; 

waiSyawargamu ; dwiteeya kAMDamu - amara kOSamm - 

konni ceTlu, prANulu - konni konni nirdeaSita kaalamulaloa udbhawistaayi -

amTE aayaa graha kaala anusaraNa prakaaram anna mATa -

aardraa nakshatram - kaalamloa janmimcea dumpa unnadi, telusaa!? 

adea allam = `GINGER` ;

praaceena kaalamloanea imta adbhuta praakRtika wiSEshaalanu gurtupaTTina mana haimdawa wijnaana sampada emta goppadoa kadA!!  

౧. aardraayaam Bawam aardrakam =

       "ArdrA nakshatram"loa puTTinadi ;; 

ARDRA STAR - born - ginger ; 

౨. SRmgawat bearam - wapu@h asya - SRmgabearam ;-

kommula wamTi AkRtini kaligiunnadi ;; 

ee ౨ [ remDu - 2 ] allam pearlu ;;  

& ఽ ఽ ఌ ౡ 🏆  i,  ii, iii, iv, vi - vii -viii - ix - x - xi - xii - xiii ;

206 BC - Analects = Confucius disciples ;- 206 BC - Analects = Confucius disciples `told people - GINGER must be used in every meal ;

kanphyuushiyas anuyaayi - Sishyulu - allam yokka goppa prayoajanaalanu - telipaaru ;;

waaru - prajalu, samudrayaanaalu ceasea waaru - allamunu prati BOjanamloanuu tinaali" ani nokki wakkANimcaaru. 

 ౧ ౨ ౩ ౪ ౫ ౬ ౭ ౮ ౯ ౧౦  -  १  २  ३  ४  ५  ६   ७   ८  ९  १०   🏆 

Link ;- Ardra star - GINGER ; 

ఆర్ద్రా నక్షత్రం - అల్లం పుట్టుక -  - 51 ;

PREV ;- దేవకుసుమం - Clove - 50 = లవంగం దేవకుసుమం శ్రీసంజ్ఞమ్|| 

దేవకుసుమం - Clove - 50

లవంగం దేవకుసుమం శ్రీసంజ్ఞమ్|| 

౧. లూయతే ఛిద్యతే లవంగః|| - శ్లోకమ్ ౧౨౫ ;; 

౨. దేవానాం ప్రియం కుసుమం - దేవకుసుమం =

దేవతలకు ప్రియమైన కుసుమము ; 

౩. శ్రీయ స్సంజ్ఞా అస్య - శ్రీసంజ్ఞ =

శ్రీమహాలక్ష్మి పేర్లు కలిగి ఉన్నది ;; 

ఈ ౩ [మూడు - 3 ] కరాంబువు పేర్లు ;; &

Botanical names ;- బొటానికల్ నేమ్స్ ;- Syzygium aromaticum [Linn.] ;; Merr. & 

      L.M. perry [ Synonyms ; Eugenia aromatica - Eugenia Caryphyllata ] :: 

Family = Bosonym of Drug ;;   

సంస్కృతం = శ్రీప్రసూన ;; దేవకుసుమం ;; కరాంబువు ; 

ఇంగ్లీష్ = clove ; ;

తెలుగు = లవంగం ; 

కన్నడం = ಲವಂಗ ; 

హిందీ ;- లౌంగ్ ;

గుజరాతీ = లవింగ్ ;;

మలయాళం ;- గ్రంపుస్ ;

& CLOVE - many benefits - 

 లవంగ్/ లవంగం/ క్రంబు ;-  krambu ;; 

chinese- dingxiang ;; 

============================= ,  

lawamgam deawakusumam SrIsamj~namm||  - SlOkamm ౧౨౫ ;; 

౧. luuyatea CidyatE lawamga@h||

౨. deawaanAm priyam kusumam - deawakusumam =

deawatalaku priyamaina kusumamu ; 

౩. SrIya ssamj~naa asya - SrIsamj~na =

SrImahAlakshmi pErlu kaligiunnadi ;; 

ee ౩ [mUDu - 3 ] karaambuwu pearlu ;;

& 

Botanical names ;- Syzygium aromaticum [Linn.] ;; Merr. & 

      L.M. perry [ Synonyms ; Eugenia aromatica - Eugenia Caryphyllata ] ::  

Family = Bosonym of Drug ;;  ` 

imgliish = `clove` ;;

samskRtam = Sreeprasuuna ;;

telugu = లవంగం = lawamgam ; 

kannaDam = ಲವಂಗ ;; 

himdee ;- laumg ;

gujaraatee = laving ;;

malayaalham ;- grampus ;

&

దేవకుసుమం - Clove - 50  ;;

LINK - 1 ;-  లవంగం - సాగు - Cloves 

LINK - 2 ;-  Cloves - లవంగం Cloves - లవంగం - 50 ;;

PREV =  చేదు సామ్రాట్, కిరాతదేశ తరువు - 49 ;- కిరాత తిక్తః - భూనింబః - అనార్యతిక్తః|| కిరాతిక్తో భూనింబోఽనార్యతి క్తః||  ` Gentiana Cherayta  

చేదు సామ్రాట్, కిరాతదేశ తరువు - 49

కిరాత తిక్తః - భూనింబః - అనార్యతిక్తః|| 

కిరాతిక్తో భూనింబోఽనార్యతి క్తః||  ` Gentiana Cherayta  ;;

శ్లోకమ్ -142 ; వనౌషధి వర్గం, అమరకోశమ్ ;

౧. తిక్తరస యోగా తిక్తః, కిరాత దేశే భవః తిక్తః = తిక్తం = చేదు రుచి ;

కిరాతదేశమునందు పుట్టిన చేదు ఐన వేము ;

౨. భువి నింబో భూనింబః =  నేల వేము ;; 

౩. అనార్యాః కిరాతాః తద్దేశే భవః తిక్తః = 

ఈ ౩ [మూడు = 3 - three] నేల వేము పేర్లు ;`

`extra` ;- మ్లేచ్ఛ దేశము = ` వైశ్యవర్గం - ఔదుంబరం = రాగి ; 

& బహుళ ప్రయోజనాలను గమనించినందువలననే - 

తమిళ నాడు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం - ఈ నేలవేము కషాయాన్ని ప్రజలకు పంపిణీ చేస్తున్నది - &

చిత్తూరు నగరం - సత్రవాడ - అంబేద్కర్ యువజన సంఘం వారు - అక్కడి జనులకు నేలవేము కషాయాన్ని - అందజేస్తున్నారు ;

& Botanical names ; - అకంతేసి కుటుంబం ;&

 వృక్ష కుటుంబం ;- ఆండ్రోఫిస్ పనిక్యులత ; 

& ఇంగ్లీష్ ;- Green Chiriyta ;; creat ;; King of Bitters ;; INDIA ECHINACEA ;;

సంస్కృతం ;- కాల్‌మేఘ్ ; భూనింబ ; कालमेघ ;; भूनिम्ब ;; 

తెలుగు = నేలవేము ; నేల వేప చెట్టు ;; 

కన్నడం ;- నేలబేము ;; 

మరాఠీ ;- కాడు కిరాయత ;  ఓలి  కిరాయత ;;; 

బెంగాలీ ;- కాల్‌మేఘ్ ;; কালমেঘ ;; 

ఒరియా ;- భూనింబ ; ଭୂଇଁନିగ్ମ୍ବ ;; 

గుజరాతీ ;-  కిరాయతు ;

హిందీ ;-  కిరాయత్ ;;

తమిళ్ ;- నిలవెంబు ;; సిరునంగై ;; సిరియ నంగై ;; 

మలయాళం ;- నిలవేప్ప్ = നിലവേപ്പ്  ;; కిరాయత్ = കിരിയത്ത് ; 

Malayalam: NilavEpp (നിലവേപ്പ്) , Kiriyathth (കിരിയത്ത്) 

లావో ;- La-Sa-Bee ;;  

=========================================, 

cEdu sAmrT, kirAta dESa taruwu - 49  ;- 

kirAta tikta@h - bhUnimba@h - anaaryatikta@h|| [`old buk - page 113 `] ;; 

kirAtiktoa bhuunimboaఽnaaryati kta@h|| 

` Gentiana Cherayta ` ;;

Sloakamm -142 ; wanaushadhi wargam, amarakoaSamm ;

౧. tiktarasa yOgA tikta@h, kirAta deaSE bhawa@h tikta@h = tiktam = ceadu ruci ;

kirAtadeaSamunamdu puTTina ceadu aina weamu ;

౨. bhuwi nimboa BUnimba@h =  neala weamu ;; 

౩. anaaryA@h kirAtA@h taddESE bhawa@h tikta@h = 

ee ౩ [mUDu = 3, three] nealaweamu   pearlu ;; 

& bahuLa prayoajanaalanu gamanimcinamduwalananea - 

tamilha naaDu raashTra prabhutwam - ee nealaweamu kashaayaanni prajalaku pampiNI cEstunnadi - &cittuuru nagaram - satrawADa - ambeadkar yuwajana samgham waaru - akkaDi janulaku nealaweamu kashaayaanni - amdajeastunnaaru ; 

& Botanical names ; -  wRksha kuTumbam ;- aamDrOphis panikyulata ;; 

&  Botanical name ;- Androphis paniculata ; [Linn] Burm ;;  

samskRtam ;- kaal^mEG ; BUnimba ; कालमेघ ;; भूनिम्ब ;; 

telugu = nealaweamu ; neala weapa ceTTu ; 

imgleesh ;- `Green Chiriyta ;; creat ;; King of Bitters ;; INDIA ECHINACEA

కన్నడం ; kannaDam ;- nealabeamu ;; 

marAThI ;- kADu kiraayata ;  Oli  kiraayata ;;; 

bemgAlI ;- kaal^mEG ;; 

oriyaa ;- BUnimba ; ଭୂଇଁନିgମ୍ବ ;; 

gujaraatee ;-  kiraayatu ;

himdee ;-  kiraayat ;;

tamilh ;- nilawembu ;; sirunamgai ;; siriya namgai ;; 

Malayalam: NilavEpp (നിലവേപ്പ്) , Kiriyathth (കിരിയത്ത്) ;; 

laawoa ;- `La-Sa-Bee ;; 

& ` Extra ;-  mm leacCa dESamu = waiSyawargam - audumbaram = raagi ;;

& PREV post = 🫒 జుట్టు, మేను అందం కోసం - 48 ;- బ్రాహ్మీ  తు మత్స్యాక్షీ వయస్తా సోమవల్లరీ || 138 శ్లోకమ్ ; Illecebrum Sessee  ;; & పొన్నగంటికూర ; బ్రాహ్మీ ;; 

& నేల వేము గురించి ఎంధరకు తెలుసు ,తెలిసనవి అన్ని నిజాల కదా ,ఇది ఎక్కడ దొరుకుతుంది,దీనిని ఎలా వాడుకోవాలి ,దీనిని కాల మెఘ్ అని ఎందుకు అంటారు ,ఇది మన మొక్క అని ఎందుకు గొప్పగా చెప్పుకోవచ్చు అన్న విషల తో పాటు నేల వేము గొప్పతనము గురించి తెలుసు కోవడానికి మరియూ షుగర్ వ్యాది కి ఏవిదంగా పనిచేస్తుందో తెలుసుకోవడానికి ఈ వీడియో చూడండి . Here I tried to explain uses and benefits of nela vemu plant,nela vemu plant uses in telugu,kaala megh uses in telugu, Maha tikta uses in telugu,nela vemu plant is great medicinal valuses, nela vemu plant is vey useful to all fevers and flue and viral infections,nela vemu plant is very useful to skin problems,nela vemu plant is very useful to diabetics,nela vemu plant is very use ful to liver problems,nela vemu plant is very useful to digestive problems.  nela vemu plant is also called as maha tikta or kaal megh ;; 

ఈ ఆకులతో షుగర్ 7 రోజుల్లో తగ్గిపోతుంది || Nela Vemu Plant Uses || Cure Diabetes Naturally in Telugu ; నేలవేము ఈ మొక్క పొడి రోజు తాగితే జరిగె అద్భుతాలు తెలిస్తే రోజు తాగుతారు | Medicinal Plants Benefits ;- నేలవేము తో చాలా లాభాలు ;-  Amazing Benefits Nelavembu Plant ;-  సర్వ రోగాలకు అద్భుత సంజీవిని ; Find the link below for the 

Research centre, Central Institue of Medicinal and Aromatic Plants at Mallapur , Hyderabad. 

Link - 1 ;- చేదు సామ్రాట్, కిరాతదేశ తరువు  - 49 ;;

Link - 2 ;- Tamil state Govt - give nealaweamu sharbat kashAya drink to people ;

Link - 3 ;- medicinal valuses, nela vemu plant  

LINK - 4 ;-  tamilha naaDu - nealaweamu kashaaya pampiNI ;-

తమిళనాడు - నేలవేము కషాయ పంపిణీ ;;

&   ఔదుంబరం = రాగి & పుళిందా మ్లేచ్ఛః|| 

జుట్టు, మేను అందం కోసం - 48

బ్రాహ్మీ  తు మత్స్యాక్షీ వయస్తా సోమవల్లరీ || 138 శ్లోకమ్ ; Illecebrum Sessee  ;; 

              - ద్వితీయ కాండము - వనౌషధి వర్గము - అమరకోశం 

 బ్రాహ్మీ  [పా] బ్రహ్మీ తు మత్స్యాక్షీ వయస్థా సోమవల్లరీ ||  ౧౩౭ శ్లోకమ్ ;; Illecebrum Sessee ;      

౧. పావనత్వాత్ బ్రాహ్మీ . సీ. పావనమైనది ; పా. బ్రహ్మీ ;

౨. మత్స్యాక్షి తుల్య పుష్పత్వాన్ -  మత్స్యాక్షీ = సీ . చేప కన్నుల వంటి పువ్వులు కలిగి ఉన//ది ;; 

౩. వయః స్థాపయతి  వయస్స్థా ; ష్ఠా గతి నివృత్తౌ ; వయస్సును నిలుపునది ;;    

౪. సోమవచ్ఛీత వీర్యత్వాత్ సోమవల్లరీ  = చంద్రుని వలె చల్లనై ఉండేది ;; 

ఈ ౪ [ 4 = నాలుగు = four] పొన్నగంటికూర పేర్లు   ; 

& సప్త మాతరః = ఏడు శక్తి మాతలలో ఒక మాత = బ్రాహ్మీ ;

EXTRA ;-  గ్రామీణ ప్రజలు - కంటిచూపు కోసం మేలు చేస్తుంది - అని వాడుక, కనుక  kamTi kuura అన్నారు - పొన్/ పొన్ను - అంటా బంగారం ;- అనేక విధాలుగా - శరీర సౌందర్యానికి, నేత్ర రుగ్మతలను నయం చేయుటకు - ఉపయుక్తం - అందుచేత పొన్నగంటి ఆకులు ఆహారంలో విరివిగా తీసుకోవాలని ఆయుర్వేద వైద్యులు, న్యూట్రిషన్ నిపుణులు చెబ్తున్నారు.

అమరాంథె కుటుంబం మొక్క ;- చేపకళ్ళ మాదిరి తెల్ల పూలు పూస్తాయి, కాయలు కాయవు & 48 రోజులు తింటే - నేత్ర సంరక్షణకు మంచి సహాయకారిణి - అని అనుభవజ్ఞుల వక్కాణం ;

పొన్నగంటి మొక్క హిందూ దేశం, శ్రీలంక దేశాలకు సంబంధించినది & క్రమంగా అనేక countries కి వ్యాపించినది.

 పొన్నగంటి ఆకులు బల్లెం రూపం [బల్లెం రూపం] కలిగి [Lansolate] దీర్ఘ చతురశ్రాకారం కలిగిఉంటాయి.  

Nutritional & culinary uses; & health benefits ;  ఇతర benefits అనేకం ; ఈ మొక్క ఆకులు అమూల్య ప్రయోజనాలు కలిగిస్తున్నవి.

కేరళ ;- state లో Bettzickiana సాగు చేయని నేలలలో ఈ జాతి పొన్నగంటి విస్తృతంగా కనబడుతున్నది. [ ఈ జాతి పొన్నగంటి విస్తృతంగా కనబడుతున్నది ] 

పొన్నగంటి నూనె - కేశవర్ధిని - అనగా జుట్టు [hair] కి మేలు చేస్తుంది.  ;; 

బ్రాహ్మీ ఆయిల్, బ్రాహ్మీ కురుల నూనె - సుప్రసిద్ధం ;  💦👪

& more points ;- బ్రాహ్మీ ;- అనే నామాంతరం ఈ పొన్నగంటి కలిగిఉన్నది. 

ఇంటిలో సాంప్రదాయం ప్రకారం కాటుకను పెద్దలు తయారుచేసేవారు.-

అటువంటి పద్ధతులలో ఒకటి - పొన్నగంటి ఆకుల పసరును  making KAJAL కోసం వాడుతుంటారు. 👪

పొన్నగంటి - తమిళం మూల ధాతువు ;- పొన్ = స్వర్ణం / gold & "ఆంగన్ని" 

= "ఆగుం కన్న్-నీ" = అర్ధం ;- మీ మేను/ శరీరం సువర్ణ కాంతిని పొందుతుంది" = 

                  [Your body will acquire a golden lustre"] ; 

& స్థానిక, ఇతర భాషలలో పేర్లు ;- 

తమిళం - real ponnanganni & కన్నడం ;- హొన్నగనీ [Honagane] ;; 

పొన్నగంటి మొక్కలలో కొన్ని రకములు ;- నాటు పొన్నగన్ని [Native ponnagamTi ] ;;

సీఅమై పొన్నగన్ని /సికప్పు పొన్నగన్ని [ red-stemmed Variety], సీమ పొన్నగంటి చెట్టు ;

నెర్ పొన్నగన్నీ [water-loving Variety] ;; నీరు పొన్నగంటి  ;; 

Dwarf Copperleaf ;; Joyeed ;;

హిందీ = గరుడి ;; గురూ;- గరుడి, గురూ ;;

కొయ్‌పా - కొంకణి & 

కన్‌చారీ ;; కొయ్‌పా = మరాఠీ  ;;

హొన్‌గన్నె - కన్నడ ;

పొన్నగన్ని కీరై - తమిళ్ ;; (பொன்னாங்கண்ணி கீரை) ;; 

Phachet = మణిపురి ;; 

మదరంగ - ఒరియా ;;

మత్స్యాక్షి - సంస్కృత భాష ;;

భిరంగీ ఝార్ ;నేపాలీ ;

భిసౌనీ ఝార్ - భాలే భృంగరాజ్ ;;

దూబే జార్ ; 

*జిబ్రే పాతీ - ఇత్యాది నామాలు = [ *పత్తే = పత్రి = ఆకులు ] ;

& Fig joy weed - పూలు ;- మరాఠీ = కుసల్/ 

తెలుగు - అడవి పున్నగంటి ఆలము / అల్లం [??] ;;

మలయాళం - వలియ పొన్నగన్ని ;; &

 `ETYMOLOGY ` ;- `nector plant ;- 

common four ring ; Plain Tiger ; Gram blue ; Angled Pierrot` ;;  

===================================== ,

juTTu, meanu amdam koasam - 48 ;- 

sapta maatara@h = EDu Sakti maatalaloa oka maata = brAhmI ;;

brAhmI  tu matsyAkshI wayastA soamawallaree || 138 SlOkamm ; `Illecebrum Sessee ` ;; dwiteeya kAMDamu - wanaushadhi wargamu - amarakoaSam 

brAhmI  [paa] brahmee tu matsyAkshI wayasthA soamawallaree ||  ౧౩౭ SlOkamm ;; `Illecebrum Sessee `;

౧. paawanatwaat brAhmI . see. paawanamainadi ; paa. brahmI ;

౨. matsyAkshi tulya pushpatwAn -  matsyAkshI = sI . ceapa kannula wamTi puwwulu kaligi unadi ;; 

౩. waya@h sthaapayati  wayassthA ; shThA gati niwRttau ; wayassunu nilupunadi ;;    

౪. soamawacCIta weeryatwaat soamawallaree  = camdruni wale callanai umDEdi ;; 

ee ౪ [ 4 = naalugu = `four`] ponnagamTikUra pErlu ;   , 

`EXTRA` ;-  graameeNa prajalu - kamTicuupu koasam mealu ceastumdi - ani wADuka, kanuka ` kamTi kuura` annaaru - pon/ ponnu - amTA bamgaaram ;- aneaka widhaalugaa - Sareera saumdaryaaniki, neatra rugmatalanu nayam ceayuTaku - upayuktam - amduceata ponnagamTi aakulu aahaaramloa wiriwigaa teesukoawaalani aayurweada waidyulu, nyuuTrishan nipuNulu cebtunnaaru.

amaraamthe kuTumbam mokka ;- ceapakaLLa maadiri tella puulu puustaayi, kaayalu kaayawu & 48 roajulu timTE - neatra sam rakshaNaku mamci sahaayakaariNi - ani anubhawajnula wakkANam ; ''''''''''''    ponnagamTi mokka himduu deaSam, Sreelamka deaSAlaku sambamdhimcinadi & kramamgaa aneaka `countries` ki wyaapimcinadi.

ponnagamTi aakulu ballem rUpam [బల్లెం రూపంkaligi [`Lansolate`] deergha caturaSraakaaram kaligiumTAyi.  

`Nutritional & culinary uses; & health benefits ; ` itara `benefits` aneakam ; ee mokka aakulu amuulya prayoajanaalu kaligistunnawi. & 💦👪👪

`KERALAMstate` loa `Bettzickiana` saagu ceayani nealalaloa ee jaati ponnagamTi wistRtamgaa kanabaDutunnadi.

ponnagamTi nuune - keaSawardhini - anagaa juTTu [`hair`] ki mealu ceastumdi.  ;;

ponnagamTi - tamiLam muula dhaatuwu ;- pon = swarNam / `gold` & "Anganni" = 

"Agum kann-nee" = ardham ;- meemeanu/ Sareeram suwarNa kaamtini pomdutumdi" = 

           [`Your body will acquire a golden lustre"`] ; 

&+ sthaanika, itara BAshalalO pearlu ;- 💦

tamiLam - `real ponnanganni` & kannaDam ;- honnaganee [`Honagane`] ;; 

ponnagamTi mokkalaloa konni rakamulu ;- nATu ponnaganni [`Native ponnagamTi `] ;;

seeamai ponnaganni /sikappu ponnaganni [ `red-stemmed Variety`], seema ponnagamTi ceTTu ;

ner ponnagannee [`water-loving Variety`] ;; neeru ponnagamTi  ;; 

& `ETYMOLOGY ` ;- & `ETYMOLOGY ` ;- `nector plant ;- ponnagamTi aakulu ballem rUpam kaligi [`Lansolate`] deergha caturaSraakaaram kaligiumTAyi.  

`Nutritional & culinary uses; & health benefits ; ` itara `benefits` aneakam ; ee mokka aakulu amuulya prayoajanaalu kaligistunnawi.

ponnagamTi nuune - keaSawardhini - anagaa juTTu [`hair`] ki mealu ceastumdi.  ;;

ponnagamTi - tamiLam muula dhaatuwu ;- pon = swarNam / `gold` & "Anganni" = = "Agum kann-nee" = ardham ;- meemeanu/ Sareeram suwarNa kaamtini pomdutumdi" = [`Your body will acquire a golden lustre"`] ; 

&+ tamiLam - `real ponnanganni` & kannaDam ;- honnaganee [`Honagane`] ;; 

ponnagamTi mokkalaloa konni rakamulu ;- nATu ponnaganni [`Native ponnagamTi `] ;;

seeamai ponnaganni /sikappu ponnaganni [ `red-stemmed Variety`], seema ponnagamTi ceTTu ;

ner ponnagannee [`water-loving Variety`] ;; neeru ponnagamTi  ;; 

koy^paa - komkaNi & 

kan^caaree ;; koy^paa = marAThI  ;;

hon^ganne - kannaDa ;

ponnaganni keerai - tamiL ;;  (பொன்னாங்கண்ணி கீரை) ;;

`Phachet` = maNipuri ;; 

madaramga - oriyaa ;;

matsyaakshi - samskRta BAsha ;;

bhiramgee jhaar ;neapaalee ;bhisaunee jhaar - BAlE bhRmgarAj ;;

duubea jaar ; 

*jibrea paatee - ityaadi naamaalu ;

= [ *pattea = patri ]

💦` koy^paa - komkaNi & 

kan^caaree ;; koy^paa = marAThI  ;;

hon^ganne - kannaDa ;

ponnaganni keerai - tamiL ;;  (பொன்னாங்கண்ணி கீரை) ;;

`Phachet` = maNipuri ;; 

madaramga - oriyaa ;;

matsyaakshi - samskRta BAsha ;;

bhiramgee jhaar ;neapaalee ;bhisaunee jhaar - BAlE bhRmgarAj ;;

duubea jaar ; *jibrea paatee - ityaadi naamaalu [= *pattea = patri = aakulu ] ;

 & `Dwarf Copperleaf ;; Joyeed ;;`

himdee = garuDi ;; guruu;- garuDi, guruu ;;

`&+ ;-  kusuma ;- Fig joy weed` - puulu ;- marAThI = kusal/ 

telugu - aDawi punnagamTi aalamu / allam [??] ;;

malatALam - waliya ponnaganni ;; 💦💦; `nector plant ;- 

common four ring ; Plain Tiger ; Gram blue ; Angled Pierrot` ;; 

ఽ ఽ ఌ ౡ ౧ ౨ ౩  ౪ ౫ ౬ ౭ ౮ ౯ - ౧౦  ; 

prev ;- భరత ముని వాక్కు-నాట్య శాస్త్రము - 47 ;

 ఽ ఽ ఌ ౡ 🏆 १  २  ३  ४  ५  ६ ७ ८ ९ - १० 🏆 i,  ii, iii, iv, vi - vii -viii - ix - x ; 

Brahmi Amla Hair oil -