వెల్లుల్లి రెబ్బలు, తెల్లపాయలు - 63

(ఽథ) మహౌషధమ్||  148 - C ; 

అథ) మహౌషధమ్||  ౧౪౮ - C ; 

లశునం  గృఙ్జనారిష్ట మహాకంద్, రసోనకాః||

పునర్నవాతు శోధగ్నీ వితున్నం సువిషణ్ణకమ్|| + & + ; - 

(ఽథ) మహౌషధమ్ - లశునమ్ ||న||| - గృఙ్జనః - అరిష్టః - 

౧. మహచ్చ తదౌషధం చ -  మహౌషధం ;-

 మహత్తరమైన ఔషధం ; 

౨. అశ్యతే భుజ్యత - లశునం ;-

అశ భోజనే ;- భుజింపబడునది ;

౩. 🥬 గృఞ్జ్యతే శబ్ద్యతే = గృఞ్జనః|| గృజి శబ్దే ;-

        🥬 = కుత్సితం - అని తలవబడేది ;; 

౪. నారిష్ట = నాస్తి రిష్టం హిం సా అస్మాదితి అరిష్టః రిష హిం సాయాం =

దీని వలన అరిష్టం - చావు లేవు. 

౫. మహాన్ కందోఽస్య = మహాకందః =

మంచి, పెద్ద గడలు [sticks  -కర్రలు ] కలిగినది ;; 

౬. రసోనకః ;- షట్సు రసేషు ఏకేన "ఆమ్ల"- రసేన ఊనః = రసోనకః ;-

షడ్రసములలో "పులుపు" - అనే రసము లేనిది ; 

ఈ  ౬ [ 6 = ఆరు = షట్ =six] వెల్లుల్లి - తెల్ల ఉల్లి - వెల్లి పాయలు - యొక్క names - పేర్లు ; 

& extra - 1 ;- Ugragandha, yavanesya,lasuna, mahoushadha, malechhakanda 

ఉగ్రగంధ ; యవనేస్య ; లవసున ; 

మహౌషధ ; మ్లేచ్ఛ కంద ;  `  

EXTRA - 2 ;- తెల్లపాయలు - చిన్న పాయలు ;-

small bulbils - వెల్లుల్లి లవంగాలు - అని కూడా పిలుస్తున్నారు ;

వెల్ల = అంటే తెలుపు - అని అర్ధం - వెల్ల వేయుట - అంటే - గోడలకు సున్నం వేయుట ;

వెలవెలా / వెలా తెలా పోయిన = తెల్లబోయిన వ్యక్తి - ఇత్యాది ఉన్నవి ; 

& extra - 3 ;- ఫాస్ఫరస్, పొటాషియం, ఐరన్, కాపర్ - మున్నగునవి

 సమృద్ధిగా లభిస్తున్న వెల్లుల్లి - ఆయుర్వేద - 

ఇతర వైద్య విధానములలో విరివిగా ఉపయోగం ఔతున్నది ; 

& బత్తాయి తొనలు - మాగాయి/ ఆవకాయ బద్దలు -

మాదిరి usages - మాదిరిగా -

వెల్లుల్లి రెబ్బలు - వెల్లుల్లు రేకలు - ఉల్లి/ వెల్లుల్లి పాయలు -

వివిధ ప్రాంతాలలో - స్థానికులు - అని చెబుతుంటారు ;

vernacular names ;-  

తెలుగు = తెల్లపాయలు - చిన్న పాయలు ;  వెల్లుల్లి లవంగాలు ; 

                  వెల్లుల్లి - తెల్ల ఉల్లి - వెల్లి పాయలు ;

కన్నడం = Bellulli (ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ) ;; 

తమిళ్ =  ullipuNDu ; wellaippumDu ; = உள்ளிப்பூண்டு  ;;  &

 Ullipundu, Vellaippundu = ஆங்கிலம் = garlic = பெயர்ச்சொல் ;

  வெள்ளைப்பூண்டு ;; உள்ளிப்பூண்டு ;; 

            garlic ;-   ;; பூண்டு ;; 

గుజరాతీ ;- లసన్ ; 

హిందీ- లహ్‌సున్ ; -लहसुन ; 

మరాఠీ = లసన ; 

ఒరియా ;- రసన్ ; 

========================== ; 

Garlic bulbs ;- 

 (ఽtha) mahaushadhamm||   148 - C ; 

atha mahaushadhamm||- ౧౪౮ - C ; 

`GARLIC ; small bulbils ; alliyum saticum ;;  bulbous ; `

laSunam  gR~mjanaarishTa mahaakand, rasoanakaa@h||

punarnawaatu SOdhagnI witunnam suwishaNNakamm||

(ఽtha) mahaushadhamm - laSunamm ||na||| - gR~mjana@h - arishTa@h -

౧. mahacca tadaushadham ca -  mahaushadham ;-

 mahattaramaina aushadham ; 

౨. aSyatE Bujyata - laSunam ;-

aSa BOjanea ;- BujimpabaDunadi ;

౩. 🥬 gR~njyatea SabdyatE = gR~njana@h|| gRji Sabdea ;-

        🥬 = kutsitam - ani talawabaDEdi ;; 

౪. naarishTa = naasti rishTam him saa asmaaditi arishTa@h risha him saayaam =

deeni walana arishTam - caawu leawu. 

౫. mahaan kandoaఽsya = mahaakanda@h =

mamci, pedda gaDalu [`sticks ` -karralu ] kaliginadi ;; 

౬. rasoanaka@h ;- shaTsu raseashu eakeana "Amm la"- raseana uuna@h = rasoanaka@h ;-

shaDrasamulaloa "pulupu" - anea rasamu leanidi ;; 

ee  ౬ [ 6 = aaru = shaT =`six`] wellulli - tella ulli - welli paayalu - yokka `names` - pearlu ;

battaayi tonalu - maagaayi/ aawakaaya baddalu -

maadiri `usages` - maadirigaa -

wellulli rebbalu - wellullu reakalu - ulli/ wellulli paayalu -

wiwidha praamtaalaloa - sthaanikulu - ani cebutumTAru ; 

& Vernacular names ;- 

gujaraatee ;- lasan ; 

himdee- lah^sun ;

maraaThI = lasana ;  

oriyaa ;- rasan ; ; 

EXTRA ;- tellapaayalu - cinna paayalu ;-

`small bulbils` - wellulli lawamgaalu - ani kUDA pilustunnAru ;

wella = amTE telupu - ani ardham - wella weayuTa - amTE - goaDalaku sunnam weayuTa ;

elawelaa / welaa telaa poayina = tellaboayina wyakti - ityaadi unnawi ; 

& Ugragandha, yavanesya,lasuna, mahoushadha, malechhakanda `

ugragamdha ; yawaneasya ; lawasuna ; 

mahaushadha ; mm leacCa kamda ;

LINK - 1 ;- గార్లిక్ - ఉపయోగాలు - many names ;

Link - 2 ;- వెల్లుల్లి రెబ్బలు, తెల్లపాయలు

&

PREV ;- వెల్లుల్లి - लहसुन - 62 ;- లతార్కః - దుద్రుమాః - ||పు|| 

౨. హరితే తత్ర = పచ్చ నీరుల్లి పేర్లు ;; a green onion ;; प्याज-लहसुन = ఉల్లి & నీరుల్లి ;;