జ్యోతిష్మతి, మానేరు creeper - 67

పారవతాఙ్ఘ్రిః కటభీ పణ్యా జ్యోతిష్మతీ లతా| 

 - శ్లోకమ్ - 149 - B ౧౪ ;;  

భావము ;- ౧.  రక్తత్వేన పారవతాంఘ్రి సదృశత్వాత్ -

పారవతాంఘ్రిః = - సీ. 

పావురం [పావురాయి -` pigeon] కాళ్ళ మాదిరిగా ఎర్రగా ఉండేది ;; ` 

౨. కటత్యావృణోతీతి కటభీః - సీ. ;- 

కటే వర్షావరణయోః = అంతట వ్యాపించునది ;;  

౩. పణ్యతే స్తూయత ఇతి - పణ్యా =

పణ వ్యవహారే స్తుతో చ ;; 

౪.  జ్యోతిః ఉష్ణమస్యా అస్తీతి =  జ్యోతిష్మతీ ;- సీ.

ఉష్ణం కలిగినది ,  తీక్షణం, రూక్షణము ఐనది ;; 

 ౫. దూర ప్రసరాత్ లతా = దూరంగా వ్యాపించేది ;;  

ఈ ఐదు ౫ ఎక్కుడు తీగె/ మానేరు తీగె / మెరుపు తీగ యొక్క పేర్లు ;;

ఇతర భాషలలో పేర్లు ;-

🖌 తెలుగు ;- మానేరు తీగె ; மண்ணேறு ;; కాసర తీగ ; &

Local Usage ;- 

மானேறு = మానేరు & பிங்கலகண்டு = పింగళ గండు ;;

🖌 కన్నడ ;- భవాంగ ; కరిగన్నె ; కౌగిలు = జ్యోతిష్మతి =

        ಭವಮ್ ; ಕರಿಗನ್ನೇ; ಕೊಉಗಿಲು &  ಜೊತಿಷ್ಮತಿ ;; 

సంస్కృతం ;- అలవణ్ ;; జ్యోతిష్మతి ;;  अलवण ; ज्योतिषमति ;; 

🖌 హిందీ = माल-कांगनी ; మాల్-కాంగనీ ; maal-kaamganee ; 

కొంకణి ;- మాల్-కంగ్‌ని ; माल-कांगनी  ;; 

మరాఠీ ;- कांगुणी ; माळकांगोणी ;; కాంగుణీ ; మాల్‌కాంగొణీ ;; 

ఒరియా ;- కొర్సానా పెంగు ;;

Tamil = kuwarikumDal ; `Celastrus paniculata` ;; `black oil tree ` 

குவரிகுண்டல் ;; வாலுளுவை - 

extra points  ;- సహ్యాద్రి కొండలలో విరివిగా పెరుగును 🖌

EXTRA points ;- 1] సామాన్య వాడుక ;- నల్ల నూనె చెట్టు - [black oil plant ;

 తీపి కలగలిపిన - కఠిన తిక్తం = చాలా చేదు రుచి కలిగినది ; 

2] `PaNiCLES = CLUSTER - FLOWERS ; `

cinna guttulu kUDi unna puulu [ puula guttulu ; <- = PaNiCLES = CLUSTER - FLOWERS ; 

చిన్న గుత్తులు కూడి ఉన్న పూలు [ పూల గుత్తులు ;

3] `Drooping panical = woody liana - & black oil plant, climbing staff tree & very INTELLECT TREE ;

చురుకు ఐన లతాంగి ఈ మానేరు తీగె [creeper ]ఈ పళ్ళు నుండి విత్తనాలు - దూరంగా వెదజల్లుతాయి ; ఈ నూనె చాలా ఎక్కువగా used ; 

4] ** below LINK ;- ಅರ್ಥ : చెట్లపైకి పాకే తీగ, దీని గింజల ద్వారా నూనెను తీస్తారు

ಉದಾಹರಣೆ : కాసరతీగ విత్తనాల నుండి లభించే నూనె చాలా ఉపయోగపడుతుంది.

ಸಮಾನಾರ್ಥಕ : కాసరతీగ ; 

=================================== , 

paarawataa~nghri/ ~mghri@h kaTaBI paNyaa jyOtishmatee latA| 

శ్లోకమ్ - 149 - B ౧౪ ; Celastrus dependens ` ;; 

BAwamu ;- ౧.  raktatwEna paarawatAMGri sadRSatwaat -

paarawataamGri@h = - see. 

paawuram [paawuraayi - `pigeon`] kALLa maadirigaa erragaa umDEdi ;; 

౨. kaTatyaawRNOteeti kaTaBI@h - see. ;- 

kaTea warshaawaranhayoa@h ;-

amtaTa wyApimcunadi ;;  

౩. paNyatea stuuyata iti - paNyaa =

paNa wyawahaarea stutoa ca ;; 

౪.  jyOti@h ushnhamasyaa asteeti =  jyOtishmatee ;- see.

ushnham kaliginadi - teekshaanham, ruukshnhata kaladi ;; 

 ౫. duura prasaraat lataa = duuramgaa wyaapimceadi ;;   🖌🖌 ; 

ee aidu ౫ ekkuDu tIge/ maanearu teege / merupu teega yokka pearlu ;; 

&

Local usage ;- 

மானேறு = మానేరు & பிங்கலகண்டு = pimgalha gamDu ;

EXTRA ;- 1] saamaanya wADuka ;- nalla nuune ceTTu - [`black oil plant `  ;- teepi kalagalipina - kaThina tiktam = caalaa ceadu ruci kaliginadi ;

2] ee palhlhu numDi wittanaalu - duuramgaa wedajallutaayi ; 

ee nuune caalaa ekkuwagaa `used` ;

& link - 1 ;-  అలవణ్, జ్యోతిష్మతి + & + ఫొటో ;;  

**link - 2 ;-  మానేరు creeper / కాసర తీగె ; 

prev ;- శంఖుపుష్ప, విష్ణుక్రాంత - కృష్ణక్రాంత ; అపరాజిత - 66 ;-  *Pentapteratomentosa =  పెంటప్‌తేరా టొమెంటోసా ; Synonym - TERMINALIAELLIPTICA ;; 

శీతలా, అపరాజితా - *శణపర్ణీ - అసన పర్ణీ || 

& 

లేబుళ్లు: అందం - అమరకోశము, అమరకోశంలో చెట్లు nature ;