పాలు గారే అత్తిచెట్టు - 29

ఉదుమ్బరో జంతుఫలో యజ్ఞాంగో హేమదుగ్ధకః| 

 ఉన్నతత్వాత్ ఉల్లంఘితం అంబరం అనేనేతి ఉదుంబరః ||   `Glamerous fig` ; ;; 

శ్లోకమ్ ;-  91 ;; 

ఔన్నత్యం చేత గగనాన్ని తాకునది ; 1] జంతుయుక్తం ఫలమన్యేతి జంతుఫలః ;; 

= జంతువులతో కూడిన పళ్ళు [fruits ] కలిగిఉన్నది ; 

2] యూపాది రూపేణ యజ్ఞస్యాంగం ఉపకరణం ఇతి యజ్ఞాంగ@| = 

యూపాది రూపముచేత యజ్ఞమునకు అంగమై ఉండునది ;

3] హేమవర్ణం దుగ్ధం క్షీరమస్య హేమదుగ్ధకః = 

బంగారు వంటి పాలు కలిగినది =

ఈ ఐదు అత్తిచెట్టు పేర్లు ;; 

Extra ;-  FIG జాతికి చెందినవి అంజీర పళ్ళు* - 

ఆరోగ్యదాయినులు - కనుక ప్రజలు  ఎండబెట్టిన ఈ అత్తిపళ్ళు* తింటుంటారు.

         పాలు గారే అత్తిచెట్టు - 29  ; 

=========================== ,

paalu gaarea atticeTTu - 29 ;- 

udumm baroa jamtuphaloa yajnaamgoa heamadugdhaka@h| 

 unnatatwaat ullamghitam ambaram aneaneati udumbara@h || SlOkamm ;-  91 ;; 

aunnatyam ceata gaganaanni taakunadi ; 1] jamtuyuktam phalamanyeati jamtuphala@h ;

= jamtuwulatO kUDina paLLu [`fruits` ] kaligiunnadi ; 

2] yuupaadi ruupeaNa yajnasyaamgam upakaraNam iti yajnAmga@| = 

yuupaadi ruupamuceata yajnamunaku amgamai umDunadi ;

3] heamawarNam dugdham ksheeramasya heamadugdhaka@h = 

bamgAru wamTi paalu kaliginadi =

ee aidu atticeTTu pearlu ;;           

Extra ;- FIG` jaatiki cemdinawi amjeera paLLu* - 

aaroagyadaayinulu - kanuka prajalu  emDabeTTina ee attipaLLu* timTumTAru.  

******************************************

PART - 1 ;- & Continue - PART - 2 ; next ; 

******************************************* , 

Names of Copper - రాగి" ;- 29 ;- PART - 2 ;- 

అధ తామ్రకం ;- 

శుల్బం *మ్లేచ్ఛముఖం ద్వష్ట్య**వరిష్ఠోదుంబరాణి చ|  

  తామ్యతి యధతే అగ్ని సం యోగాదితి తామ్రకం. తముగ్లానౌ|| ;;

&  * మ్లేచ్ఛముఖం ;     [**వరిష్ఠః ఉదుంబర] ; ;

              ద్వితీయకాండం ;  వైశ్యవర్గం, 97 శ్లోకమ్ ;;

భావం ;- *మ్లేచ్ఛదేశే ముఖ్యత్యాత్ మ్లేచ్ఛముఖం = [మ్లేచ్ఛసీమలో ముఖ్యమైనది ; &  

 ద్వే హేమరూప్యే అశ్నుతే ద్వ్యష్టం - అశూ వ్యాప్తౌ = 

వెండి, బంగారం వలె - రెండింటినీ వ్యాపించునది ;; ''''''''''' & 4] 

శ్రేష్ఠత్వాత్ వరిష్ఠం = లోహములలో శ్రేష్ఠమైనది ;; &

5] ఉదుంబరాభత్వాత్ ఉదుంబరం = మేడి వంటి వన్నె కలది ;;  

"ఔదుంబరం చ తామ్రం" -

అని అమరమాల - లోని - ఆర్యావృత్తం - శ్లోకమ్ ; ...... ,

కనుక ఔదుంబరం - అని 'ఔ కారాది కూడ కలదు.

       ఈ ఆరు "రాగి" పేర్లు ;   &

`for links` ;- అమరమాల - अमरमाला - ఆర్యావృత్తం - శ్లోకమ్ ;; 

=========================== ,

adha taamrakam ;- 

Sulbam *mlea మ్లేcCamuKam dwashTya**warishThOdumbarANi ca| 

     [**warishTha@h udumbara] 

  taamyati wyadhatea agni sam yoagaaditi taamrakam. tamuglaanau||             

                                                        dwiteeyakAMDam ;- waiSyawargam, 97 Sloakamm ;;  

bhaawam ;- *umm leacCa [మ్లేచ్ఛ] deaSE mukhyatyaat -- 

మ్లేచ్ఛ mleacCamukham = [  మ్లేచ్ఛ] mleacCa seemaloa mukhyamainadi ; &

dwea heamaruupyea aSnutea dwyashTam - aSU wyaaptau = 

wemDi, bamgaaram wale - remDimTinee wyApimcunadi ;;

4] SreashThatwaat warishTham = loahamulaloa SrEshThamainadi ;; &

5] udumbaraabhatwaat udumbaram = meaDi wamTi wanne kaladi ;;  

"audumbaram ca taamram" -

 ani amaramaala - अमरमाला - loani - aaryaawRttam - Sloakamm ; ...... ,

kanuka audumbaram - ani 'au kaaraadi kUDa kaladu. ''''  

ee aaru "raagi" pearlu ; 

******************************************* ,

అఙ్కోలః నికోచకః|| ||పుః||

2] ఊడుగుచెట్టు ;;           `Alangium & guglans` ;;  [link prev =- అక్షోటః ] - 

 ద్వితీయకాండం ;-  కొండగోగు చెట్టు ;;

============== ;

a~mkoala@h nikoacaka@h|| ||pu@h||

2] UDuguceTTu ;; [`link `- akshoaTa@h  ;;

******************************************* ,

for links` ;- అమరమాల - अमरमाला -అమరమాల - अमरमाला

prev post =  ఇప్పపువ్వు - మధు పుష్పం - 28 ;;

లేబుళ్లు: అమరకోశంలో చెట్లు nature, దేశము - వృక్షాలు ;;